AMAT

GunAzTv satlite

2009-11-17T04:23:00.001-08:00

1-ci Peyk: YENİ FEREKANS
Satellite: Telstar12
15 derece Qərb(West)
Frekans: 12608
S/R: 19279
FEC: 2/3
Horizontal

KÖHNƏ FEREKANS
Satellite: Telstar12
15 derece Qərb(West)
Frekans: 12615
S/R: 11939
FEC: 2/3
Vertical

2-ci Peyk:
Satellite: Sesat
36 derece Şərq(East)
Frekans: 12516 V
S/R: 10370
FEC: 5/6

proxy ler filter qıranlar :

2009-11-08T04:10:00.000-08:00

proxy ler filter qıranlar :
http://proxyservera nonymous.info/
https://at.baskinla woffices.com/pn/
http://surf999.info/
http://ipbunker.info/
http://unlimitpro.info/
http://hayloo.info/
http://remainonline.info/
http://movprox.co.cc/
http://faceproxy.co.cc/
http://tubeprox.co.cc/
http://mailprox.co.cc/
http://www.colleges neaks.info

GunAz Tv :Mıllı şəhidimiz Sayın məhəndis əmanı bəy və qardaşları üçün anma mərasımının yeri və zamanı bilgilərinizə sunulur. Allah rəhəmət

2009-10-20T14:36:00.001-07:00

Cumə günü saat 10:30- 12:30 ağalar : siqətul islam xiyavanı su mənbəyi talıqanı məscidi.

Xanımlar: mufəttih xiyavanın sonu əkəbəriyə məscidi

Məzar üstu : maralan xiyavanı ,bəqaiyə məzarlıqı günortadan sonra saat: 3:00

باید برای غیر فارسها برنامه تدوین شود

2009-10-20T05:01:00.001-07:00

باید برای غیر فارسها برنامه تدوین شود

http://www.youtube.com/watch?v=UpBQv_kfYfQ&feature=channel

Nə səbəbə İstiqlalçılara hücum çoxalıb? Arif bəy Kəskin azadtribunun sualların açıqlayır:18.10.09

2009-10-20T00:53:00.001-07:00

http://www.azadtribun.net/Arif_Kesgin20091018.wma

İran hökuməti insan haqları ilə bağlı beynəlxalq öhdəliklərə əməl etmir - Nobel mükafatı laureatı (INTERVIEW)

2009-06-10T07:22:00.000-07:00

Trend News-un Fars redaksiyasının 2003-cü ildə sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı və insan haqları üzrə müdafiəçi Şirin İbadi (Shirin Ebadi) ilə müsahibəsi

- Xanım İbadi , iki gün öncə siz prezident Əhmədinejada açıq məktub yazaraq İranda insan haqları ilə bağlı vəziyyəti tənqid edibsiniz. İranda insan haqları baxımından indiki vəziyyəti İslahatçılar düşərgəsindən olan sabiq prezident Xətəminin hakimiyyəti dövrü ilə müqayisədə necə görürsünüz?

- Ötən dörd il ərzində İranda insan haqlarının vəziyyəti qənaətbəxş olmayıb və insan haqları üzrə çalışanlara qarşı təzyiqlər artıb. Misal üçün mən Məhəmməd Sədiqi göstərə bilərərm. O, İranın Kürdüstan əyalətində İnsan Haqlarını Müdafiə Komitəsi təsis etdiyi üçün 10 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Hazırda həbsxanadadır və xəstədir. Ötən üç il ərzində qadın hüquqlarının müdafiəsi fəallarından 50 nəfər haqda cinayət işi qaldırılıb. Onların bəziləri haqda uzun müddətli həbs qəti-imkan tədbirləri görülüb. Aliyə İqdamdust haqda cinayət işi sona çatıb və hazırda o, həbsxanadadır.

- Ötən ilin payızında İranda İnsan Haqlarını Müdafiə Komitəsinin ofisi dövlət tərəfindən bağlanıldı. Siz bu komitənin sədri olmusunuz, bu komitəni hansı səbəbdən bağladılar və hazırda komitənin fəaliyyətinin yenidən bərpa etməsi üçün nə kimi tədbirlər görüsünüz?

- İnsan haqlarını Müdafiə Komitəsinin ofisi qanuna zidd olaraq 2008-ci ilin noyabr ayının 21-də bağlanıldı. Hökumətin bu addımı qanuna zidd olduğu üçün prokurorluğa məsələ ilə bağlı şikayət etmişik. Təəssüflər olsun ki, bizim şikayətimizə baxılmayıb və komitənin ofisi hələ də bağlıdır. Komitənin ofisini bağlayarkən təşkilatın katibəsini 55 gün həbsdə saxladılar. Bundan başqa, mənim və insan haqları üzrə çalışan digər həmkarlarımın fəaliyyəti dayandırmadığımızı gördükdə, İran polisi geyimində şəxslər vəkillikllə məşğul olduğum ofisə gələrək, ofisdəki cinayət işlərini və kompüterləri apardılar, iki həftə sonra qaytardılar. Həmin işlərdən və kompüterlərdən nələrin surətini çıxartdıqlarını bilmirəm. Bu məsələ də qanuna zidddir. Bu məsələ ilə bağlı da şikayət etmişik və bu məsələyə də hələ baxılmayıb.

Həmin hadisədən bir neçə gün sonra tələbə-könüllülər adı ilə bir neçə nəfər mənim evimin və ofisimin qarşısına toplaşdı. Onlar mənə söyüş və təhqirlər yağdırıb, evimin, ofisimin divarlarına şüarlar yazdılar. Mən polisdən yardım istəsəm də, iki polis nəfəri gəlib hadisəyə baxmaqla kifayətləndi və heç bir əməli iş görülmədi.

- Sizin ofisin bağlanması zamanı katibədən başqa həmkarlarınızdan kimsə təzyiq göstərilibmi?

- Bəli, mənim həmkarlarımın əksəriyyəti təzyiqlərə məruz qalıb və dəfələrlə milli təhlükəsizlik orqanına çağrılıb. Bir neçə nəfərin ölkədən kənara çıxmasına qadağa qoyulub. Misal üçün məhkəmə vəkil Əbdülfəttah Sultaniyə, İnsan Haqlarını Müdafiə Kkomitəsinin sədr müavini Nərgiz Məhəmmədiyə və jurnalist Əbdürrza Tacikə ölkədən çıxmaq yasaqlanıb. Bu məsələlər hamısı qanuna zidd addımlardır.

İran hökuməti beynəlxalq öhdəliklərinə əməl etməlidir. Ona görə ki, İran mədəni,siyasi, iqtisadi və ictimai hüquqlar beynəlxalq konvensiyasının üzvüdür. Digər tərəfdən, BMT Baş Assambleyası 1999-cu ildə qətnamə qəbul edib. Qətnaməyə İran hökuməti də müsbət səs verib. Qətnamədə hökumətlərin insan haqları sahəsində fəaliyyət göstərən şəxslərlə əməkdaşlıq etməsinin zəruriliyi bildirilir. Lakin İran hökuməti bu sahədə öz öhdəliklərinə əməl etmir.

- Zahidan şəhərində törədilmiş terror aktı ilə bağlı üç nəfər hadisədən 30 saat sonra edam olundu. Digər tərəfdən, hələ də İranda daşqalaq və 18 yaşına çatmamış uşaqların edamı məsələsi kimi faktlar mövcuddur. Siz bunları necə dəyərləndirirsiniz?

- Təəssüflər olsun ki, hələ də qanunda daşqalaq və 18 yaşına çatmamış uşaqarın edam edilməsi məsələsi mövcuddur. İnsan haqları müdafiəçiləri olaraq illərlə bu məsələyə etiraz edirik, lakin hələ də qanunda dəyişiklik olunmayıb. Digər tərəfdən, bəzi məhkəmə orqanları qanunlara əməl etmir və insan haqlarının daha da sərt pozulmasına şərait yaradırlar.

Zahidan şəhərində şiələrin məscidində baş vermiş terror aktı ilə bağlı deyə bilərəm ki, mən ilk növbədə bu hadisəni pisləyirəm. Hadisə nəticəsində həlak olanların ailələrinə baş sağlığı verirəm. Lakin bir şeyi nəzərə almaq lazımdır ki, hər bir halda təqsirli şəxsi həbs edib, ona qarşı ittiham oxuyub cəzalandırmaq lazımdır.

Hadisə ilə bağlı edam olunmuş üç nəfərin hadisə baş verən zaman həbsdə olduğu bildirilir. Elə isə, onların həbsdə olarkən məsciddə terror aktını necə törətmələri maraqlıdır. Həmin üç nəfəri terror aktı ilə bağlı ittiham edərək necə edam edə bilərlər.trend

İran adlanan yerdən qaynaqlanan təhlükənin artması və Moskvanın bundan narahatlıq duyması fonunda ABŞ-la Rusiya arasında raket..

2009-06-10T07:13:00.000-07:00

ABŞ Rusiya ərazisində radar yerləşdirə bilər
İran adlanan yerdən qaynaqlanan təhlükənin artması və Moskvanın bundan narahatlıq duyması fonunda ABŞ-la Rusiya arasında raket hücumundan müdafiə sahəsində əməkdaşlığın perspektivləri bir qədər yaxşılaşıb.

APA-nın “Associated Press”ə istinadən verdiyi məlumata görə, bunu ABŞ müdafiə naziri Robert Geyts Senatın büdcə ayırmaları komitəsindəki çıxışında deyib. O, Vladimir Putinlə görüşünə istinadən bildirib ki, Rusiya ərazisində ABŞ radarı və ya məlumat mübadiləsi mərkəzinin yerləşdirilməsi də müzakirə olunan variantlar arasındadır.

Görüşün vaxtı və məkanı haqda danışmayan R. Geyts həmin vaxt V. Putinin prezident olduğunu söyləyib. Nazirin sözlərinə görə, V. Putin həmin görüşdə İranın 2020-ci ilə qədər Qərbi Avropa və Rusiya ərazisinin böyük hissəsini vura biləcək raket yaratması ehtimalını rədd edib: “Bunda sonra o, mənə Rusiya xüsusi xidmət orqanları tərəfindən hazırlanmış xəritə göstərdi.

Məni isə ona tövsiyə etdim ki, yeni təhlükəsizlik xidməti yaratsın. Faktdır ki, ruslar səhv etdiklərini və bizim İrandan qaynaqlanan mümkün təhlükə barədə xəbərdarlığımızın doğruluğunu etiraf etdilər”.

Sabah səhər İran adlanan yerdə seçki kampaniyası başa çatır

2009-06-10T07:04:00.000-07:00

İyunun 11-də səhər saat 8-dən İran adlanan yerdə seçki kampaniyası başa çatır. İyunun 12-dən seçkilərin keçiriləcəyi günədək polis tərəfindən aksiya və mitinqlərin qarşısı alınacaq", - deyə polis komandiri, general İsmail Əhmədi Müqəddəm çərşənbə günü keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. Bu barədə FARS xəbər agentliyi məlumat yayıb.

Müqəddəmin sözlərinə görə, həmin müddət ərzində namizədlərin tərəfdarları hansısa tədbir keçirmək istəyərlərsə, rəsmi icazə almalı və tədbiri qapalı məkanda keçirməliditlər. Əks təqdirdə, polis onlara qarşı tədbirlər həyata keçirəcək.

Müqəddəm bildirib ki, polis seçkilərdə təhlükəsizliyi təmin etməyə tam hazırdır. "Seçki qərargahları ilə müxtəlif görüşlər keçirmişik və onlara təhlükəsizliyi təmin etmək məqsədi ilə lazimi göstərişlər verilib", -deyə o bildirib.

İranda seçkilərin şəffaf keçiriləcəyi barədə bəzi narahatlıqlar qalır – prezidentliyə namizədlə müsahibə

2009-06-10T06:52:00.000-07:00

Prezidentliyə namizəd, "Etemad Melli" partiyasının sədri Mehdi Kərrubinin Trend News-un fars redaksiyasına eksklüziv müsahibəsi

- Müsahibələrinizdən birində demişdiniz: "Ordu, Sepah və BASİC bizim üçün əzizdirlər, ancaq azad seçkilər keçirməyə imkan verin". Siz hərbçilərin müdaxiləsi olmadan şəffaf seçkilərə inanırsınızmı?

- İran İslam Respublikasının qanunlarına və İmam Xomeyninin vəsiyyətlərinə görə, hərbçilərin (ordu, Sepah, polis və BASİC) seçkilər prosesinə qarışması qadağandır. Bundan çıxış edərək, seçkilərin təşkilatçıları və iştirakçı namizədlər hərbçilərin seçkilərə qarışmamaları üçün şərait yaratmamalıdırlar. Bu sahədə ümumi problemlər aradan qaldırılıb, ancaq hələ də İranda seçkilərin şəffaf keçiriləcəyi barədə bəzi narahatlıqlar qalır.

- Siz İranın Qərb ölkələri və ABŞ-la əlaqələrini necə dəyərləndirirsiniz? Bu münasibətlərin yaxşılaşdırılması üçün sizin proqramınız necədir?

- Prezident seçilərəmsə, həyata keçirmək niyyətində olduğum dövlət proqramları əsasında İran İslam Respublikasının milli maraqları nəzərə alınmaqla, xarici siyasətdəki problemlər aradan qaldırılacaq və mehriban qonşuluq və sülhsevər siyasət həyata keçiriləcək. Bu mövqedən mən ABŞ kimi ölkə ilə münasibətləri yaxşılaşdırmağa çalışacağam. Ancaq bütün bunlar ədalətlə və xalqla məsləhətləşərək həyata keçiriləcək.

- Siz prezidentliyə namizəd kimi qadın təşkilatını yaratmısınız. İranın bir çox qadın təşkilatlarının narazılığına səbəb olmuş qanunlara münasibətiniz necədir və bu cür problemlərin həllində sizin hansı proqramınız var?

- Prezident olacağım təqdirdə, mən ilk dəfə olaraq parlamentdə bir qadının nazir postunu tutmasına və prezident səlahiyyətlərimdən istifadə edərək qadınların ölkəni idarə etməsinə, onların siyasi və ictimai sahələrdə iştirakına mane olan qanunların dəyişdirilməsinə çalışacağam. Xoşbəxtlikdən həm konstitusiya, həm də ölkə qanunvericiliyində bu cür problemlərin həlli üçün potensial var.

- Sizin dördüncü müraciətiniz İranın dini və milli azlıqlarına yönəldilib. Siz İranda dini və milli azlıqların siyasi, ictimai, mədəni, iqtisadi və vətəndaş hüquqlarına riayət olunmasına nail ola biləcəksinizmi?

- Mən milli və dini azlıqlara müraciət etmişəm, onlara bu istiqamətdəki proqramım barədə danışmışam. Seçkilərdə qələbə qazansam, konstitusiyanın İran konstitusiyasının milli və dini azlıqlara həsr olunmuş, fəalliyyətdə olmayan maddələri hərəkətə gətiriləcək. Konstitusiyanın 15 və 19-cu maddələrinin yerinə yetirilməsinə nail olmağa çalışacağam. Bütün iranlıların hüquqlarının təmin edilməsi üçün məndən asılı olan hər şeyi edəcəyəm.

Böyük Rəsuloğlunun Türküstana qəzetinə MÜSAHİBƏsi

2009-06-10T06:45:00.000-07:00

Bu həftə İranda keçiriləcək prezident seçkisi bu ölkədə indiyədək keçirilən seçkilərdən fərqlənir. Bu fərqi yaradan başlıca səbəb namizədlərdən birinin Azərbaycan türkü Mirhüseyn Musəvi olmasıdır. Seçki kampaniyasının gedişi və gözlənilən nəticələrlə bağlı “Türküstan”ın suallarını hazırda Norveçdə yaşayan Dünya Azərbaycanlılarının Haqlarını Müdafiə Komitəsinin sədri Böyük Rəsuloğlu cavablandırır.

- İranda bu dəfə keçirilən prezident seçkiləri bundan əvvəlki seşkilərdən hansı xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir?

- O ölkədəki bu dəfəki seçgilər əvvəlkilərlə böyük ölçüdə üst-üstə düşsə də, aşağıdakı səbəblərə görə fərqlənmələr gözə çarpır.

1- Əhmədi Nəjadın daxili və xarici qələt siyasətləri nəticəsində narahatlıqların artması və rejimin içindən dağılma təhlükəsi. Rejimin çürüməsi ilə bağlı sayın Əkbər bəy Ələminin iki gün öncə Xamneiyə yazdığı məktubu xatırlatmaq istərdim. O məktubda, rejimin batlaqda olduğunu və getdikcə də daha dərinlərə batmaqda olduğunu və nəhayət köçəcəyini vurqulamışdır. Bu sözlər məni 31 il öncə Şah rejimində Təbrizdən millət vəkili Əhməd Bəniəhmədin sözlərini xatırladır. O da, o zaman rejimin dağılmalı olduğunu vurquluyaraq millət vekilliyindən belə istifa etdi.

2- Prezident Obamanın sülhə çağırışı və 30 illik Amerika düşmənliyinin mənfi nəticələri.

3- Ölkədə yaşıyan başqa millətlər, özəlliklə böyük potansiyeli olan Güney azərbaycanlıların haq istəkləri və bu demokratik mübarizədə misli görünməmiş dirəniş.

4- İnsan haqları, özəlliklə qadın haqlarının geniş şəkildə pozulması və dini-məzhəbi ayrı seçgiliklərin yaratdığı gərginlik.

Bu və buna bənzər düyünlər açılmadığına görə dövlət-millət arasında böyük üçürüm yaranmışdır. Bu yaranı bağlamaq üçün rejimin daxilində fikir ayrılıqları bu seçgilərin ən bariz fərqənməsi sayıla bilər. Şübhə yoxdur ki, buna şəxsi mənafe, idəolojik baxış və böyük potansiyeli olan islam inqilabından gözlənilən arzuların yerinə yetirilməməsini də artırmaq gərəkir.

- Öncəki seçkilər zamanı Milli Hərəkat bu kampaniyalara qoşulmayıb onu fars şovnizminin iç işi sayırdılar. Bu seçkidə isə Milli Hərəkatın azərbaycanlı namizədlərə - öncə Ələmiyə, onun namizədliyi qeydə alınmadıqda isə Musəviyə dolayısı ilə dəstək verdiyi sezilir. Sizcə, bu nədən qaynaqlanır?

- Azərbaycan Milli Hərəkatı gücləndikcə daha böyük və düzgün siyasətlərə meydan açır. İndiyəcən, İran siyasətinə qoşulmağın mənfi nəticəsi kimi, bizi aldadaraq hakimiyətin bərkiməsində və ya rejim deyişikliyində qullanmaq qorxusu var idi. Başqa sözlə İranda farsçılıq siyasətini aparan quvvələrin quyruğu olmaq hamını diskindirirdi. Ancaq millətin özünü tanıyan və milli varlığını qorumaq istəyən dairəsi genişləndikcə bu çəkingənlik ortadan qalxır. Zatən millətimiz, o ölkədə yaşadığına görə oarada baş verənlərdən təsir alır və təsir göstərməlidir. Onun üçündür ki “Azərbaycan Mərkəzli Düşüncə Sistımini “ qorumaq şərti ilə hadisələrdən istifadə etməyə çalışılır. Geçən prezident seçgilərində, çoxda tanınmamış azərbaycanlı “ Mehrəli Zadə” Azərbaycan milli hərəkatının istəklərini qəbul edib, yerinə yetirilməsinə söz verdiyinə görə Güney

Azərbaycandanın birinci bölgəsindən 1,5 milyon səs gətirdi. İranda sonuncu, ancaq, Azərbaycanda birinci olan bu namzədin topladığı səs Tehranın yeni hesab açmasına səbəb oldu. Bu səfər isə Azərbaycan Milli Hərəkatının bir bölümü, Dr. Ələmi bəyi dəstəkləməkdən əsas neçə məqsəd güdürdü ki, məncə ona nisbi olaraq nail oldu.

1- Milli hərəkətin toparlanıb, millətin içinə girməsi və yaranmış ortamdan milli təbliqatın kütlə arasına aparılması.

2- Daxil və xaricdə milli hərəkatın gücünü göstərməsi.

3- “küsənin payını yiyərlər” atalar sözünü ülgü tutaraq siaysətdə aktivləşib, siyasi mübarizə meydanından təcrübələrin qazanılması.

Bu və buna bənzər hədəflərlə seçgilərdə fəaliyət göstərənlər nisbi olaraq öz istəklərinə çatmışlar. Ancaq, fikrimcə, Güneydə yaranmış” seçgilər uğrunda koordinasyon Şurasında” bütün dostlarımız iştirak etmiş olsaydı, daha böyük uğurlar əldə edilə bilərdi. Hətta diyə bilərm ki, o halda bəlkə cənab Ələminin səlahiyəti, cəbrən qəbul olardı. Qəribə burasındadır ki, cənab Musəvi, Ələmi namzədliyini qoyduqdan sonra tələsik öz adaylığını elan etdi. Məncə bu məsələyə diqqət yetirilməli və Tehran hakimiyətinin müxtəlif qanadlarının arasında, Azərbaycanla bağlı müzakirələrin aparaıldığını gözdən qaçırmamalıyıq. Sizində vurquladığız kimi, Musəviyə səs vərən azərbaycanlılar olacaqdır:

Birincisi, onun Türk olduğuna görə, siyasi təfəkkürdən uzaq soydaşlarımız. Təəssüflə milli hərəkatımızı xalqın içinə aparamadığımza görə millətimizin 80% hadisələrdən xəbərsizdir.

Ikincisi, Əhmədi Nəjad dan bıxaraq, İranda yeni bir dönəmin başlanmasına ümid bağlıyanlar.

Üçüncüsü, solçu islamçılar və həmçinin, onun hakimiyətindən istifadə güdənlər. Tehranda yaranmış “ azeriler cəmiyəti” və Təbrizdə onun təbliqatını ciddi şəkildə maliyələşdirənləri buna misal göstərmək olar.

- Hazırda Musəvinin vəkili olan İranın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Əfşar Süleymani ANS-ə musahibəsində az qala hərəkatçı kimi danışırdı. Seçki kampaniyasında baş verən belə sürprizlər İrandakı türk məmuriyyətinin Milli Hərəkatla birləşə biləcəyi ümidini yaradırmı?

- Siyasətin dərinliklərindən anlayan Azərbaycan milli hərəkatının fəalları, ölkədə yaşayan və dövlətə çalışan insanların bir gün bizə qoşulacağını ciddi bir məsələ kimi görür. Təbiidir ki, hakimiyətin yuxarı məqamlarında olanların da içində bu gedişat gözlənilməkdədir. Ancaq təəssüflə bugünə qədər, istər geçmiş rejimdə istərsə də, indiki durumda bu insanların böyük çoxunluğu Azərbaycandan, İranda farsçılıq siyasətinin dəvamı üçün istifadə etmişdir. Bilinməlidir ki, artıq millətimiz yalançı şuarlarla milləti aldadanları, səmimi davrananlardan gözəlcə ayırd edir. Siz Əfşar Süleymanını məndən yaxşı tanırsız və onun geçmişdəki çıxışlarını unudmamış olmalısınız. İcazə verin Musəvi bəyin Təbrizdəki dəstəkçilərindən də mən sizə danışım.

Hoccətülislam “ Musəvi Təbrizi” 1979 inqlabından sonra azərbaycanlıların yaratdığı “Müsəlman xalq partitasının “ yox edilməsində ciddi iştirak edən şəxslərdən biridir. Bu adamın üzdən iraq yarqaçlığı ilə həmin günlərdə 11 nəfər Azərbaycan təəsübi çəkən iyidimiz, yarım saat müddətində həm mühakimə həmdə edam olundu.

Höccətülislam “ Ağazadə” , illər boyu Təbrizdə inqlab məhkəməsinin sədri olarkən,

xalqın və milli hərəkətçilərimizin ağır hökümlərinə qol çəkmiş adam.

Təbrizdə topraq quldurları dəstəsinin və Tehran hakimiyətinə yaltaqlanaraq millətin mənafeini öz şəxsi mənafilərinə qurban verərək ceblərini dolduran “ Cabbarzadə” kimilər.

Söz buraya gəlmişkən iki məsələni Şumallı soydaşlarımıza aydınlatmaq istərdim.

1- Bildiyiniz kimi Şumali Azərbaycanda da rus beyinlilər vardır. Ancaq, onlarla Güneydəki fars beyinlilər arasında böyük fərq var. Şumaldakı rus dilli əhalidən çoxunu tanıram ki, Azərbaycanın toprağına, millətinə və dövlətinə bizlər qədər bağlıdır. Güneydəki fars beyinlilərin böyük əksəriyəti isə özlərini və millətlərini ayaqlar altında əzdirərək ceblərinə vəya anti Türk ideolojilərinə xidmət edən olmuşlar.

2- Şumalda müstəqil bir dövlət qurulduğuna görə dəyərli aydın və ziyalılar, yazıçı və şairlər, sərmayə və imkan sahibləri öz ölkələrinin xidmətində olmuşlar. Güneyli maddi-mənəvi imkanlıların bir çoxu farsın qulluğunda olmuşlar və dəvam edirlər. Bugün fars təşkilatları, kütləvi informasyon vasitələri o cümlədən VOA ilə BBC Tv-lərini seir edərsəniz nə demək istədiyimi anlarsınız. Həmən artırmalıyam ki, bu arada milli fəallarımızın bəzilərinin mənfi davranışları, bəzəndə çirkinlikləri, millətimizlə aydınlarımız arasındakı bu yarqanı artırmışdır. Baxmıyaraq ki, yuxarıda adlarını çəkdiyim insanlara tayların hesabı ayrıdır.

Artırmalıyam ki, Güney hərəkatındakı, saf, təmiz, dürüst və yüksək səviyəli insanlar öz fəaliyətlərini daha da artıraraq, bəzi yaramzların yaratdığı bu mənfi imici ortadan qaldırmağa çalışmalıdırlar. Şumallı dostlarımızda bu barədə ayıq olmalı və bəzi kiçik mənafie görə böyük başarıları önləyici duruma düşməməlidirlər.

- İstərdik Musəvinin şəcərəsi haqda məlumat verəsiniz. Dədə-babaları kim olub? – Yəqin ki siz də etiraf edərsiniz ki, seçki kampaniyasının gedişində Azərbaycanşılıq, milli şüarlar üstünlük təşkil edir. Səs almaq istəyən namizədlər İrandan yox, Azərbaycandan bəhs edirlər. Bu seşkiqabağı taktiki gedişdir, yoxsa Milli Hərəkatın uğuru? – Hesab etmirsiniz ki, Milli Hərəkat indiyədək İran seçimlərində aktiv iştirak etməməklə səhvə yol verib?

- Məhəndis Musəvi 1941- ci il Güney Azərbaycanın Xaminə şəhərində anadan olub və 10- 12 yaşlarında Tehrana köçüb orada çalışıb, eyni halda da ali təhsil alıb. Aşırı farsçı olan Zəhra Rəhnəvərd ilə evlənib, ikisidə sol meyilli islamçı görüşdə olduqlarına görə o zaman Şahın “ qara irtica” dediyi qrupların təsiri altında olublar. 1962- də Xumeyni ilə Şahın arasındakı toquşmalar ərəfəsində məhəndis Bazərqan, Ayətullah Talıqanı kimi düşünürlərin gənclərə təsiri və çeşitli qruplar o cümlədən xalqın mücahidlərinin yaranması hamıya aydındır. Ancaq, bu qrupların içində iqtisadiyatın tam dövlətləşməsini istəyənlərin yanında, islamı malikiyət sistemi və Liberal düşüncələrdə olmuşdu. Bu fikir sahibləri inqilabdan sonra çeşitli qurumlarda birləşərək çeşitli hadisələr yaratdılar. Musəvi sola ayxın Amerikan əlehdarlarına bağlı olmuşdur. İnqilabdan sonra, Bazərqan, Rəcai, Bahünər kimi adamlardan sonra İran- İraq müharibəsində baş nazir olmuşdur. O zaman prezident olan Xamineyi ilə dəvamlı probləm yaşamış, nəhayət (1981-89) 8 il başnazirlikdən sonra çəkilmiş və 20 il evdə oturmuşdur. İndi isə yuxarıda anlatdığım səbəblər üzündən ortaya çıxmışdır.

Qaldıkı, Azərbaycanın milli haqları ilə bağlı verilən şuarlar, sadəcə seçgi qabağı şuarlara bənzəyir. Xatırlatmalıyam ki, bu adamlar başqa bölgələrdə verdikləri şuarlar ve dedikləri sözlər təmamən fərqlidir. Hətta bəzi yerlərdə Kuruş- Daryuş- dan danışaraq aşırı fars milliyətçilərinin səsini qazanmaq istəyiblər. Sadəcə Mehdi Kərrubinin İranda yaşayan xalqların milli haqları haqqında verdiyi bəyaniyə nisbətən səmimi və əhatəli olduğuna görə bəzi milli hərəkətçilər ona daha çox inanır. Milli mübarizimiz, dəyərli din xadimi hüccətülislam Əzimi Qədimi iki həftə öncə zindandan çıxdıqdan sonra bir bəyaniyə verərək Kərrubini dəstəkləməsinində səbəbi elə budur. Bütün bunları nəzərdə alaraq, seçgilərdə fəaliyət göstərməyi faydalı sayan milli mübarizlərimiz, bu seçgilərlə bizim haq və hüquqlarımızın təmin olunmasına inanmasalar da, ondan faydalanmağı təklif etdilər.

- Seçkilərin nəticələrindən nə gözləyirsiniz? Musəvinin şansı varmı?

- Gələcək günlərdə hər hansı bir deyişiklik olmasa, fikrimcə, Kərrubi, Musəvi və Əhmədi Nəjad arasında gərgin yarış gedəcəkdir. Pozuntu olmasa, Musəvinin prezident olma şansını daha çox görürəm. Ancaq “ keşikçilər Şurası” nın bəzi namzədləri hədələyici dünənki davranışı Əhmədi Nəjadın dəstəklənməsinə bərabərdir. Gözlüyək görək.

Fikrimcə, Azərbaycanda bu səfər seçgidə iştirak edənlərin sayı %60 lara qədər artacaq. Yuxarıda adlarını çəkdiyim üç namzəd də təqribən eyni oranda bölüşəcəkdir. Siyasi fikirlərindən asılı olmuyaraq, sadəcə Əhmədi Nəjadın şansını azaltmaq üçün səslərin bölünməsini önləmə amacı ilə, Kərrubinin səslərinin Musəviyə qayma ehtimalı düşünülməkdıdir. Bu, bütün İranda olduğu kimi Azərbaycanda da da geçərli sayıla bilər.

- Sizcə Musəvi seçılməsə “Azərbaycan türklərinin haqlarını yedilər” deyə 22 may olayları təkraralana bilərmi?

- Musəvi seçilməsə, Azərbaycanda hər hansı bir hadisənin baş verməsinə inanmıram. Milli hərəkətçilərimiz “ koordinasyon şurasında” birləşseydilər, Dr. Ələminin səlahiyətinin rədd olması ilə bağlı dirənişlər böyüyə bilərdi. Bu təcrübə göstərdi ki, milli hərəkatımız birləşib, güc mərkəzinə çevrilirsə o ölkədə üçüncü quvvə kimi təzahür edəbilər. Buda demokratik mübarizəmizin başarısı ilə nəticələnə bilər.

- Bu günlərdə İranda etnik toplumların dilinin tədrisi ilə bağlı qəbul etdiyi qərarı necə dəyərləndirirsiniz? İcra olunacaqmı bu qərar, yoxsa elə seğki kampaniyası ilə itib-gedəcək?

- Bu məsələyə çeşitli zaviyələrdən baxmaq olar.

1- Millətin istəyi ana dilində iki vahid tədris deyil, ilk məktəbdən biliyurdlara qədər ana dilində icbari təhsildir. Bunun üçündə Güney Azərbaycanın tarixi topraqlarında ana dilimizin dövlət dili kimi qəbul edilməsi, olmasa olmaz prensibidir.

2- Ana dilini uşaqa ilk məktəbdən oğrətmək gərəkdiyi halda, vilayətlərdəki biliyurdlarda iki vahid ana dili seçmə haqqı tanımaq, uşaq aldatmaqdan başqa nə adlana bilər.

3 – Azərbaycanın uşaq baxcalarında körpə balalarımızla farsca danışmğı zorunlu edən hakimiyətin bu oyununa millətin aldanacağına inanmıram.

4 – Bu barədə, milli haqlar və ana dilində təhsil haqqında Mehdi Kərrubinin çox geniş, möhkəm və səmimi bəyaniyəsi, onun ardından Mir Hüseyin Musəvinin” xala xatirin qalmasın” biçimindəki bəyaniyəsinin qarşılığı olaraq Əhmədi Nəjadın ortaya atdığı iki vahid tədrisin iç mahiyəti sadəcə seçgi oyunudur. Bu haqda, anayasanın 15-ci maddəsindəki “ana dilində təhsil haqqı” və 19- cu maddəsi “ ölkədəki millətlərin biri birindən üstünlüyü yoxdur” qavramları 30 ildə qovluqdan çıxmamışdır. Blə bir durumda deyilən sözlərin dəyərini yarqılamaq, İranda hakim olan fars mərkəzli düşüncə sisteminin tərəzisində ölçülməlidir.

Bu məsələ ilə bağlı sözü uzaldıb, qızıl vaxtınızı almaq istəməzdim. Ama Şumali Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən həmən sonra, Tehran çalxanalarkən, baş verən

bir hadisəni anlatmaqla, bir yandan tarixi bir səsnəd kimi millətimizin zehnində qalması, bir yandan da, Azərbaycan probləmi ilə uğraşanların məlumatlandırılması üçün münasib görürəm.

1991- də , Şumali Azərbaycan yenidən müstəqilliyinə qovuşduqdan sonra , Tehran hakimiyəti əl ayağa düşərək, çeşitli planlar hzırladı. Şumali Azərbaycandakı nəft kontraktları, bütöv Azərbaycan söyləmi, cənubi Azərbaycan sevdası, bu planları qaçınılmaz edirdi. Güney Azərbaycanda çap olunan, milli duygulara oxşuyan yeni kitablar, o cümlədən “ Türkün qızıl kitabı” “ Qanlı sənələr” və “Almas Ildırımın seçilmiş şeirləri” fars hakimiyətini sancıladmışdı. Varlıq jurnalının hər sayınıda %20 –dən çoxu “ Qarabağ” probləminə həsr olunduğuna görə Tehranın bəzi addımlar atacağı hiss edilməkdəydi. Özəlliklə 1992-nin baharı, o zaman mətbuat naziri olan Sabir bəy Rüstəmxanlının başçılığı ilə Tehranda geçirilən kitab sərgisində baş verən bir hadisə Tehranı daha çox quşqulandırmışdı.

Kitab sərgisində iştirak edən, o zaman mədəniyət naziri olan Xatəmi, Sabir bəy və bir çox güneyli, oradakı böyük bir salona toplanaraq” aşıq Ədalətin” sazını dinlədik. Sabir bəy və xatəmi bəyin çıxışları zamanı, salonda səslənən Azərbaycan milli şuarları salonu titrədirdi. Xatəmi, utana-utana, qısıla-qısıla, qarın sancısından qıvrılan xəstə kimi azərbaycanlıların gönlünü almaq istəyirdi. Ancaq, yaşasın Azərbaycan səsinin cingildisi qulaqları kar edirdi, özüdə bir fars nazirin qarşısında. “Iki gün sonra şayiə yaydılar ki, Sabir Rüstəmxanlı Türk deyil. 1994-də Bakıya köçdükdən sonra Yardımlıya, oradan da Sabir bəyin kəndi olan hamara gedərək, onun rəhmətlik anası, qardaşları və kənd əhalısının dil, kültür və gələnəyində, ata kəndim olan Təbrizin 12 kilometirliyində Dizə kəndindəki anamın şəltə tumanı ilə oğuz türkcəsi və adət ənənələri ilə heç bir fərq görmədim”.

O zaman cumhur başqanı Haşimi Rəfsəncanınin birinci müavini Dr. Həbibi, İran televizyonunda bir program başlıyaraq , həftədə bir gün “ ana dilində təhsilin” vacibliyindən danışmağa başladı. Fikrimcə o programlardan məqsəd, aşırı fars milliyətçilərini 15-ci maddənin uygulanmasının güvən qaynağı olduğuna inandırmaq idi. Ancaq 7-8 ay sonra, kimlərin fərmani ilə o programlar kəsildi, 15-ci maddənin icrası yrine yeni basqılar artdı. Azərbaycan türkcəsində kitab çıxarmaq üçün dindirilmələr dərinləşdi, Təbriz radyosunda yarım saatlıq Türkcə program hazirliyan dostlarımız, o cümlədən rəhmətlik Prof. Zetabi hədələndi, Şumali Azərbaycanın əleyhinə qazetlərdə yazılar göbələk kimi gövərdi, Varlıq jurnaalına basqılar artdı VS.

Bu, anti Azərbaycan siyasətlər haqqında kitablar yazmaq olar, ancaq, sözü burada qısaldaraq demək istəyirım ki, iki vahid tədrisdə bu oyunların hamısı kimi “ ayının minbir oyununa “ oxşar. Birləşib, güc mərkəzinə dönüşməkdən başqa çarəmiz yoxdur.

- Məlum olduğu kimi bu ay İsrail prezidentinin Azərbaycana gözlənilən səfəri ilə baglı İran Silahlı Qüvvələrinin komandanı etirazını bildirib. Bunu Azərbaycana təhdid hesab etmək olarmı?

- Yuxarıda da qeyd etdiyim kimi təəssüflə İrandakı fars hakimiyəti Azərbaycan və azərbaycanlıya təzyiq üçün bütün vasitələrdən istifadə edir. Bugün Güney Azərbaycanda xalq soruşur” İsrail ilə Ermənistan arasında hanki fərq varki, onu qarqış bunu alqışlayırsan. Oda işqalçıdır, buda, onlarda müsəlmandır, bunlarda, üstəlik bunlar həmidə Əli şiəsidir. Xalq ayıqdır və heç bir söz və siyasəti unudmur. 1998-də İran xarici işlər naziri olan Mühcirani, Ermənistanla əlaqələr ilişgisində , onlarında Aria ırqına mənsub olduğunu vurqulaması çox məsələyə aydınlıq gətirir.

Iran təyyarələrinin, Azərbaycan sərhədlərini pozduğu zaman, Bakı səmasında Türk ulduzlarını bir milyon Bakılının alqışladığı unudulmaz xatirədir. Bəlkə Türkiyədə bəziləri bilərək vəya bimiyərək Tehranın oyununa gələ bilər. Ama inamlı və imanlı Azərbaycan xalqı öz varlığını qorumaq üçün, məncə bugün hər zamankından daha güclüdür. Onun üçün mən bu təhdidlərdən qorxmuram, onlarda çox yaxşı bilirlərki, bu təhdidlər əməliyata çevrilirsə əsas ziyan görən özləri olacaqlar. Mənim qorxum, saf, təmiz və arınmış müsəlman olan xalqımızın bəzi sadəlovh çəvrələrindən suistifadə edərək, dini duyqularını istismar etmək çabalarındandır. Daxilimizdən vurmaq istədikləri xəncərlərin cəhətini deyişdirməyi bacarmalıyıq.

“Türküstan” qəzeti

SƏTTARXANIN ŞUŞALI SİLAHDAŞI

2009-06-09T08:33:00.000-07:00

Təbriz, 1999-cu il. Şəhriyarın ev muzeyini ziyarət edəndən sonra Səttarxanın da yaşadığı evi görmək istəyirəm.

Nə əvvəlki şah rejiminin dahi sairlə problemi olub, nə də indiki hakimiyyət onun irsinə qarşı çıxır. Şəhriyarın xatirəsi hətta rəsmi səviyyədə yad edilir.

Səttarxana münasibər isə fərqlidir. Azərbaycan milli hərəkatının lideri şah üsul-idarəsinə qarşı savaşıb. Düzdür, indi İran iqtidarında təmsil olunanlar da şaha qarşı çıxanlardan olublar.

Buna baxmayaraq dini hakimiyyət Səttarxanın anılmasına hər vasitə ilə mane olur. Hər il vəfatının ildönümündə məzarı üstünə toplaşanları zorakılıqla dağıdırlar. Təbrizdə Səttərxanın ev muzeyi də yoxdur, sadəcə hamının tanıdığı bir ev var .

Soraqlaşa-soraqlaşa axtarıb həmin evi tapıram. Qapını açan yoxdur, qonşulardan biri ev yiyəsinin harasa çıxdığını söyləyir. Bir azdan o gəlir. Səttarxanın nəticəsi olduğunu söyləyən gənc həkim bizi evə dəvət edir. Düşünürəm ki, hər halda bir iş sahibidir, ata babası haqqında çox danışmaz. Hansı ölkədə olduğumu da unutmamağa çalışıram.

Ancaq soydaşımız bütün düşüncələrimi alt-üst edir, Səttarxan hərəkatından yerli-yataqlı danışmağı bir yana, indiki siyasi vəziyyətdən narazılığını da açıq dilə gətirir. Onunla çox şeydən danışırıq, hərəkatda iştirak eləmiş quzey azərbaycanlılardan da.

Gənc həkim atasından bu haqda çox eşitdyini, Səttarxanın mübarizəsinə Arazın o tayından da dəstək gəldiyini hər zaman xatırladığını deyir. ...1878-ci ildə, Şuşada Məşədi Həşim Rzazadənin evində dünyaya gələn körpənin adını Abbas qoyurlar. Məşədi Həşim 3 qızdan sonra oğlunun doğulmasına çox sevinir.

O, Ağdam və Şuşa bazarlarında bal satırmış, ailəsini çox çətinliklə dolandırırmış. Uşaqlıq illərində varlıların mal-qarasını otaran Abbas sonra dərzi yanında şagirdlik eləyirmiş. Ancaq 6 nəfərlik ailə yenə sıxıntı içindəymiş. Həşimin qardaşı Məşədi Səlimsə varlı nəsildən olan Molla Mirzə Dadaşın qızı Məxmərlə ailə qurduğundan heç nəyə ehtiyacı yoxmuş, pula pul demirmiş. Amma qardaşına və onun ailəsinə heç kömək etmirmiş.

Məşədi Həşim yay-payız ona meyvə sovqatı göndərər və umurmuş ki, bəlkə Səlim zənbili pay-püşlə qaytara. Ancaq kiçik Abbas hər dəfə evə əliboş qayıdarmış. Bir dəfə oğlunu yenə qardaşıgilə göndərən Həşim ona deyir: “Əminə de ki, atam mənə pal-paltar ala blimir, bir az pul versin”. Bu xahiş də işə yaramır. Abbas yenə kor-peşman evə dönür.

Bir müddət sonra o, Abbası növbəti dəfə qardaşıgilə göndərir. Əmisinin cavabı çox kobud olur: “Sizə veriləsi pulum yoxdur, rədd ol get!” Bu sərt sözlərdən pərt olan Abbas hirslənib özündən çıxır: “Eybi yoxdur, qocalıb ölərsən, arvadın da mənə qalar!” Bunları deyib yerindən nə təhər götürülürsə, əmisi qaçıb ona çata bilmir.

Abbas olanları evdə anasına danışır. Ailələr arasında düşmənçilik yaranacağından qorxan qadın bərk qəzəblənir və oğlunu danlayır. Bundan sonra iki qardaş arasında gediş-gəliş dayanır. Bir gün xəbər gəlir ki, Məşədi Səlim xəstələnib ölüb. Dəliqanlı Abbas sözünün üstündə durur.

Əmisinin dul qalmış cavan və gözəl arvadını alır. Amma ailənin dolanışığı yenə dəyişmir. Vəziyyətdən çıxış yolu kimi Abbas Bakıya ğetməyə qərar verir. 1905-ci ilə təsadüf edən bu gəlişində o, inqilab ab-havasıyla rastlaşır. Bakı o illərdə inqilabi şəhər sayılırdı. Sankt-Peterburqda baş vermiş “qanlı bazar günü”nün əks-sədası Bakıya da çatmışdı. Şəhərdə sol cərəyanların, o cümlədən “Hümmət” təşkilatının gücü durmadan artırdı.

Rus bolşevikləri də Bakını nəzərdən qaçırmırdılar. Lenin partiyanın “vuran əli” Stalini Bakıya göndərmişdi. O, ətrafına quldur dəstəsi yığaraq bankları və varlı adamları soyurdu. Bolşeviklər bunun hesabına xəzinələrini doldururkən Quzey Azərbaycanın solçuları qonşu İranda baş qaldırmış xalq inqilabına necə dəstək vermək barədə düşündürdülər.

İran şahı bütün vasitələrlə azərbaycanlıların üsyanını yatırmağa çalışır, amma Güney Azərbaycan demokratik hərəkatının lideri Səttarxanla heç cür bacara bilmirdi. Çünki o, milli azadlıq və ədalət uğrunda savaşa başladığından əhali arasında tərəfdarları günü-gündən çoxalır, onun mübarizəsi hətta Arazın bu tayında da geniş əks-səda doğururdu.

O illər Nəriman Nərimanovun rəhbərliyi ilə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən ən cəsur adamlar Səttarxana dəstək məqsədilə güneyə göndərilirdi. Onların arasında Abbas da vardı. Bakıda qazandığı inqilabi təcrübədən yararlanan Abbas Rəşt şəhərində mücahidlərdən ibarət silahlı dəstə toplayır.

Onun dəstəsi Rəşt, Ənzəli, Ərdəbil, Qəzvin, Girman və Mazandaran şəhərlərində şah qoşunlarına qarşı qızğın savaşlarda ad qazanır. Nəhayət, bu dəstə döyüşə-döyüşə Təbrizə gəlib çıxır. Təbrizin Əmirxiz məhəlləsində Abbası bir mücahid qarşılayıb Səttarxanın mənzil-qərargahına gətirir.

Səttarxanın “Hardan gəlmisiz” sualına Abbasın cavabı qısa olur: “Abbaş Həşim oğlu. Bakı komitəsinin göstərişi ilə gəlmişəm, dəstəm də özümlədir”. Elə ilk təmasdan Səttarxan bu şuşalı balasıyla dostlaşır və çox keçmir ki, mühafizə dəstəsində ona mühüm görəv verir. Bu dəstə ən mühüm tapşırıqları yerinə yetirir.

Abbas öz dəstəsiylə barrikadalarda vuruşur, digər dəstələr arasında əlaqə yaradır. Beləcə, Məşədi Abbas Səttarxanla 13 il çiyin-çiyinə savaşır. İran şahı xalq üsyanını yatırmaq məqsədilə 1909-cu ildə Təbrizə 40 minlik qoşun yollayır.

Burda inqilabçılar ölüm-dirim savaşına girişirlər. Abbasa və onun dəstəsinə Tehran polisinin rəisi Yefremxanın hərbi birlikləri ilə döyüşmək tapşırılır. Bu tapşırığı böyük məharətlə yerinə yetirdiyinə görə ona “mücahid Abbas” ləqəbi verirlər. Amma İranda ona Abbasxan deyənlər də az deyildi.

İnqilabın əfsanəvi liderlərinin - Səttarxanın və Bağırxanın adlarına bənzədərək. Məşədi Abbasın (Məşrutə inqilabı illərində o, bir neçə dəfə Məşhədə getmişdi) şücaəti haqqında xəbərlər İran şahının da qulağına çatır.

Bir gün o, Səttarxana namə göndərib onunla görüşmək istədiyini bildirir. Səttarxan bu görüşə Məşədi Abbası göndərir. Məşədi Abbasın oğlu, Böyük Vətən müharibəsi qəhrəmanlarından olan Surxayın xatirələrindən: “Atam ordakılara Azərbaycan xalqının şərəfinə badə qaldırmağı təklif edir. Bir anda məclisə sükut çökür, şah və qonaqları badələrini yerə qoyurlar, atamsa şərabı axıra kimi içib qonaqlığı yarımçıq tərk edir”.

İran şahı bərk qəzəblənir, onun dirisini və ya ölüsünü gətirənə başı ağırlıqda qızıl vəd edir. Elə milli hərəkat da şahın qurduğu hiylələrin qurbanı olur, Səttarxan yatağa düşür, onu məşəqqətli ölümə məhkum edirlər. Məşədi Abbas geri qayıtmağa qərar verir, amma Bakıda çox qalmayıb doğulub boya-başa çatdığı Qarabağa yollanır. ...Məşədi Abbas həyatının sonuna qədər mühüm vəzifələrdə çalışacaq, Ağdamda quruculuq işləri onun adıyla bağlı olacaqdı.

Ancaq vəfat etdiyi 1954-cu ilə qədər həyatının ən maraqlı və yadda qalan günləri kimi İrandakı mübarizə və Səttarxanla dostluq illərini xatırlayacaqdı. Çünki Güney Azəbaycanın azadlığı uğrunda mübarizə ülvi ideyalara söykənirdi. Quzey Azərbaycanda isə onu inqilabçı dostlarının satqınlığı, Mircəfər Bağırovun kinayəli baxışları və yalançı ittihamlarla sürgünə göndərilmək təhlükəsi gözləyirdi.

Elxan ŞAHİNOĞLU

Atatürkün anasının həyatı barədə film çəkilir

2009-06-09T08:31:00.000-07:00

Türkiyə Cümhuruyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkün anası Zibeydə xanımın həyatı barədə bədii film çəkiləcək.
ssenarisi başa çatmaq üzrə olan filmdə Zibeydə xanım, həyat yoldaşı Əli Rıza əfəndi, oğlu Mustafa Kamal və digər övladlarının həyatından bəhs ediləcək. Filmin ideya müəllifi Serpil Öztürk bir türk qadını olan Zibeydə xanımın həyatının film vasitəsilə dünyaya çatdırılmasının özü üçün vəzifə olduğunu deyib və bunun məsuliyyətli iş olduğunu vurğulayıb. Serpil Öztürk filmin başa çatması üçün dövlət və özəl sektordan maddi dəstək gözlədiyini də bildirib.

QƏNİRƏ PAŞAYEVA: “İRANIN İSLAM HƏMRƏYLİYİNDƏN DANIŞMAĞA HEÇ BİR HAQQI YOXDUR”

2009-06-09T08:28:00.000-07:00

Qənirə Paşayeva

Bu gün Milli Məclisin iclasında çıxış edən deputat Qənirə Paşayeva İran rəsmilərinin İsrail prezidenti Şimon Peresin Azərbaycana gözlənilən səfərini pisləyən bəyanatlarına toxunub. Onun sözlərinə görə, İranın bəzi rəsmiləri Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə edir, təhdidedici açıqlamalar verir.

Q.Paşayeva İran mediasının Azərbaycanı gözdən salan təbliğatla məşğul olduğunu deyib: “İranın islam həmrəyliyindən danışmağa heç bir haqqı yoxdur. Çünki islam ölkəsi olan Azərbaycanın torpaqlarını işğal edən, islam mədəniyyətini, abidələrini məhv edən bir ölkə ilə sıx əlaqələr qurub. İran Ermənistanla bağlı siyasətinə yenidən baxmalıdır”.

Parlament sədri Oqtay Əsədov Q.Paşayevaya cavab olaraq bildirib ki, İranın bəzi rəsmilərinin açıqlamalarının rəsmi İranın mövqeyi kimi başa düşülməsi düzgün deyil: “İndi siz burada fikirlər səsləndirir, bəyanatlarla çıxış edirsiniz, məgər bu, rəsmi Azərbaycanın mövqeyidir? İsrail prezidentinin Azərbaycana səfərinə daha çox İran mətbuatı və müxalifəti münasibət bildirib”.

Rasim Musabəyov: "Praqa görüşündən fərqli olaraq prezidentlərin Sankt-Peterburq görüşü normal keçdi"

2009-06-09T08:27:00.002-07:00

"Qarabağ danışıqları dayandırılmayacaq"

Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına dair Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin Sankt-Peterburqda keçirilən növbəti görüşünün də nəticəsiz başa çatması münaqişənin həllinə dair gələcək danışıqların taleyini sual altında qoyub.

Baxmayaraq ki, Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin bir müddət əvvəl Praqada keçirdikləri görüşdən fərqli olaraq, Sankt-Peterburqda tərəflər arasında elə bir gərginlik yaşanmadı, bununla belə Rusiyanın danışıqlarda təşəbbüsü ələ almaq cəhdləri nəticə vermədi. Onu da qeyd edək ki, bəzi ekspertlər Sankt-Peterburq görüşünün də nəticəsiz başa çatmasından sonra danışıqlarda müəyyən qədər fasilənin yaranacağını bildirsələr də, əksinə, müzakirələrin bundan sonra daha da intensivləşəcəyini deyənlər də var. İrəli sürülən versiyalarda Fransa prezidenti Nikola Sarkozinin regiona gözlənilən səfəri zamanı münaqişənin nizamlanmasına dair yeni təkliflərlə çıxış etməsinin mümkünlüyü də istisna edilmir. Politoloq Rasim Musabəyov isə hesab edir ki, danışıqların dayandırılması ehtimalı yoxdur. Politoloq Sankt-Peterburq görüşünün nəticəsiz başa çatmasına baxmayaraq Praqadakı müzakirələrlə müqayisədə nisbətən normal keçdiyini bildirib. "Praqa görüşündən fərqli olaraq prezidentlərin Sankt-Peterburq görüşü normal keçdi. Nazir Elmar Məmmədyarova istinad etsək, bildirdi ki, Sankt-Peterburq danışıqları pozitiv xarakterli olub"- deyən Rasim Musabəyov danışıqların davam etdiriləcəyini bildirib. "Mən deyərdim ki, danışıqların nəinki dayandırılması ehtimalı yoxdur, əksinə danışıqlar bundan sonra daha da intensivləşəcək"- deyən politoloqun sözlərinə görə bu ayın sonlarında Fransa prezidenti Nikola Sarkozinin regiona edəcəyi səfər, eləcə də gələn ay ABŞ prezidenti Barak Obamanın Moskvaya gözlənilən səfəri DQ münaqişəsinin nizamlanması prosesi üçün də bir sıra yeniliklərlə müşayiət oluna bilər. ABŞ prezidentinin Rusiyaya səfəri zamanı Barak Obama və Dmitri Medvedyevin Cənubi Qafqaz regionundakı vəziyyətlə bağlı müzakirələr aparacaqlarını deyən politoloq DQ münaqişəsi ilə yanaşı, Gürcüstanla bağlı yaranmış vəziyyətin də nəzərdən keçiriləcəyini istisna etməyib. "Cənubi Qafqazla bağlı problemlər çoxdur və bu məsələlərin həlli Rusiya və ABŞ arasında ciddi müzakirə edilməlidir". Rasim Musabəyov hesab edir ki, ABŞ prezidentinin Rusiyaya səfəri zamanı Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri arasında daha bir görüş keçirilə bilər. Politoloq həmçinin ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinin yaxın vaxtlarda regiona yenidən səfər etməsinin də gözlənilən olduğunu bildirib. Rasim Musabəyovun qənaətincə, həm Fransa prezidentinin regiona səfəri zamanı Azərbaycanda və Ermənistanda keçirdiyi görüşlərin, həm də ABŞ prezidenti Barak Obamanın Rusiyaya səfərinin DQ münaqişəsinin həllinə müsbət təsiri ola bilər. Politoloq son dövrlər Avropa İttifaqı və ABŞ-ın DQ münaqişəsinin nizamlanması ilə bağlı fəaliyyətini aktivləşdirməsini də müsbət hal kimi dəyərləndirir. Onun fikrincə, Qərb dövlətlərinin problemin həlli ilə bağlı səylərini artırması istər-istəməz Rusiyanın mövqeyinə də öz təsirini göstərəcək. Sankt-Peterburq görüşünün nəticəsiz başa çatmasının rəsmi Moskvanın problemin nizamlanmasında təşəbbüsü öz əlinə ala bilməməsi kimi şərh olunmasına gəlincə isə politoloq deyib ki, Rusiyanın Azərbaycanla bağlı səyləri əsasən Gürcüstanla bağlı idi. "Rusiyanın istəyi bu idi ki, Azərbaycanı öz yanına çəkməklə Gürcüstanı təkləsin. Amma Azərbaycan nümayiş etdirdi ki, belə məsələlərdə heç də Rusiyanın diktəsi ilə hesablaşmaq niyyətində deyil. Bunun nəticəsi isə təbii ki, özünü Rusiyanın DQ münaqişəsinin həlli ilə bağlı tutduğu mövqedə göstərir"- deyən politoloqa görə DQ münaqişəsinin nizamlanması ətrafındakı şəraitin dəyişib-dəyişməyəcəyi qarşıdakı proseslərdən asılı olacaq.

Vüsalə Rafiqqızı

Ermənilər təşvişə düşüb

2009-06-09T08:27:00.001-07:00

"Ermənistanın beynəlxalq arenada zəifləməsi, prezident seçkilərindən sonrakı diplomatik səhvlər və ölkə hakimiyyətinin qlobal maliyyə böhranı qarşısında aciz qalmasından istifadə edən Bakı bizə bütün istiqamətlərdə ağır təzyiqlərini davam etdirir".
Ermənistanın sabiq prezidenti Levon Ter-Petrosyanın rəhbərlik etdiyi Ermənistan Milli Konqresinin (EMK) xarici məsələlər üzrə katibi Vladimir Karapetyanın fikrincə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasında indi üstünlük Bakıdadır.
Ermənistan və Azərbaycan prezidentlərinin Rusiyanın dövlət başçısı Dmitri Medvedyevin təşəbbüsü ilə Sankt-Peterburqdakı görüşlərindən bəhs edərkən V.Karapetyan bildirib ki, həmin görüş və müzakirələr ermənilərə yaxşı heç nə vəd etmir.
"Ermənistanın zəiflədiyini görən Azərbaycan heç yana tələsmir və siyasi təzyiqlərini davam etdirir. Ermənistan və Azərbaycan prezidentlərinin sayca 5-ci görüşü əslində hamıdan çox Moskvaya gərəkdi. Kreml bu minvalla Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması prosesində əsas rol oynamağa çalışır və deyəsə, məqsədinə də çatır. Bundan başqa, prezidentlərin bir yerdə şam yeməklərini ötənilki Mayndorov təması təki prezidentlərin görüşü saymaq olmaz", - V.Karapetyan söyləyib.
Erməni İnqilabi Federasiyası-Daşnaksutyun isə ABŞ-ın dövlət katibi Hillari Klintonun son bəyanatlarından narazıdır.
Türkiyənin XİN başçısı Əhməd Davudoğlunu Vaşinqtonda qəbul edərkən Birləşmiş Ştatların dövlət katibi bildirib ki, İsveçrənin vasitəçiliyi ilə Ankara və İrəvan arasındakı danışıqları dəstəkləyir.
"Hamımız başa düşürük ki, Türkiyə ilə Ermənistan arasında sərhədin açılması, münasibətlərin normallaşması və diplomatik əlaqələrin qurulması asan iş deyil. Bunun üçün səbr və qətiyyət gərəkdir. Adını çəkdiyim ölkələrin öhdəliklərini yerinə yetirmələrinə heç bir maneə görmürəm", - H.Klinton deyib.
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasından bəhs edərkən dövlət katibi Azərabycan və Ermənistanın bu istiqamətdə irəliyə hərəkət etdiklərini vurğulayaraq, səyləri alqışlayıb: "Bu öklələrin dövlət başçılarının Sankt-Peterburqdakı görüşləri də irəliləyişə bəlalət edir. Əminik ki, qısa zaman ərzində bunca uzun müddət ərzində mövcud olan problemlərdə ciddi irəliləyiş qeydə alınıb". O, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin çözülməsi prosesində Türkiyənin mövqeyini də təqdir edib.
Ə.Davudoğlu isə bəyan edib ki, Türkiyə Ermənistanla münasibətləri yaxşılaşdırmağa can atmaqla yanaşı, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində ATƏT-in Minsk qrupuna yardım etmək, ABŞ ilə birgə çalışmaq niyyətindədir.
Daşnaksutyunun Ermənistan bürosunun rəhbəri Kiro Manoyan isə hesab edir ki, Birləşmiş Ştatların dövlət katibinin çıxışı birmənalı olaraq Türkiyə ilə Azərbaycanın aşkar şəkildə dəstəklənməsidir.
"Birləşmiş Ştatların xarici siyasətinə rəhbərlik edən şəxsin belə açıqlamalarının Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına rəvac verəcəyini düşünmürəm. Tam əksinə, ermənilər, xüsusilə də qarabağlı ermənilər bir daha əmin oldular ki, güzəştlər siyasəti məğlubiyyətlə başa çata bilər və bundan sonra yalnız özlərinə güvənməlidirlər", -K.Manoyan söyləyib.

Həsən AĞACAN

İRAN ADLANAN YERDƏ PREZİDENT SEÇKİLƏRİNƏ 2 GÜN VAXT QALIR

2009-06-09T08:11:00.000-07:00

Ölkə tarixində ən mühüm seçki olacağı proqnozlaşdırılan bu prosesin sürprizlə sonuclanacağı istisna edilmir

İran ADLANAN YERDƏ iyunun 12-də keçiriləcək prezident seçkiləri xarici və daxli siyasətə təsiri baxımından ölkə tarixində ən həssas və mühüm seçk kimi qiymətləndirilir. Əvvəlki seçkilər açıq şəkildə mühafizəkarlar və islahatçıların mübarizəsi kimi yadda qalsa da, bu dəfəki dövlət başçısı seçimi müxtəlif yönümlü siyasətilərin gərgin yarışına bənzəyir. 240-dən çox siyasi patiya tiəşkilatın namizədlərini irəldi sürdüyü seçkidə əvvəlki nəsillərlə yeni nəsillər, əvvəlki dünya görüşü ilə dünyaya yeni,müasir baxışın qarşı-qarşıya gələcəyi bildirilir. Mübarizə namizədlikləri qeydə alınan 4 nəfər arasında getsə də, mühafizəkar Mahmud Əhəmədinejat və islahatçı Mir Hüseyn Musəvi qələbəyə daha yaxındırlar. Hər ikisi fərqli siyasi dünya görüşünü təmsil etsə də, bu rəqibləri birləşdirən əsas cəhət sadə və orta təbəqəli həyat tərzi sürmələridir. Hər iki namizədin ölkə idarəetməsi və dövlət rəhbərliyi sahəsində təcübəsi,dövlətin xalq üçün işləməsi prinsipi və islam dəyərlərinə sədaqətləridir. Onları fərqləndirən cəhətlər isə hər birinin iqtisadi və xarici siyvasətlə bağlı mövqeləridir. Mahmud Əhmədinejat radikallığa,bəzən hərbi vasitəyə üstünlük versə də, Mir Hüseyn Musəvi bütün əlaqələrdə və atacağı addımlarda diplomatik üsullardan istifadə edəcəyini vəd verib. Seçkinin nəticələrinin son ana qədər seçimlərini dəqiqləşdirməyən İran vətəndaşlarının sayəsində süprizlərə səbəb olacağı istisna deyil. Seçkidə dini liderlər,media rəhbərləri və ordu qüvvələrinin namizədlərə verəcəyi dəstəiyn də mühüm rolu olacaq.

İran adlanan yer çalхalanır . Seçki mübarizəsi getdikcə gərginləşir, dini lider işə qarışdı

2009-06-09T08:10:00.001-07:00

İranda seçkiqabağı qarşılıqlı ittiham və tənqidlərin sayı artıb.İranın eks-prezidenti və bu ölkənin Məsləhət Şurasının sədri Əli Əkbər Haşimi-Rəfsəncani və prezidentliyə namizəd Mirhüseyn Musəvi İran prezidenti Mahmud Əhmədineyadı yalan danışmaqda ittiham ediblər.(ANS) Artıq İranın ali dini lideri Ayətula Əli Хamneyi də işə qarışaraq namizədləri səbrli olmağa çağırıb. İran Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri seçkilərin mümkün ikinci turunun tariхini elan edib. Onun sözlərinə görə, namizədlərin heç biri lazımi qədər səs toplaya bilməsə, iyulun 1-də ikinci tur keçiriləcək. Bu arada İran prezidenti Mahmud Əhmədineyadın prezident seçkilərindəki əsas rəqibi Mirhüseyn Musəvi bəyan edib ki, Mahmud Əhmədineyad onun tərəfdarlarına qarşı saхta ittihamlar irəli sürməklə islahatçıların seçki kampaniyasına qarşı təхribat törətməyə çalışıb. Belə ki, ölkənin keçmiş baş naziri olan Mirhüseyn Musəvi ali dini lider Ayətula Əli Хamneyniyə məktub yazaraq Mahmud Əhmədineyad və tərəfdarlarının onun seçki kampaniyası əleyhinə etikadankənar müdaхilələr etməkdə günahlandırıb. Əsasən universitet tələbələri və ziyalıların dəstəklədikləri cənab Musəvi prezident seçkilərinə qatılmaqda əsas məqsədinin Mahmud Əhmədineyadın İranı yalanlarla idarə etməsini etiraf etmək olduğunu bildirib. Bütün məsələlərdə son sahibi olan Ayətulla Əli Хamneyi bütün namizədlər və onların tərəfdarlarını səbr nümayiş etdirməyə çağırıb. Lakin mübarizə aparan tərəflər ali dini liderin çağırışlarına məhəl qoymurlar. Seçki kampaniyasında iştirak etməyən bir sıra nüfuzlu dini və siyasi хadimlər belə onlara qarşı açıq şəkildə korrupsiya ittihamları irəli sürdüklərinə görə, Mahmud Əhmədineyadı məhkəməyə verməklə hədələyiblər. Хatırladaq ki, bundan əvvəl Əhmədineyad Mirhüsen Musəvini korrupsiyada əli olan insanlarla əlaqələrə malik olmaqda ittiham etmişdi.
***
Ötəngünkü debatda Mirhüseyn Musəvi bildirib ki, Əhmədineyad ölkədəki inflyasiya səviyyəsinin 15 faiz olduğunu deyib. Halbuki İranın Mərkəzi Bankı bu rəqəmi 25 faiz göstərib. Aparıcı Əhmədineyad teledebatda iştirak etmədiyi halda Musəvinin ona qarşı ittihamlar irəli sürməsinin qarşısını almağa çalışan zaman Musəvi "Əhmədineyad burada televiziya vasitəsi ilə yalan danışır, amma siz ona etiraz etmirsiniz" deyə öz etirazını bildirib. Bu arada Mirhüseyn Musəvinin həyat yoldaşı keçirdiyi mətbuat konfransında Mahmud Əhmədneyadı məhkəməyə verməklə hədələyib. Buna səbəb isə Mahmud Əhmədineyadın хanımın Tehran Universitetinin siyasi elmlər doktoru dərəcəsi almaq üçün tələb olunan bütün parametrlərə malik olmadığını deməsi olub. Geri çəkilmək fikrində olmadığını qeyd edən Mirhüseyn Musəvinin həyat yoldaşı Mahmud Əhmədineyadı yalançı adlandırıb.

Mətbuat icmalı: Musəvini himayə artır

2009-06-09T08:08:00.000-07:00

Thomas Erdbrink Vaşinqton Post qəzetinin dünənki, nömrəsində dərc olunan məqaləsini Fars vilayətinin Dəsdi Ərzhan qəsəbəsindən göndərib. “Kənd yerlərinin loyallığı dəyişə bilər” başlıqlı məqalədə qeyd edilir ki, İran prezidenti qəsəbə əhalisinin dəsdəyini itirir. Məqalədə deyilir ki, 2005-ci il prezident seçkilərində Əhmədinejadı ən çox dəstəkləyən Fars və İranın başqa mərkəzi vilayətləri idi. Həmin seçkilərdə İnqilab Keşikçiləri və Bəsiclərin Əhmədinejad üçün xalq arasında apardıqları kampaniyanın rolu böyük olub.

Kənd yerlərində Əhmədinejadı himayənin hələ də güclü olduğu iddialarına baxmayaraq, Dəsdi Ərzhan əhalisinin çoxu cümə günü seçkilərdə Əhmədinejadın ən güclü rəqibi Mir Hüseyn Musəviyə səs verəcəklərini deyirlər. Müəllif yazır ki, Əhmədinejadın yoxsulların vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində yeritdiyi siyasətə, maaşların, pensiyaların artırılmasına və 22 milyon İranlının tibbi sığortayla təmin olunmasına hətta əhaliyə nəqd pul paylanmasına baxmayaraq işsizlik və inflyasiya bu siyasətlərin təsirini aradan götürüb.

Qəsəbənin sakinlərindən Əli Qurbani deyir ki, Əhmədinejadın verdiyi sözlərə baxmayaraq o hələ də işsizdir.
Əhmədinejadın güclü rəqibi Musəvinin şəkillərini isə qəsəbənin hər yerində görmək mümkündür. Keçmiş baş nazir əhaliyə daha geniş azadlıqlar və iqtisadiyyatın daha yaxşı idarə olunmasını vəd edir.

Britaniyanın Telegraf qəzeti isə yazır ki, Əhmədinejad ikinci tur seçkilərdə iştirak etməli olacaq. Kolin Frimanın Tehrandan göndərdiyi məqalədə deyilir ki, İranın tarixində həlledici rol oynayacaq seçkilərə beş gün qalmış agressive anti-qərb mövqei ilə həm islahatçıları həmdə müttəfiqi olan mühafizəkarları özündən uzaqlaşdıran Əhmədinəjad güclü müxalifətlə üz-üzədir.

Diplomatlar isə yaxın şərqin gələcəkdəki sabitliyində həlledici rol oynayacaq seçkiləri şərh etməkdə çətinlik çəkirlər. Bununla yanaşı onlar, namizedlərdən heç birinin birinci turda qələbə çala bilməyəcəyini Əhmədinejadla Musəvinin ikinci turda yarışacaqlarını gözləyirlər.
Məqalədə Əhmədinejadla Mehdi Kərrubi arasında keçirilən debata da yer verilir. Qarşılıqlı olaraq şuarların və güclü ittihamların irəli sürüldüyü debatda Əhmədinejadın 25 faizlik inflyasiyaya baxmayaraq iqtisadiyyatın yaxşı vəziyyətdə olduğu iddiasını Kərrubi qeyri-dürüstlük adlandıraraq yalan danışmağın günah olduğunu xatırladıb.
Nyu York Tayms qəzetinin bu günkü nömrəsində isə yazılır ki, seçki gününün yaxınlaşdığı bir zamanda namizədlərin bir- birlərini tənqidləri də sərtləşir. Onlar bir-birlərini korrupsiya, rüşvət və işkəncədən istifadədə ittiham edir.

Robert Vorth tehrandan göndərdiyi məqaləsində yazır ki, kampaniyada rəqabətin İranda indiyə qədər görülmədik şəkildə kəskinləşməsinin səbəbi, qismən Mir Hüseyn Musəvinin kampaniyasının gətirdiyi enerji və yaratdığı maraqla bağlıdır. İndi musəvinin mitinglərdində onminlərlə insan iştirak edir və ən son keçirilən geyri rəsmi rəy sorğusunun nəticəsinə görə onu himayə edənlərin nisbəti 54 faizə qalxıb, Əhmədinejadı himayə isə 39 faizə düşüb.

Robert Vurt yazır ki, seçkkilərdə gərginliyin artmasının əsas səbəbi Əhmədinejadın ritorikası, rəqiblərini və onların tərəfdarlarını qəzəbləndirən hücumlarıdır belə ki, Musəvinin xanımı Əhmədinejadı böhtana görə məhkəməyə verməkdə hədələyib. Əjmədinejadın debat vaxtı, hörmətli bir siyasətşünas olan Xanım Zəhra Rahnavardın şəklini göstərərək onun magistratura proqramına imtihansız qəbul olunduğunu və üniversitetin başqa qaydalarını pozduğunu irəli sürməsi bəzi tamaşaçılar arasında şox təsiri yaradıb.

Çoxlu İranlı İnanır ki, televiziya ilə translasiya edilən debatlar seçkilərdə dönüş nöqtəsi olub. Əhmədinejadın tənqidləri qarşısında televiziya debatında Musəvi də onunun xarici siyasətini əsaslı təngid edib. Musəvi isə baş nazirliyi vaxdında baş vermiş hadisələrə görə təngid olunub.
Məqalədə yazılır ki, seçki kampaniyasının səbəb olduğu ab-hava İranda indi xalq arasında əvvəlcə mümkün olmayan təngidlərin səslənməsinə şərait yaradıb.

İran adlanan yer Dağlıq Qarabagı “ələ keçirməyə” çalışır

2009-06-09T08:06:00.000-07:00

Qonşu dövlət qondarma respublikaya sərmayə qoymaqla Qarabağ nizamlanmasında mövqelərini gücləndirməyə cəhd göstərir
İsrail prezidentinin Bakıya gözlənilən səfərinə sərt reaksiya verən qonşu İran nədənsə Ermənistan və separatçı Xankəndi rejimi ilə əlaqələrinin genişləndirilməsini özü üçün ayıb saymır. Şimon Peresin səfəri ilə bağlı rəsmi Bakının ünvanına kifayət qədər sərt bəyanatlar səsləndirən Tehran sözdə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllini dəstəklədiyini desə də, ermənilərlə işbirliyini inkişaf etdirməkdə davam edir.

Ermənistanın «Mitk» analitik mərkəzinin eksperti Eduard Abramyanın sözlərinə inansaq, hazırda İran tərəfi qondarma Dağlıq Qarabağ respublikasının iqtisadiyyatına sərmayə qoymağa cəhd göstərir. Qonşu dövlətin bunu Ermənistan və İran-Ermənistan təşkilatları vasitəsi ilə etməyə çalışdığı bildirilir. Bu məsələdə Tehranı Araz çayına yaxın ərazilər daha çox maraqlandırır.

Erməni ekspertinin bildirdiyinə görə, hazırda Tehranda kifayət qədər aktiv və maliyyə cəhətdən möhkəm «İran-Ermənistan dostluq birliyi» adlı bir təşkilat fəaliyyət göstərir. Bu təşkilata İranın ictimai-siyasi elitasının nümayəndələri və məmurları ilə yanaşı biznes və xüsusi xidmət orqanlarının təmsilçiləri daxildir. Təşkilatın əsas vəzifələrindən biri İran üçün həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan sərfəli olan «erməni layihələri»nə dəstək verməkdir.

«İran-Ermənistan dostluq birliyi» qondarma Dağlıq Qarabağ respublikasına investisiya layihələrinin təşəbbüskarlarından biridir. Təşkilat üzvləri hesab edir ki, investisiyalar yerli ermənilər üçün yeni iş yerlərinin açılmasını stimullaşdıracaq və bununla da əhalinin sayı artacaq. Öz növbəsində İran bu sərmayələrin hesabına iqtisadi nöqteyi-nəzərdən Dağlıq Qarabağda mövqelərini gücləndirəcək və nəticədə bu, Türkiyə, Rusiya və ABŞ-la müqayisədə Qarabağ nizamlanmasında Tehrana daha ciddi siyasi rol oynamaq üçün imkan verəcək.

Bütün bunlar belə deməyə əsas verir ki, Fələstində «müsəlman təəssübkeşliyi» çəkən İran qonşu Azərbaycan müsəlmanlarının torpaqlarını işğal edən Ermənistan və hətta separatçı Xankəndi rejimi ilə hərtərəfli əlaqələri qurmağı və inkişaf etdirməyi özü üçün prioritet məsələ hesab edir. Fikrimizcə, əlavə şərhə ehtiyac yoxdur…

İlham Sultanov /ANS PRESS/

Azərbaycan Milli Cəbhəsinin irandakı 10-cu prezident seçkiləri haqqında müraciəti

2009-06-09T08:05:00.000-07:00

Əziz Vətəndaşlar;
Seçki vəzifə dəyil, haqqdır;

Demokrasinin çiçəklənməsi hər bir hakimiyyətin insan huquqlarına səmimi hörmətlə yanaşmağından ortaya çıxır. Vətəndaş huquqlarına gəldikdə, demokratik huquqlarına əsaslanarkən, xalq, hakimiyyətə xidmət etmək üçün deyil, bəlkədə hökümət xalqa xidmət etmək üçündür. Beləliklə xalq demokratik dövlətin təbəəsi yox, ancaq vətəndaşı sayılır və oracan ki, dövlətlər millətlərin huquqların təmin edir. Vətəndaşlar, dövlətə sədaqətlə yanaşır, amma istibdad hakimiyyətlər qarşısında, millətlərin boynuna belə bir vəzifə düşməyir. Elə buna görədə seçkilərdə iştirak etmək vəzifə dəyil, bəlkə haqqdır və bu haqq bir demokratik hakimiyyətdə əda olarkı, vətəndaş! Bütün insanı və milli huquqlarına malık olsun.

31 ildir ki, İslam hakimıyyətinin apartaid siyasəti Azərbaycan türkünü öz milli varlığından uzaqlaşdıraraq, dözülməz vəziyyətdə yaşamağa məhkum edmişdir. Yüzlərlə acı hadisəni bir daha xatırlamağa gərək yoxdur. Ancaq, 2006-ci il may ayının 22 sində 35 şəhər və şəhərcikdə xalqımızın haqq səsləri qanla boğuldi. Hələ də Azərbaycanın milli və mədəni fəallarına divan tutulur.

Nəhayət, Anayasanın qanunlarini icra etmək məqsəd ilə “Azərbaycan naminə” ilk dəfə olaraq ,2009-ci il mart ayının 10 da Təbrizdən cumhur başqanlığına soydaşımiz Əkbər Ələminin namzədliyi irəli sürüldü. Mövcud rejimin Əkbər Ələmi cənablarına səlahiyyət verilməməsi təsadüfı hal deyil. Məhz İslam adı daşıyan rejimin apartaid siyasətinin dəvam etməsi aydın görünür.

Əziz Vətəndaşlar;

Prezident seçgilərinin 10-cu ərəfəsindəyik. Bütün faktları nəzərə alaraq, Milli varlığından məhrum olan azərbaycanlılar daha bu gün ana yasasının müəyyən maddələrini həyata keçirmək arzusunda deyil. Onların hakimiyyətlərə etimadsizlığı, öz-özlərinin müqəddəratını əldə etmək fikri, ciddi şəkildə gündəlik məsələyə çevrilməsinə səbəb olmuşdur.

AMC, əziz vətəndaşlarımızı və qayğıkeş bacı və qardaşlarımızı, milli etiraz olaraq, prezident seçkilərinə qatilmamağa çağırır. Inanırıq ki, bu mədəni mübarizəmiz nəticəsində milli huquqlarımızı əldə etməyi layiqincə bacaracayıq!

Azərbaycan Milli cəbhəsi (AMC)
2009.06.06
Malmö - İsveç

İran adlanan yerin Prezident Aparatı ittihamları cavablandırmaq üçün TV-də vaxt istəyib

2009-06-09T08:04:00.001-07:00

İran adlanan yerin Prezident Aparatı Prezident Əhmədinejadın ünvanına debatlarda səslənən ittihamların cavablandırılması üçün İran televiziyasına xüsusi vaxtın ayrılması tələbinin qeyd olunduğu məktub göndərib. Bu barədə İranın IRNA informasiya agentliyi xəbər verir.

Prezident Aparatının başçısı Əbdürreza Şeyxulislam məktubunda qey edib ki, Əhmədinejadın iştirak etmədiyi üç debatda onun və bütün hökumətin ünvanına ciddi ittihamlar səsləndirilib ki, bunların da cavablandırılması üçün ayrıca vaxt ayrılmalıdır.

Məktubda deyilir ki, prezidentliyə namizədlər Mehdi Kərrubi, Mir Hüseyn Musəvi və Möhsün Rezayi Prezidenti və hökuməti 60 dəqiqə 35 saniyə ərzində tənqid ediblər.

İran adlanan yeri Ermənistanla birləşdirən səbəblər nədir?

2009-06-09T08:02:00.000-07:00

ERMƏNİNİN MÜSƏLMAN XİLASKARI

Ötən həftə gündəmin əsas məsələlərindən biri İran adlanan yerlə Azərbaycan arasında qarşılıqlı xəbərdarlıq bəyanatları və Tehrandan Bakıya ünvanlanan təhdidlər, habelə İran xüsusi xidmət orqanlarının Bakıda üstü açılan terror planı oldu. Növbəti gərginliyin yaranmasına İsrail prezidentinin Bakıya səfəri səbəb olub və İran buna ordu komandanı səviyyəsində etiraz bildirərək Bakını «sionist rejimlə» əlaqələrdən çəkinməyə çağırıb. Buna cavab olaraq rəsmi Bakı bildirib ki, İranın Azərbaycanın işlərinə qarışmasına yol verilməyəcək.
Azərbaycan tərəfi İrana xatırladıb ki, Ermənistanla bu ölkənin münasibətlərinə qarışmadığı kimi Tehran da İsrail prezidentinin səfərinə qarışmalı deyil. Eyni zamanda məlum olub ki, İran Xəzərin Azərbaycan sektorunda yerləşən mübahisəli «Alov» yatağında işlərə başlamağa hazırlaşır. İran xüsusi xidmət orqanlarının «Hizbullah» təşkilatı vasitəsilə Bakıda hazırladığı terror planlarının üstünün açılması isə bu ölkənin Azərbaycana münasibətinin heç də dostyana olmadığını bir daha nümayiş etdirib.
İndiyədək heç vaxt İranın Ermənistanda bu kimi təxribatlar hazırladığını eşidən olmayıb. Əksinə, İran Ermənistanı həmişə müdafiə edib və ən çətin məqamlarda ona həlledici dəstək verib. Bu dəstək 90-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan ordusunun Qarabağda uğurlu hücum əməliyyatları apardığı bir vaxtda Ermənistanın və onun ordusunun sıxışdığı zaman da verilib, ötən ilin avqustunda Gürcüstanda gedən müharibə zamanı Ermənistana gedən yeganə quru kommunikasiyalarının kəsildiyi vaxtda da. Qarabağda gedən hərbi əməliyyatlar zamanı yanacaq qıtlığı ilə üzləşən erməni ordusunun öz tanklarını tələm-tələsik İrandan gələn mazut tankerlərindən dizellə doldurub Azərbaycan əraziləri üzərinə hərəkət etdiyini də yəqin çoxları unutmayıb. İranın Ermənistanla siyasi münasibətləri də həmişə ən yüksək səviyyədə olub, heç vaxt Tehran Azərbaycanla olduğu kimi İrəvanla təhdid dilində danışmayıb. İki ölkənin prezidentləri və digər rəsmi şəxslər dəfələrlə qarşılıqlı səfərlər edərək bir-birilərinin ünvanına ən isti mesajlar veriblər. Bəs müsəlman ölkəsi olan İranın ona qonşu olan iki Cənubi Qafqaz ölkəsinə münasibətində bu fərqlər haradan qaynaqlanır? Müsəlman ölkəsinin ona qonşu digər müsəlman ölkəsi ilə terror və təhdidlə danışdığı halda xristian ölkəsi olan digər qonşusu ilə bu cür dost münasibətinin səbəbləri nədir?
Bu sualların cavabları yəqin ki, çoxlarına aydındır. Lakin ortada görünən səbəblərdən başqa görünməyən səbəblər də var və bunları açıb göstərmək aktual hesab oluna bilər. Şübhəsiz ki, səbəblər arasında həm tarixi, həm də geosiyasi olanları var. Birincisi, İran qonşuluğunda Azərbaycan adlı müstəqil dövlətin yaranması faktını həzm edə bilmir və bunu hər addımda büruzə verir. Səbəb isə İranda yaşayan on milyonlarla azərbaycanlıdır. İranda nəzərə alırlar ki, şimalda Azərbaycan adında müstəqil dövlətin mövcudluğu Cənubdakı azərbaycanlılar üçün nə dərəcədə güclü stimuldur. Ona görə də İran əvvəldən Azərbaycanın zəifləməsində, parçalanmasında maraqlı olub. Dəfələrlə Azərbaycanın yerləşdiyi ərazilərin əslində İrana məxsus olduğunu müxtəlif səviyyələrdə iddia edib. İranda ayətullahların nəzarətində olan mətbuat müntəzəm olaraq Azərbaycan əleyhinə təbliğat aparıb, ancaq heç vaxt Ermənistanın şiə, müsəlman ölkəsinin ərazisini işğal altında saxlamasını pisləməyib.
Digər mühüm səbəb isə Azərbaycanın müstəqillik əldə etdikdən sonra etdiyi strateji seçimdir. İstər Əbülfəz Elçibəyin prezidentliyi dövründə, istərsə də ondan sonra hakimiyyəti ələ alan Heydər Əliyev zamanında Azərbaycanın strateji seçimi Qərbə yaxınlaşmaq olub. Bura Qərb şirkətləri ilə imzalanan neft müqavilələri və Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəmərinin inşası, ABŞ-la hərbi və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq daxildir. Bu siyasi kurs indi də davam edir. Uzun müddət Azərbaycan əsasən İranın reaksiyasından ehtiyat edərək İsraillə siyasi səviyyədə münasibətləri inkişaf etdirməkdən çəkinib. Lakin yəhudi dövləti ilə daim yaxşı münasibətlərdə olub, təhlükəsizlik sahəsində yaxınlıq edib. İran isə heç şübhəsiz ki, onun qonşuluğunda Qərblə, İsraillə bu cür münasibətlərə malik ölkənin varlığından narahat olmaya bilməz. Geosiyasət prinsiplərini rəhbər tutan İran üçün Azərbaycana qarşı ona düşmən Ermənistanı müdafiə etmək, gücləndirməkdən təbii variant ola bilməzdi. Söhbət geosiyasi maraqlardan getdiyinə görə din və müsəlman həmrəyliyi məsələləri də çoxdan arxa plana itələnmiş olur. Beynəlxalq münasibətlər sisteminin tarixində bir ölkənin onun maraqları ilə uzlaşmayan digər ölkəyə qarşı onun düşmənini müdafiə etməsinə dair nümunələr kifayət qədərdir. Məsələn, Rusiya ABŞ-la çəkişən Venesuelanı dəstəkləyir, ABŞ isə Rusiyanın təsirindən uzaqlaşmaq istəyən keçmiş sovet respublikalarına güclü dəstək verir.
Siyasət şöbəsi.musavat

İSLAHATÇI NAMİZƏDLƏR SEÇKİYƏ MÜDAXİLƏDƏN EHTİYATLANIRLAR

2009-06-09T08:01:00.000-07:00

İran adlanan yerin prezidentliyinə iki islahatçı namizəd - keçmiş baş nazir Mirhüseyn Musəvi və Milli Etimad Partiyasının rəhbəri Mehdi Kərrubi bəzi “özbaşına qruplar”ın hansısa namizədin xeyrinə seçki prosesinə mümkün müdaxiləsi barədə xəbərdarlıq edib.

M.Musəvi öz tərəfdarlarını hazırkı dövlət başçısı, prezidentliyə namizəd Mahmud Əhmədinejad tərəfdarları ilə qarşıdurmadan çəkinməyə çağırıb.

Təbrizdə tələbələrlə görüşəndən sonra M.Kərrubi bəyan edib ki, seçki günü saxtakarlığa rast gəlinsə, dərhal mətbuat konfransı keçirib xalqa xəbər verəcəklər: “Bizim seçki prosesinə nəzarət edən bütün qüvvələrimiz ayıq olmalı, yol verilən istənilən saxtakarlıqla bağlı dərhal bizə məlumat ötürülməlidir”.

İslahatçı namizədlər M.Əhmədinejadı müdafiə edən İran İnqilab Keşikçiləri Kopusunun (“Sepah”) və “Bəsic” (hökumət tərəfdarı könüllülər dəstəsi) təşkilatının seçki prosesinə müdaxiləsindən ehtiyatlanırlar.mediaforum

MUSƏVİNİN TƏRƏFDARLARI TEHRANDA BÖYÜK YÜRÜŞ KEÇİRİB

2009-06-09T07:59:00.000-07:00

İran adlanan yerin prezidentliyinə azərbaycanlı namizəd Mirhüseyn Musəvinin on minlərlə tərəfdarı iyunun 8-də Tehranda yürüş keçirib.

yürüş uzunluğu 25 kilometr olan Vəliəsr küçəsində təşkil edilib. Bu küçə, demək olar, başdan-ayağa aksiyaçı ilə dolu olub. M.Musəvi seçki kampaniyasında yaşıl rəngdən simvol kimi istifadə etdiyindən Vəliəsr küçəsi tamamilə yaşıl rəngə bürünüb.

Əksəri əl-ələ tutan aksiyaçılar Musəvinin lehinə, indiki prezident Mahmud Əhmədinejadın əleyhinə şüarlar səsləndiriblər.

Yürüşdə ən çox bu şüarlar səslənib: “Saxtakarlıq olmasa, Musəvi birincidir”, “Əhmədi bay-bay, Əhmədi bay-bay” (ingilis dilində “bye-bye” - xudahafiz deməkdir.), “Yalan danışmaq qadağandır”, “Populist hökumətə ölüm!”.

Motosikl sürən bəzi Əhmədinejad tərəfdarları yürüş iştirakçılarına yaxınlaşıb Musəviyə qarşı kəskin şüarlar səsləndərərək qarşıdurmaya cəhd göstərsələr də, aksiya insidentsiz ötüşüb.

İranda prezident seçkisi iyunun 12-də keçiriləcək.

Mirhüseyn Musəvi 1941-ci ildə Şərqi Azərbaycan vilayətinin Xaminə şəhərində doğulub. 1969-cu ildə İran Milli Universitetini (hazırkı şəhid Beheşti Universiteti) bitirərək memarlıq ixtisasına yiyələnən Musəvi islam inqilabından sonra bir müddət Ali Mədəni İnqilab Şurasının üzvü olub. 1981-1989-cu illərdə, İranın hazırkı dini rəhbəri ayətullah Xamneyinin prezidentliyi dövründə baş nazir vəzifəsində işləyib. 1989-cu ildə ölkə konstitusiyasında dəyişiklik edilib və baş nazir postu ləğv olunub. Nəticədə M.Musəvi hökumət vəzifələrindən uzaqlaşaraq fəaliyyətini əsasən Tehran İncəsənət Akademiyasında davam etdirib. Hazırda bu akademiyanın rəhbəridir.

İran adlanan yerin prezidenti yasaq etdiyi dilin zənginliyindən danışıb

2009-06-09T03:00:00.000-07:00

ƏHMƏDİNEJAD AZƏRBAYCAN DİLİNƏ “VURULUB”

İrandakı seçkilərin taleyinin Təbriz başda olmaqla, Azərbaycanda həll olunacağını artıq prezident Mahmud Əhmədinejad da başa düşür. Təbrizin “Təxti” stadionunda tərəfdarları qarşısında çıxış edərkən o, bir sıra mesajlarla Azərbaycan seçicisinin səsini qazanmağa çalışıb. Ötən çıxışında türkcə şeir söyləyən İran prezidenti bu dəfə illərdir ibtidai məktəblərdə belə işlədilməsini yasaq etdiyi Azərbaycan türkcəsinin zənginliyindən danışıb. Əhmədinejad çıxışının bir hissəsini Azərbaycan dilində söyləyib.
“Azərbaycan dili ən mükəmməl, zəngin, dolğun və gözəl dillərdən biridir. Bu dil əslində İran xalqının mədəniyyətinin dayağıdır. Azərbaycan dili İran mədəniyyətinin sərmayələrindən biridir. Elə buna görə də mən Ali Mədəni İnqilab Şurasındakı dost və həmkarlarımdan bu dilin qorunması və ali təhsil ocaqlarında tədris olunması üçün şərait yaradılmasını xahiş etmişəm. Əlbəttə, onlar bu dilin tədris olunmasından nigaran olduqlarını deyiblər. Mən isə onlara bildirdim ki, siz nə üçün müstəmləkəçilik dili sayılan ingilis dilinin yayılması qarşısında susursunuz, Azərbaycan dilinin yayılmasından isə narahat olursunuz” - deyə əlavə edib.
“Media forum”un xəbərinə görə, M.Əhmədinejad 8 il Ərdəbil vilayətinin ostandarı olduğundan Azərbaycan türkcəsi ilə yaxından tanışdır.
Cavid TURAN

ƏHMƏDİNEJADIN DEDİYİNƏ GÖRƏ, İRANDA AZƏRBAYCAN DİLİNİN TƏDRİSİNDƏN QORXUYA DÜŞƏNLƏR VAR

2009-06-08T07:00:00.000-07:00

İyunun 7-də İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad Təbrizə səfər edib. “Təxti” stadionunda tərəfdarları qarşısında çıxış edən M.Əhmədinejad Azərbaycanın İran tarixindəki əhəmiyyətindən və Azərbaycan türkcəsinin zənginliyindən danışıb.

“Media forum” saytının məlumatına görə, Azərbaycanın İranın müstəqilliyi və mədəniyyətinin inkişafı uğrunda fədakarlıq etmiş igidlər və mütəfəkkirlər diyarı olduğunu deyən M.Əhmədinejad vurğulayıb: “Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti İran xalqının, o cümlədən azad və ədalətpərvər xalqların misilsiz dəyərli xəzinəsidir”.

Çıxışının bir hissəsini Azərbaycan dilində söyləyən M.Əhmədinejad bəzilərinin Azərbaycan dilinin ali təhsil ocaqlarında tədris olunmasından qorxuya düşdüyünü də qeyd edib: “Azərbaycan dili ən mükəmməl, zəngin, dolğun və gözəl dillərdən biridir. Bu dil əslində İran xalqının mədəniyyətinin dayağıdır. Azərbaycan dili İran mədəniyyətinin sərmayələrindən biridir. Elə buna görə də mən Ali Mədəni İnqilab Şurasındakı dost və həmkarlarımdan bu dilin qorunması və ali təhsil ocaqlarında tədris olunması üçün şərait yaradılmasını xahiş etmişəm. Əlbəttə, onlar bu dilin tədris olunmasından nigaran olduqlarını deyiblər. Mən isə onlara bildirdim ki, siz nə üçün müstəmləkəçilik dili sayılan ingilis dilinin yayılması qarşısında susursunuz, Azərbaycan dilinin yayılmasından isə narahat olursunuz?”

M.Əhmədinejad 8 il Ərdəbil vilayətinin ostandarı olduğundan Azərbaycan türkcəsi ilə yaxından tanışdır.

İyunun 12-də İranda prezident seçkisi keçiriləcək. M.Əhmədinejadın əsas rəqibi azərbaycanlı namizəd, keçmiş baş nazir Mirhüseyn Musəvidir.

May ayının sonlarında İranın əyalətlərində fəaliyyət göstərən universitetlərdə qeyri-fars etnoslarının dilində, eləcə də Azərbaycan dilində kurslar təşkil etmək barədə qərar qəbul edilib. Qərar prezident M.Əhmədnicadın sədrliyi ilə keçirilən Ali Mədəni İnqilab Şurasının iclasında qəbul olunub. Qərar "Bölgə universitetlərində yerli dil və ədəbiyyat fənləri üzrə dərslərin təşkil olunmasına dair" adlanır.

17 İL ÖNCƏ, 7 İYUNDA...

2009-06-08T06:58:00.000-07:00

Günün şüarı da vardı: “Ümid var gələcəyə, səs verək Elçibəyə”

17 il öncə də iyun 7-si bazar günü idi. Həmin gün müstəqil Azərbaycanda ilk prezident seçkisi keçirilirdi.

7 iyun seçkisini çox vaxt “Elçibəyin seçkisi” adlandırırlar. Amma namizədlər çox idi: Əbülfəz Elçibəy, Yaqub Məmmədov, İlyas İsmayılov, Nizami Süleymanov, Rafiq Turabxanoğlu, Etibar Məmmədov və Tamerlan Qarayev. Sonunci iki namizəd səsverməyə 2 gün qalmış namizədliklərini Elçibəyin xeyrinə geri götürdülər.

7 iyun seçkisi bu günə qədər Azərbaycanda keçirilən ən kütləvi, qızğın, parlaq və halal seçki olaraq qalır. Ondan sonrakı seçkilərin hamısına hiylə və zor qarışdırılıb.

Düzdür, 17 il öncə keçirilən seçkinin üstünə də “saxtakarlıq iftirası” atıldı, müəyyən nöqsanların 10 qat şişirdilməsi hesabına seçkiyə kölgə salındı. Ancaq hər şey göz qabağında idi: Elçibəyin favorit olduğunu heç kəs danmırdı.

Üstəlik, o zaman dövlətin inzibati resursları da artıq Elçibəyin təşkilatının - AXC-nin əlində indi, bütün idarə və müəssisələr, büdcə təşkilatları istər-istəməz hakimiyyətdə olan qüvvənin namizədinə işləyirdilər.

Maraqlıdır, Yaqub Məmmədov parlament sədrliyindən istefa verməsəydi, həmin resurslaıdan o istifadə edəcəkdi və onun ən azı seçkinin ikinci turuna keçməsi təmin olunacaqdı.

Ancaq onun yerini seçkiqabağı təbliğat kampaniyasında seçicilərə fantastik vədlər vermiş Nizami Süleymanov tutdu. O, 30 faizdən artıq səs aldı və bu, özlüyündə fantastik nəticə idi. Adam bu qədər səsi təkbaşına, siyasi təşkilatı, tərəfdarlar ordusu, ictimai vəkillər dəstəsi olmadan qazanmışdı. Hakimiyyətdən kənarlaşdırılmış qüvvələrin bir hissəsi onun ətrafında toparlanmağa macal tapmışdılar.

Nizami Süleymanov seçkilərdən dərhal sonra seçicilərin 80 faizinin səsini aldığını iddia etdi. Ancaq bir neçə ildən sonra özü də etiraf etdi ki, tələbə qızı Elçibəyə səs verib. Beləcə, aydın oldu ki, hörmətli akademik öz ailəsində belə seçici səsinin yalnız 66,6 faizini toplayıb.

O vaxt seçkilərdə bir kvorum həddi vardı. Seçicilərin 50 faizdən artığı məntəqələrə gəlməsə, seçki baş tutmuş sayılmırdı. 7 iyun seçkisi yeganə seçkidir ki, bu baryeri xalqın fəallığının hesabına aşdı.

Məntəqə seçki komissiyasının sədr və katibləri sonradan danışırdılar ki, səhərdən axşamadək nahar etmədən, çay içmədən insanlara, növbəyə düzülmüş seçicilərə bülleten paylayıblar, axşam saat 8-də məlum olub ki, səsvermədə 50 faizdən bir az artıq seçici iştirak edib.

O zaman hər şey olduğu kimi protokollaşdırıldı. Nə seçicilərin iştirak faizi qaldırıldı, nə də Nizami Süleymanovun topladığı səslərin faizi az göstərildi.

Elçibəy prezident oldu. Ancaq o, özü demişkən, prezident işləyə bilmədi. Qoymadılar. Səlahiyyətinin icrasına başladıığı günün ildönümündə o, prezident postunu tərk etməli oldu.

Ancaq bu, tamam başqa söhbətdir. Bu gün ən yeni tariximizin ən dürüst, ən parlaq seçkisnin 17-ci ildönümüdür. Arzu edək ki, yaxın gələcəkdə ondan da dürüst, halal, qanuni seçkilər keçirə bilək.

P.S. Bu gün 17 il öncəki prezidentliyə namizədlərdən yalnız Əbülfəz Elçibəy aramızda yoxdur. Allah ona rəhmət eləsin.
N.K.
musavat

FƏRŞİ BƏYİN İNSAN HAQLARINI QORUMAQ ÜÇÜN KAMPANİYA

2009-06-08T06:55:00.000-07:00

Say (No.): 517/2009

İlaygun (Date): 5 June 2009

BMT, İnsan Haqları üzrə Ali Komissarlıq, Cenevrə

Lütfən bu ilətişməni Öz-xoşuna Tutuqlular üzrə Çalışan Qrupa çatdırın, habelə aşağıdakı qruplara da dəxli var:

· Qazıların və Vəkillərin bağımsızlığı üzrə Özəl Raportər

· Bəyan və Fikir Sərbəstliyinin İrəliləyişi və Qorunması üzrə Özəl Raporter

· Çağdaş irqçilik, İrqi Ayrı-səçkilik və Yadellilərə Qarşı Qatlaşmazlıq üzrə Özəl Raportər

· Milli Azlıqlar üzrə Müstəqil Mütəxəssis

Üzü Dyke bəy, Xanım Harrison, Amnesty International, London

Habelə İnsan Haqlarını Gözətən və İnsan Haqlarına Qulluqçu

Cənab Əlirza Fərşi

Güney Azərbaycanlı vicdan dustağı

Sayın cənablar

İLƏTİŞMƏ 1: FƏRŞİ BƏYİN İNSAN HAQLARINI QORUMAQ ÜÇÜN KAMPANİYA

Cənab Əlirza Fərşı Dizəc Yekən-in insan haqlarını qorumaq üçün İlətişmə 1-i hüzurlarınıza sunuruq ki, o Güney Azərbaycanın mədəni fəalıdır və bu anda İran yetgililəri tərəfindən 22 May 2009-dan bəri sərbəstlikdən yoxsun edilmiş. O universitet müəllimidir və Bilgi və Texnologia üzrə uzmandır. O təbrizdə tərtib olunmuş bir yürüşdə ana dili uğrunda kampaniya aparanda tutuqlanmışdır və bu olayın detayları Cədvəl 1-də təqdim olunmuşdur.

Təkid etmək istəyirik ki, bu İlətişmənin tərtibində biz Fərşi bəyin ailəsi ilə əlaqə qurmamışıq. Bu məsuliyyəti biz öz boynumuza almaq ilə onun boynundan məsuliyyəti götürmək istəyirik.

Əlirza bəy Fərşinin yaxalanması ilə bağlı 03.06.2009 tarixində 516/2009 sayılı ilətişmə 4-də huzurlarıza bilgi vermişdik. Bu haqda əlavə məlumatları aşağıda qeyd etməyi zəruri görürük.

Bildiyiniz kimi Güney Azərbaycanda 22 May 2006-ci ildəki dirçəlişdən sonra, hər il o günün xatirəsi yad edilir və gənclər təzahüratlarda iştirak edir. O dirçəlişin səbəbi, İran dövlət qazetinin azərbaycanlıları alçaltıcı karikatoru ilə birgə milli haqların tələbi olmuşdur. Bu il bu il dönümü İranın geçmiş prezident Xatəminin azərbaycanlılara qarşı çirkin sözlərinin videosunun yayılmasıda əlavə olmuşdu.

Bu il, bu iki hadisə ilə bağlı olacaq geniş təzahüratı kölgədə buraxmaq üçün hakimiyət, 22 May günü başqa bir hiləyə baş vuraraq, xalqı, idman bəhanəsi ilə yürüşə dəvət etmişdi. Onun üçün dövlətin idman bəhanəsi ilə yola saldığı bu yürüşdə, Azərbaycanın cavanları qoşularaq, ana dili istəyini irəli sürdülər. Ama, təəssüflə bu, insan haqlarını tələb edən cavanlarımızın bir çoxunun, o cümlədən Əlirza bəy Fərşi-nin yaxalanmasına səbəb oldu.

Adətən, İranın təhlükəsizlik məmurları ürkək yaranmışdırlar ki, səciyyələrinə görə qurbanlarını daldalarda pusqulayarlar yaxud şəxsi mənzillərə gecə yarısı tökülərlər ki, qeyri qanuni güclərini qəfildən emal etsinlər. Nə isə, cənab Fərşini basmarlama olayı 24 May 2009-da film-aparatı qarşısında, göz qabağında, günün işıq çağında və qomaralayan el ortasında baş verdi ki, məmurlar onun üzərinə cumub onu kəsginliklə yaxalamaq istəyirdilər. Filmi burada verilən linkdən də görünür ki, (http://www.youtube.com/watch?v=VWRBSo9g75g) İran yetgililəri cənab Fərşinin insan haqlarını pozmaq üzərədirlər və bu da bir nadir görüntüdür. Yaxşı olardı ki, bu filmə tamaşa edəsiniz. Burada, cənab Fərşi ömür-boyu ürək nisgili olan “Türk dilində mədrəsə” sözlərini tərənnüm edir. Film açıqca göstərir ki, basmarlayıcı məmurların yaratdıqları gərginlikdən o fiziksəl olaraq nəfəsdən düşməkdə; lakin onun ürəyinin dərinliyindən çıxan səs bir mənəvi aləmin püsgürməsini təsmil edir. Bu Azərbaycan millətinin 30 milyonluq Güeny Azərbaycanda körüklənən hissiyyatın simfonisidir. Bu nəğmə sadəcə 30 milyon Azərbaycanlının ilkin insan haqlarının dirçəlməsidir.

Bəşəriyyətin qüruru 20 İyul 1969-da Amerikalı fəzaçı Neil Armstrong-ın bu sözləri ilə körükləndi: “birisi üçün kiçik bir addım bəşəriyyət üçün nəhəng addım.” Bu məyər cənab Fərşinin “ana dilində mədrəsə” sözlərində sığan həmən qürura tay deyilmi? Bu iki fərdlərdə olan inam başqa önçülərdə olan fitrət ilə üst-üstə düşür ki, insan mədəniyyətinin dəyərlərinin cəbhəsini daha genişlətsinlər. Bizcə cənab Fərşi kimilər cəbhə xətlərindədirlər ki, insanlığın mənəvi dəyərlərini zənginlətsinlər; biz bilirik ki, siz Azərbaycan millətinin Güney Azərbaycanda İran irqçiliyinin törətdiyi zülümatda parıldamasını qiymətləndirirsiniz; biz olduqca məmnun olduq ki, siz xanım Faxtə Zamaniyə platform verdiniz ki, İrqçiliyə Qarşı Cenevrə Qurultayında (20-24 Aprel 2009) Güney Azərbaycan haqqında çıxış etsin. Sizin bu təmiz jestinizə görə minnətdarıq və eləcə də cənab Fərşinin insan haqlarının dirçəldilməsi üçün sizin həmən kampaniya paramağınız üçün müraciətinizdə bulunmaqdayıq.

Qabaqcadan qayğınız üçün minnətdarıq.

Hörmət ilə:

Əli Taşkənd

Dünya Azərbaycanlılarının Haqlarını Müdafiə Komitəsinin sədri

Say (No.): 517/ 2009

İlaygün (Date): 5 June 2009

The Office of High Commissioner for Human Rights, Geneva

Please circulate this to Working Group on arbitrary detention; it is also of relevance to:

· Special Rapporteur on the independence of judges

· Special Rapporteur on the promotion and protection of the right to freedom of opinion and expression

· Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination, xenophobia and intolerance

· The Independent Expert on Minority Issues, and

CC Mr Dyke and Mrs. Harrison, Amnesty International, London

Also: Human Rights Watch and Human Rights Server

Mr. Elirza Fershi

A south Azerbaijani prisoner of conscience

Dear sir/madam,

COMMUNICATION 1 CAMPAIGNING FOR HUMAN RIGHTS OF MR. FERSHI

Please find enclosed Communication 1 for safeguarding human rights of Mr. Elirza FERSHI Dizej Yeken, a Southern Azerbaijani cultural activist, who has been deprived of his liberty by Iranian authorities since 22 May 2009 . He is a university lecturer and Information Technology specialist.

We would like to stress that in compiling this Communication, we have not consulted with Mr. Fershi family or his lawyer. This statement is necessary to manage the risk of reprisal by the Iranian authorities.

The general background for Mr. Fershi’s detention have been provided in our General Communication 4 (Ref 516/2009 on 3 June 2009 ) but the particular circumstances leading to the detention are detailed in Table 1 and outlined below. We build on our previous communications informing you on the May 2006 Mass Protests, which its anniversary is now marked every year on the 22nd of May. The event was triggered by a cartoon published in an official daily newspaper, implying an insult to the national integrity of the nation of Azerbaijan in Southern Azerbaijan . Normally the Iranian authorities resort to the suppression of the event but this year they went further by planning a carnival in Tebriz to commemorate the Iran-Iraq war. This could have two purposes of overshadowing the anniversary of the May 2006 Mass Protests and diffusing the ongoing wave of protests against yet another racial insult to the nation of Azerbaijan by Hojjet-ul-Islam Khatami, a former president of the Islamic Republic of Iran. The cultural activists took part in this carnival and exercised their right to protest by producing placards demanding the right to education in mother language. The agents of the Iranian authorities did not tolerate this simple gesture and brutally arrested a number of Azerbaijani activists including Mr. Fershi.

Normally, Iranian security agents are shy creatures with the trait of ambushing their victims in back allays or private residences at midnights exercising their abusive power with a complete surprise. However, the act of victimising Mr. Fershi on 24 May 2009 took place in front of camera in daylight among his supportive folk, while security agents were decisively snatching him. The following link (http://www.youtube.com/watch?v=VWRBSo9g75g) provides a glimpse for the violation of his human rights by Iranian authorities and this is a rare scene. We recommend you to spare a minute to view the clip. Here Mr. Fershi cries his heart out with his lifelong dream words: “schools in Turkic.” The film clearly shows that he is physically exhausted by the strain created by the snatching agents but his heartfelt voice reflects the eruption of his inner world, which is symphonic to 30 million Southern Azerbaijanis. He is only asking for basic human rights yo his nation.

We would like to draw your attention to the pride of the human race evoked by the American astronaut Neil Armstrong on 20 July 1969 when uttered the words “one small step for a man one big step for mankind.” Is it not right that a similar human pride evoked today when Mr. Fershi utters the words of “education in mother language?” Both these individuals share with many vanguards the urge to advance frontlines for human culture. We think people like Mr. Fershi are at the frontline for enriching human values; we know that you appreciate that the nation of Azerbaijan in Southern Azerbaijan is shining at such a dark underworld of racism spearheaded by Iranian authorities; we were overwhelmed when you gave exposure on this subject to Mrs. Fakhteh Zamani in the Geneva Conference against Racism (20-24 April 2009). We thank you for your gesture then and we appeal for your immediate campaign now for restoring human rights of Mr. Fershi.

Thank you in advance for your campaign.

Yours faithfully,

Mr. Eli Tashkent

The Committee for the Defence of the Rights of World Azerbaijanis

Table 1 The COMMUNICATION FOR CASE OF MR. FERSHI

Working Group on Arbitrary Detention
"No one shall be subjected to arbitrary arrest, detention or exile."
(Article 9, the Universal Declaration of Human Rights)
VII. Model questionnaire to be completed by persons alleging arbitrary arrest or detention

I. Identity of the person arrested or detained

1. Family name:

FERSHI Dizej Yeken Esedi (the transcription of the name from Farsi may be as: Farshi Dizaj Yekan and in Arabic script is فرشي ديزج يکان)

2. First name:

Elirza (the transcription of the name from Farsi may be as: Alireza and in Arabic script is عليرضا)

3. Sex:

Male

4. Birth date:

17 October 1978

5. Nationality/Nationalities:

Southern Azerbaijani national; a citizen of the Islamic Republic of Iran

6. (a) Identity document (if any):

440

(b) Issued by:

City: Merend (Marand), Town: Dizej Yeken (or Dizaj Tekan)

(c) On (date):

The data not available

(d) No.:

The data not available

7. Profession and/or activity (if believed to be relevant to the arrest/detention):

University lecturer,

IT specialist and

researcher

8. Address of usual residence:

Yeken, Dizej, Merend, West Azerbaijan province, Iran .

II. Arrest

1. Date of arrest:

22 May 2009.

2. Place of arrest:

The victim was arrested in Elgölü resort, Tebriz

3. Forces who carried out the arrest or are believed to have carried it out:

Unnamed security agents.

4. Did they show a warrant or other decision by a public authority?

We deduce from the circumstances that he was rounded up along with other activists by security agents.

5. Authority who issued the warrant or decision:

Undoubtedly, the agents were from the Ministry of Intelligence at least we assume so. The onus is on the authority to provide clear information but this is highly unlikely.

6. Relevant legislation applied (if known):

Normally the authority does not provide this data to cover their act of arbitrary arrests.

III. Detention

1. Date of detention:

We assume that the arrest on 22 May 2009 led straight to detention.

2. Duration of detention (if not known, probable duration):

Ongoing.

3. Forces holding the detainee under custody:

During the detention, the victim would be held by the office of the Ministry of Information in Tebriz.

4. Places of detention (indicate any transfer and present place of detention):

It is assumed that the victim is kept in a detention facility of the Ministry of Information in Tebriz.

5. Authorities that ordered the detention:

Our assumed response would be that the authority ordered the detention was the Ministry of Information.

6. Reasons for the detention imputed by the authorities:

There is no official information but eyewitness accounts.

7. Relevant legislation applied (if known):

As there are no imputed charges or information on the relevant legislation underpinning the arrest. The onus is on the authority to issue such information and deserve the title of being called the authority.

IV. Describe the circumstances of the arrest and/or the detention and indicate precise reasons why you consider the arrest or detention to be arbitrary

Eyewitness accounts and a Youtube video clip described the circumstances, as follows.

We assume your background knowledge for the May 2006 Mass Protests in Southern Azerbaijan triggered by a cartoon published in an official daily newspaper (http://www.dunazhak.net/Special.htm). It has become customary to mark the anniversary but there was an additional reason this year with already ongoing wave of protests against yet another racial insult to the nation of Azerbaijan by Hojjet-ul-Islam Khatami, a former president of the Islamic Republic of Iran (see our General Communication Ref: 516/2009 on 3 June 2009). Normally the Iranian authorities resort to the suppression of the event but this year they went further by planning a carnival in Tebriz to commemorate the Iran-Iraq war, which provided them the opportunity to overshadow the anniversary of the May 2006 Mass Protests and diffuse the ongoing wave of protests. The victim was a participant in the carnival and also took the opportunity to campaign for the right of education in mother language, very dear to his heart. The agents of the Iranian authorities did not tolerate this simple gesture and brutally arrested a number of Azerbaijani activists including Mr. Fershi. This is evident in the video clip (http://www.youtube.com/watch?v=VWRBSo9g75g). He was even chanting the “schooling in mother language for everyone.”

However, according to the information issued by Mr. Alireza Jamshidi, the spokesperson of the Iranian judiciary system (http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=522267), has stated that the some 11 individuals were detained for a range of charges including “publicity against the system of the Islamic Republic of Iran, some with keeping explosive material, some with undermining the security of the country. We are confident that these accusations are the blueprint of the Iranian authorities against any detainee and a pretext to torture.

The victim is an outspoken campaigner for the right of education in mother language. He has even written open letters to Ayatollah Khamenei, the religious leader of Iran .

V. Indicate internal steps, including domestic remedies, taken especially with the legal and administrative authorities, particularly for the purpose of establishing the detention and, as appropriate, their results or the reasons why such steps or remedies were ineffective or why they were not taken:

Normally the family members would resort to every possible measure to determine the whereabouts of the victims but this would normally be in vain. We assume that this is also the case.

VI. Full name and address of the person(s) submitting the information (telephone and fax number, if possible) (d)

Mr. Eli Tashkent

On behalf of:

The Committee for the Defence of the Rights of World Azerbaijanis

Address:

Ayna, Sherifzade 1, Baki , Azerbaijan ; Tel/Fax +47-99399225; Email: email: info@dunazhak.net

Date: 3 June 2008 Signature:

This questionnaire should be addressed to the Working Group on Arbitrary Detention, OHCHR-UNOG, 1211 Geneva 10, Switzerland, fax No. (41-22) 917.90.06.

© The Office of the High Commissioner
for Human Rights
Geneva , Switzerland Send e-mail with comments and suggestions to:
webadmin.hchr@unog.ch
OHCHR-UNOG
8-14 Avenue de la Paix
1211 Geneva 10, Switzerland
Telephone Number (41-22) 917-9000
azadtribun

İranın təhdidlərinə cavab, yoxsa...

2009-06-08T06:54:00.000-07:00

AZƏRBAYCAN XƏZƏRDƏ TƏLİMLƏRƏ BAŞLAYIR
Yaxın vaxtlarda Azərbaycan Xəzər dənizində genişmiqyaslı hərbi təlim keçirəcək. Bu barədə APA-ya hərbi mənbələrdən məlumat verilib. Dövlət Sərhəd Xidmətinin (DSX) Sahil Mühafizəsinin keçirəcəyi təlimdə Hərbi Dəniz Qüvvələri və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin bir neçə gəmisinin də iştirakı nəzərdə tutulur. Hərbi təlimdə dənizdə gəminin zəbti, terrorçuların zərərsizləşdirilməsi, dənizdə infrastrukturların mühafizəsi kimi müxtəlif əməliyyatların icrası, həmçinin xüsusi təyinatlı qüvvələrin sahilə çıxarılması nəzərdən keçiriləcək. Məlumata görə, bu həm cəlb olunan gəmilərinin, həm də əməliyyatların müxtəlifliyinə görə Azərbaycanın Xəzərdə keçirdiyi təlimlərdən ən böyüyü olacaq.
Məsələ ilə bağlı rəsmi qurumlarla əlaqə saxlayıb dəqiqləşdirmə aparmaq istəsək də, bu, mümkün olmadı. Ancaq bəzi ekspertlər təlimlərin keçirilməsini son vaxtlar İranın Azərbaycana yönəlik təhdidləri və Tehranın Xəzərdəki mübahisəli “Alov” yatağında kəşfiyyat işlərini davam etdirəcəyinə cavab kimi qiymətləndirir. Qeyd edək ki, bir neçə il öncə İranın analoji addımının qarşılığında Türkiyə Azərbaycana dəstək verərərk “türk şahinləri”ni göstəri yapmaq üçün Azərbaycana göndərmişdi. Hərbi ekspert Üzeyir Cəfərov hesab edir ki, təlimlərin məhz İranın təhdidlərinə cavab olduğunu birmənalı şəkildə demək olmaz: “Məsələyə bu kontekstdən də baxmaq olar. Düzdür, İran artıq Xəzərdə müəyyən işləri həyata keçirməyə başlayıb. Ancaq fakt budur ki, Azərbaycan və İranın hərbi dəniz qüvvələrini müqayisə etmək düzgün olmazdı. Azərbaycan kiçik ölkədir”. Ekspertə görə, bu təlimlər son günlər ordu ilə bağlı məsələlərin gündəmdə olması ilə əlaqədardır: “Əslində bu, adi təlimdir. Genişmiqyaslı təlim odur ki, NATO və ya Türkiyə ilə birgə keçirilsin. Ancaq əgər əvvəl 4 gəmi dənizə çıxırdısa, indi 6 gəmi çıxacaq. Mən bu kimi təlimlərə normal baxıram. Üç qoşun növü iştirak edəcək və hərə bir konkret tapşırıq yerinə yetirəcək. Ancaq bunu şişirtməyə ehtiyac yoxdur”.
VÜQAR
musavat

Mahmud Əhmədinejad məqsədli olaraq xalqı aldadır

2009-06-08T06:52:00.000-07:00

Bunu qarşıdan gələn prezident seçkisində hazırki prezidentin əsas rəqibi Mir Hüseyn Musəvi bildirib

Iran prezidenti Mahmud Əhmədinejad xaqı ölkənin iqtisadi vəziyyəti ilə bağlı məqsədli şəkildə aldadır. Bu barədə RBC-nın məlumatına görə, qarşıdan gələn prezident seçkisində hazırki prezidentin əsas rəqibi Mir Hüseyn Musəvi bildirib.

Onun sözlərinə görə, İran Mərkəzi bankının məlumatları təsdiqləyir ki, ölkədə inflyasiyanın səviyyəsi M. Əhmədinejadin dediyi kimi 15 faiz yox, 25,4 faizdir. Qeyd edək ki, M. H. Musəvi bir neçə dəfə ölkə rəhbərinin xarici və daxili siyasətini tənqid edib.

İranda prezident seçkiai iyunun 12 –də keçiriləcək. /ANS PRESS/

İran adlanan yerin Məsləhət Şurasının sədri İran prezidentini yalan danışmaqda ittiham edib

2009-06-08T06:51:00.000-07:00

İran adlanan yerin eks-prezidenti və bu ölkənin Məsləhət Şurasının sədri Əli Əkbər Haşimi Rəfsəncani İran prezidenti Mahmud Əhmədinejadı yalan danışmaqda ittiham edib "Tənqidlər əgər şəxsə aid olarsa onu bağışlamaq olar, lakin İran İnqilabına, onu himayə edənlərə və ümumiyyətlə İslam İnqilabı sisteminə qarşı olarsa səslənərsə, bu zaman susmaq olmaz və düzgün informasiya verməklə yalan və böhtanların qarşısını almaq lazımdır", - deyə İranın Məsləhət Şurasının sədri Rəfsəncani bazar ertəsi bildirib. Bu barədə İLNA xəbər agetnliyi məlumat yayıb. İyunun 3-də İran Dövlət Televiziyasının 3-cü kanalı və PressTV kanalında yayımlanan prezidentliyə namizədlər Mir Hüseyn Musəvi və Mahmud Əhmədinejadın debatı zamanı Əhmədinejad İranın eks-prezidenti Rəfsəncaniyə və ailəsinə qarşı sərt ittihamlar irəli sürüb. Əhmədinejad Rəfsəncanini ona qarşı təxribata rəhbərlik etməkdə və korrupsiyada ittiham edib. Rəfsəncaninin adından İran televiziyasına müraciət ünvanlanıb. Müraciətdə İran Dövlət Televiziyasından Rəfsəncaninin İran prezidenti Əhmədinejadla teledebat aparması üçün vaxt ayrılması tələb olunub. Müraciətdə bildirilir ki, İran prezidenti Əhmədinejad iyunun 3-də digər namizəd Mir Hüseyn Musəvi ilə canlı debatda İranın Məsləhət Şurası sədrinin ünvanına sərt ittihamlar irəli sürüb. Bu baxımdan Dövlət Televiziyasından seçki kampaniyasının vaxtı bitməmiş tez bir zamanda həmin ittihamları cavablandırmaq məqsədi ilə vaxt ayrılması istənilib. İranın Dövlət Televiziyasının sədri İzzətullah Zərğami Rəfsəncaninin bu istəyinə seçkilərdən sonra baxılacağını bildirib.trend

Türk Dünyasının inteqrasiya prosesləri sürətlənməlidir

2009-06-06T06:01:00.000-07:00

Bu gün Gürcüstan daha çox Avroatlantik məkana, Rusiyanın vassalı kimi Ermənistan daha çox MDB-yə inteqrasiya edir, Azərbaycan isə belə demək mümkünsə, bir növ aralıq mövqe tutur.

Belə olan halda həm Rusiyadakı, həm Qərbdəki, Avropadakı maraqlı qüvvələr Azərbaycanı öz tərəflərinə çəkmək, burada öz maraqlarını təmin etmək üçün Azərbaycanda daxili çaxnaşmaların yaradılması istiqamətində cəhdlər göstərə bilərlərmi? Gürcüstanda yaşanan gərgin hadisələrin Azərbaycanda da yaşadılması cəhdləri gözləniləndir?

Millət vəkili Gültəkin Hacıbəyli deyir ki, əslində Azərbaycanın başqa çıxış yolu yoxdur. Ölkəmiz çox təhlükəli coğrafiyada yerləşir, şimaldan və cənubdan kifayət qədər ciddi iddiaları, niyyətləri olan dövlətlərin əhatəsindədir.

Hətta Azərbaycanın şərq və qərb qonşularının zaman-zaman istər açıq, istərsə də gizli formada ölkəmizə qarşı ərazi iddialarını səsləndirməsi faktları göz önündədir. Belə bir gərgin qonşuluq mühitində yaşayan Azərbaycanın atdığı hər bir addım ölçülüb-biçilmiş və balanslaşdırılmış bir siyasətə hesablanmalıdır.

Gültəkin Hacıbəyli bu baxımdan hazırda rəsmi Bakının tutduğu mövqeni düzgün sayır. Əks addımlar atmaq birmənalı olaraq, bir tərəfə həddindən artıq meyllənmək, odla oynamaq effektini verə bilər.

Onun sözlərinə görə, sözsüz ki, Azərbaycana istər Şərqdən, istər Qərbdən müdaxilə cəhdləri var. Həm Rusiya, həm də Qərb tərəfdən vaxtaşırı Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatına müdaxilə etmək, Azərbaycan cəmiyyətində müəyyən bir destablizasiya faktoru rolunu oynayaraq gərginlik yaratmaq niyyətləri olub və bu gün də mövcuddur.

Ancaq bu günə qədər Azərbaycan hakimiyyəti bu cəhdlərin qarşısını həmişə alıb. Millət vəkili dedi ki, Cənubi Qafqaz uğrunda mücadilə əslində Azərbaycan uğrunda mücadilədir, əsas karbohidrogen ehtiyatları ölkəmizdə yerləşir.

Azərbaycan dünya bazarına neftini, qazını çıxarmaqla nəinki özünün milli, hətta Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında ciddi rol oynayır. Bu da, faktiki olaraq Rusiyanın maraqlarına heç bir dərəcədə uyğun gəlmir.

Gültəkin Hacıbəyli vurğuladı ki, istər əhalisinin sayı, istər ərazisi baxımından aparıcı dövləti olmaqla Cənubi Qafqazın əsas söz sahibinə çevrilən bir dövlətdir. Bununla yanaşı, iqtisadi baxımdan Azərbaycan Cənubi Qafqazın lider dövlətidir. Bir fakt da nəzərdən qaçmamalıdır ki, Azərbaycan bu gün Türk Dünyasının birləşdirici həlqəsidir, Türkiyə ilə Orta Asiya arasında körpü rolunu oynayan bir ölkədir.

Bundan başqa, Azərbaycan Cənubi Qafqazda xarici ölkə əsgərinin ərazisini tərk edən ilk dövlətidir. Yəni rus qoşunları 1992-93-cü illərdə Azərbaycanı tərk edib. Faktiki olaraq Qarabağ münaqişəsinin daha gərgin bir fazaya qədəm qoyması, Azərbaycan ərazilərinin işğalı məhz həmin dövrdən sonra başlayıb:

"Əslində Azərbaycan Cənubi Qafqaz uğrunda savaşın əsas həlqəsi, məqsədidir, bununla belə, bu gün münaqişənin gərginliyi Azərbaycan üzərindən Gürcüstana yönəldilib. Bu gün artıq Cənubi Qafqaz uğrunda mücadilənin, savaşın, münaqişənin mərkəzi Tiflisdədir, Gürcüstandadır, Azərbaycanda deyil. Azərbaycanın Cənubi Qafqaz uğrunda savaşın əsas mərkəzi, hədəfi olmasından yayındırılmasında, çıxarılmasında mərhum dövlət başçısı Heydər Əliyevin müstəsna xidmətləri var.

Əgər Cənubi Qafqaz uğrunda mücadilənin, mübarizənin başlıca hədəfi neft və qazla bağlı idisə, artıq bu gün neft və qaz ölkəsi olan Azərbaycan yox, Gürcüstan bu məlum mücadilənin, münaqişənin gərginlik mərkəzindədir. Mənə elə gəlir ki, bu siyasəti davam etdirmək Azərbaycanın bölgədə mövcudluğunu, müstəqil inkişafını təmin etmək üçün yeganə alternativsiz yoldur".

Gültəkin Hacıbəyli bildirdi ki, qonşu dövlətlərin hamısı ilə normal münasibətlər qurmağa, çoxdan bəri yaranan münasibətləri davam etdirməyə çalışmalıyıq. Öz müstəqilliyimizi qorumalı, müstəqil xarici siyasət kursumuzu həyata keçirməkdə davam etməliyik.

Bütün bunlarla yanaşı, türk dünyasına inteqrasiya prosesləri də sürətlənməlidir: "Azərbaycanın kökləri ilə, tarixilə, qanıyla, mənəviyyatıyla bağlı olduğu Türk Dünyasına inteqrasiya meylləri qərbdə və şərqdə narahatçılıq doğurmamalı, əlavə gərginliyə səbəb olmamalıdır. Əksinə, barışdırıcı, birləşdirici, sülhyaradıcı amil olaraq dəstəklənməlidir".

Qarşıdan növbəti bələdiyyə və 2010-cu il parlament seçkiləri gəlir. Maraqlı qüvvələr, Cənubi Qafqaz uğrunda mücadilə aparan dairələr öz maraqlarını təmin etmək məqsədilə sözügedən seçkilər zamanı bu mücadilənin, mübarizənin gərginlik mərkəzini, episentrini yenidən Azərbaycana keçirməyə cəhd göstərə bilərlərmi? Millət vəkili belə cəhdlərin dünən də, bu gün də, sabah da olacağını söylədi.

Ancaq mövcud hakimiyyət Qərb və Şərqlə münasibətlərini kifayət qədər savadlı və uzaqgörən əsasda qurmağı bacarıb: "Ona görə indi düşünmürəm ki, Qərbin və Rusiyanın maraqları Azərbaycanda ciddi destablizasiya yaratmağa xidmət etsin və yaxud yaratmağı qarşısına məqsəd qoysun. Bununla belə, istər-istəməz Azərbaycanda vəziyyətə nəzarət etmək, Azərbaycan hakimiyyətinə təsir və yaxud təzyiq göstərmək üçün müəyyən rıçaqlara malik olmaq həmin qüvvələrdən ötrü arzuedilən olardı.

Demək istəyirəm ki, bu yöndə istənilən cəhd ehtimalları kifayət qədər realdır. Ancaq Azərbaycan prezidentinin kifayət qədər soyuqqanlı, gələcəyə hesablanmış praqmatik siyasətinə görə indiki halda bu cəhdlərin davam etdirilməsi gözlənilən deyil".

Yeri gəlmişkən, bir müddət öncə ABŞ prezidenti Barak Obama Beynəlxalq Söz Azadlığı Günü ilə bağlı verdiyi bəyanatında Azərbaycanın adını Kuba, Zimbabve, Eriteriya kimi avtoritar və totalitar quruluşa malik ölkələrlə bir sırada çəkib.

Belə olan halda qarşıdan gələn hər iki seçkilə də bağlı ABŞ hakimiyyətinin mövqeyi öz kəskin, sərt üslubuyla seçilə bilərmi? Gültəkin Hacıbəyli belə düşünmür və hesab edir ki, bundan sonra belə bəyanatlar səslənməyəcək və ən azı Barak Obama növbəti fikirlərini səsləndirərkən daha ciddi məqamlara, arqumentlərə, bölgəmizin reallığını daha düzgün ehtiva edən məlumatlara əsaslanacaq:

"Digər tərəfdən, əgər Barak Obama fikir və söz azadlığının, bütövlükdə istənilən azadlıqların kobud şəkildə pozulması ilə bağlı bizim bölgədən konkret nümunə göstərmək istəyirdisə, o zaman onun qarşısında Ermənistan nümunəsi vardı.

Bu günə qədər 54 nəfər siyasi məhbusu və 4 keçmiş millət vəkilini həbsdə saxlayan Ermənistan bunun üçün çox gözəl "nümunə" ola bilərdi. Əgər Barak Obamaya jurnalistlərin həbs olunması, fikir və söz azadlığının kobud şəkildə pozulması və bu faktların kifayət qədər gerçək, çox olması ilə bağlı nümunə lazım idisə, bunun üçün elə bizim digər qonşularımızı da göstərə bilərdi".

O, söhbətin şimal və cənub qonşularımızdan getdiyini qeyd etdi: "Bütün beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarının hesabatlarına görə, Rusiya, eləcə də İran jurnalist ölümlərinə görə dünyada liderlik edən ölkələrdəndir.

Əgər Barak Obamaya nümunə lazım idisə, məhz bu ölkələrin adını çəkə bilərdi. Özü də Azərbaycanın adını Kuba, Zimbabve kimi ölkələrlə bir yerdə çəkmək, onlarla eyniləşdirmək mənə elə gəlir ki, Barak Obamanın bütövlükdə bu bəyanatını qeyri-ciddiyə almaq üçün əsas verir.

Bir də ona görə ki, Azərbaycan antiterror koalisiyasının üzvü kimi hər zaman terrorla mübarizədə ABŞ-ın yanında olub və İslam ölkələri arasında ABŞ-ın antiterror mübarizəsinə dəstək verən ilk ölkədir.

Azərbaycanın bu addımının İslam ölkələrilə münasibətlərə müəyyən qədər sərinlik gətirməsinə, müəyyən problemlərin yaranmasına baxmayaraq, ölkəmizin antiterror koalisiyasında iştirakı faktdır, reallıqdır. Bu gün Azərbaycan ABŞ-ın bölgədə ən layiqli, ən etibarlı tərəfdaşıdır.

Milyardlarla dollar civarında ABŞ sərmayələri ölkəmizə yatırılıb və yatırılmaqdadır. Bu tipli bəyanatlar səsləndirilərkən bu faktların, bu məqamların hamısı nəzərə alınmalı, onların heç biri diqqətdən qaçırılmamalıdır".

Ermənistanda "səfir böhranı" İşğalçı ölkə maliyyət problemləri ucbatından bir neçə ölkədə diplomatik missiyalarının açılması prosesini dayandırıb Yaranmış böhrana görə Ermənistan üç ölkədə - Finladiya, Litva və Yaponiyada səfirliklərin açılması prosesini dayandırmaq məcburiyyətində qalıb.

Bu barədə ölkə parlamentinin iclasında büdcənin yerinə yetirilməsilə bağlı çıxış edən Ermənistan xarici işlər nazirinin müavini Arman Kirokasyan parlamentarilərə məlumat verib. Onun sözlərinə görə, hökumət 2009-cu ilin sonlarınadək problemin aradan qaldırılmasına çalışacaq: "Ermənistanın dünyanın müxtəlif ölkələrində 47 diplomatik nümayəndəliyi var.

Ancaq onların yerləşdiyi binalardan yalnız 14-ü Ermənistanın mülkiyyətidir. Biz mülkiyyətimizdə olan binaların sayını artırmalıyıq. Hazırda diaspor qurumları tərəfindən Ermənistan hökumətinə 12 bina hədiyyə edilib.
Ramiz Mikayıloğlu

İran adlanan yerə ünvanlanan haqlı sual

2009-06-06T05:58:00.000-07:00

Əli Həsənov: "Ermənistanın Azərbaycana qarşı yürütdüyü siyasət soyqırım siyasətidir, soyqırım siyasəti yürüdən dövlətlə belə qucaqlaşmaq olar?"
Bu ayın 28-də İsrail prezidenti Şimon Peresin Azərbaycana səfəri İrandakı molla rejimin narahatlığına səbəb olub. Hər zaman Azərbaycana qarşı qeyri-səmimi münasibətilə seçilən İran nəinki narahatlığını gizlətməyib, hətta ölkəmizi tənqiddən belə çəkinməyib. Bu tənqid və təhdid isə İran ordusunun qərargah rəisi Həsən Güzabadinin dilindən səslənib.

Aysel

Qərargah rəisi İsrail prezidentinin Bakıya dəvət olunmasının Azərbaycanla İranın dostluq münasibətləriylə bir araya sığmadığını bildirib. Bu cür açıqlamadan sonra Azərbaycanda istər ictimaiyyət nümayəndələri, istər millət vəkilləri, istərsə də rəsmi şəxslər səviyyəsində mövqelər sərgilənərək İranın, eləcə də hər hansı digər dövlətin ölkəmizin daxili və xarici siyasətinə qarışmağa haqqı çatmadığını bildirdilər. Dünən isə Prezident Administrasiyasının ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri Əli Həsənov bu məsələylə bağlı APA-ya açıqlamasında deyib: "Biz dəfələrlə bəyan eləmişik ki, İran Azərbaycanın torpaqlarını işğal edən, 1 milyondan artıq insanı didərgin salan bir dövlətlə strateji dostluq münasibətləri saxlayır. Bu isə müsəlmanlığa da, qonşuluğa da, humanitar fəaliyyətə də ziddir. Biz heç bir ölkənin, o cümlədən qonşu dövlətlərin daxili işlərinə və xarici siyasətinə qarışmırıq. O cümlədən də arzu etmirik ki, hansısa dövlət Azərbaycanın daxili və xarici siyasətinə müdaxilə eləsin". Əli Həsənov əlavə edib ki, Azərbaycan heç bir dövlətə onun hansısa addımlarına müdaxilə etməsinə, bununla bağlı fikir söyləməsinə imkan verməyəcək: "Biz dəfələrlə bəyanlamışıq ki, İranın Azərbaycan torpaqlarını işğal etmiş Ermənistanla strateji dostluq münasibətləri var. Biz İrana bəyanat vermirik, sadəcə, öz fikrimizi bildiririk. İranın da Azərbaycanın xarici siyasəti, hansısa xarici dövlətlə münasibətlərilə bağlı irad bildirməyə ixtiyarı yoxdur. İranla münasibətləri belə qururuq. Məqsədimiz budur ki, Azərbaycan ərazisindən İran əleyhinə, İranın ərazisindən Azərbaycan əleyhinə, Azərbaycan siyasətindən İrana, İranın siyasətindən Azərbaycana ziyan gəlməsin. Qonşuluq münasibəti bu deməkdir. Yoxsa bir dövlətin səninlə münasibəti pisdirsə, mən də onunla pis olmalıyam - biz bu çərçivəni qəbul etmirik". Əli Həsənov İsrail prezidenti Şimon Peresin Azərbaycana gözlənilən səfərini İranın hakim dairələrinin müsəlman aləminə hörmətsizlik kimi qiymətləndirməsinin yanlış olduğunu da bildirib: "Biz belə dəyərləndirmirik. İsrail müstəqil dövlətdir, bu dövlətin yaxşısına yaxşı, pisinə də pis deyirik. Dəfələrlə İsrailin Fələstin və müsəlmanlar yaşayan digər bölgələrdə həyata keçirdiyi aksiyaları pisləmişik. Amma bu o demək deyil ki, biz bu dövlətlə heç bir əlaqə qurmamalıyıq. Əgər bu belədirsə, onda biz də sual veririk. Ermənistan dövlətinin Azərbaycana qarşı yürütdüyü siyasət soyqırım siyasətidir. Soyqırım siyasəti yürüdən dövlətlə belə qucaqlaşmaq olarmı?"
Haqlı sualdır. Bəli, bu gün bizi İsrail dövləti ilə münasibətlər qurmaqda ittiham edən fars rejimi özü çox vaxt İslam dövləti olduğunu unudur və Azərbaycanın 20 faiz torpaqlarını işğal edən Ermənistana qucaq açır, ermənilərlə bütün sahələrdə əməkdaşlıq edir. Əslində burada təəccüblü heç nə yoxdur. Çünki İran adlanan dövlət bir çox məsələlərdə fikir ortağı olan Rusiya ilə Azərbaycanı vaxtilə iki yerə bölüb və bunun ağrı-acısını indinin özündə də bir millət olaraq yaşayırıq. İranın başında duran fars molla rejimi sözsüz ki, Azərbaycanın bütövləşməsini, güclü dövlətə çevrilməsini heç vaxt arzulamaz. Nəinki arzulamaz, həm də bu yolda bütün vasitələrdən istifadə edərək həmin prosesi müxtəlif üsullarla əngəlləməyə çalışıb və indinin özündə də bu istiqamətdə əməllərindən əl çəkmir.
Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycanın 20 faiz torpaqlarını işğala məruz qoysa da, bunun nəticəsində 1 milyondan artıq qaçqın və məcburi köçkün ordusunun yaranmasının baiskarı olsa da, Azərbaycanın tarixi, mədəni abidələrinin dağıdılmasına rəvac versə də, Xocalı soyqırımını həyata keçirsə də, İran bunların fərqinə varmadan bizə düşmən olan bir ölkə ilə münasibətlərini daha da dərinləşdirir. Ermənistan İran adlanan ölkənin sayəsi nəticəsində ayaq üstə dayana bilir.
İran Ermənistana bütün sahələrdə, o cümlədən hərbi sahədə də dəstək verməyə hazır olduğunu imzaladığı sənədlə təsdiqləyib. Belə ki, iki il öncə İrəvanda İranla Ermənistan arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq haqqında memorandum imzalanıb. Sənədə imza atan Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Mikael Arutunyan bildirib ki, sənəd İran-Ermənistan hərbi əməkdaşlığının iki mərhələdə həyata keçirilməsini nəzərdə tutur: "Müzakirələr zamanı biz ikitərəfli və bölgəsal məsələlərə toxunduq. Eyni zamanda qarşılıqlı maraq kəsb edən məqamlar ətrafında fikir mübadiləsi apardıq". Onun sözlərinə görə, hər iki tərəf münaqişələrin ikitərəfli danışıqlar və sülh yoluyla həllinin tərəfdarıdır: "Ümid edirik ki, region ölkələri bu istiqamətdə lazım olan addımlar atacaqlar". Erməni nazir tərəflərin xammal (?) və ərzaq təchizatı sahəsində də əlaqələrin genişləndirilməsi barədə razılığa gəldiklərini vurğulayıb: "İran və Ermənistanın hərbi sahədə əməkdaşlığı əsrlərdən bəri mövcud olan etimad mühitinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edəcək".
İranın Ermənistana bu və digər dəstəklər ortada olduğu halda, hansı haqla molla rejimi İsrail prezidentinin Azərbaycana səfirilə bağlı ölkəmizə irad tutur və təhdid edir? Haqsızı qandırmağın yeganə yolu isə onun əməllərini ifşa etməkdir.

Türk Dünyasının inteqrasiya prosesləri sürətlənməlidir

2009-06-06T05:57:00.001-07:00

TÜRK DÜNYASI İNSAN HAQLARI DƏRNƏGİ, GÜNEY AZƏRBAYCANI MASAYA YATIRTDI

2009-06-06T05:56:00.000-07:00

GAIP XƏBƏR Türk Dünyası İnsan Haqqları Dərnəyi Ümumi Başçısı Abdullah Buksur rəhbərliyində çox gözəl işlər edir. Təşkil edilən yığıncaq və seminarlarda ölkəmiz xaricində yaşayan Türk birliklərinin problemlərini gündəmə daşıyır.
Fürsət tapdıqca biz də bu dərnəyin işlərini izləyirik. İzləyə bilmədiyimiz zamanlarda da internet və yazılı mətbuatdan izləyirik. Qiymətli qardaşımız Abdullah Buksur və iş yoldaşlarını ürəkdən qeyd edək.

Bu yaxınlarda Türk Dünyası İnsan Haqqları Dərnəyi yenə bir qanun imzala idi və Ankarada çox maraqlı və gözəl bir yığıncağa ev sahibliyi etdi. Təşkil edilən danışığın qonağı Saleh Kamurani idi. Kamurani, İrandakı son inkişaflar və azadlıqlar mövzusunda yaşadıqlarını və düşündüklərini özünü dinləyənlərlə paylaşdı. Abdullah Buksur, bu danışığa bizi şəxsən dəvət etdi, ancaq Ankara xaricində olduğumuz üçün qatıla bilmədik. Ancaq, bizi yaxından maraqlandıran bu yığıncaqdan bəzi keçidləri sizlərlə paylaşmaq istəyirik.

İRANda ÇOX SAYDA TÜRK VAR

İran əsrlər boyunca qonşumuz olaraq qalmış bir ölkə olmasına baxmayaraq, Türkiyə ilə İran arasında tarixi, etnik və mədəni olaraq bir ayrılıq yaşanmamışdır. İranda çox sayda və çox yerdə Türk var. Ancaq, siyasi, və mədəni haqqlarını istifadə edə bilmə baxımından çox təəssüf ki çox böyük mübarizələr verirlər.

İranda Türkcə eğimi qadağandır. Türkcə TVə icazə verilmir. Türklərin təhsillərinin və dillərinin maneə törədilməsi də çox böyük problem olaraq qarşımızda dayanır. Daha da açıqcası Türk şəxsiyyəti rədd edilir. Türkcə ad uşaqlara və işyerlərinə qoyula bilmir. Bütün bu maneə törətmələr qarşısında " Biz Türkük və Türklüyümüzlə öyünürük" deyənlərin də sayının az olmadığını burada vurğulamaq istəyirik.

Resmi rəqəmlər ortada yox, ancaq İranda 40 milyonun üzərində Türk soydaşımızın yaşadığı bilinir. Xorasansada, Tahranda, Türkmən Səhrada sıxlıqda amma İranın hər yerində Türkü görmək mümkün. Kaşgay Türklərini də hər tərəfdə görmək və tapmaq çətin deyil.

1925dən bu yana sərhədləri dəyişməyən yalnız İran və Türkiyə bölgədə yaxşı qonşuluq əlaqələrini bu günə qədər müddət gəlmişlər. Bir əhəmiyyətli mövzu da 1925-ci ilə qədər İranda rəsmi dilin Türkcə olmasıdır. Yenə bu tarixə qədər bölgədə bir çox dövləti Türklər idarə etmişdir. Məsələn Səfəvi Dövlətini idarə edən də Türklərdir.

Türk Dünyası İnsan Haqqları Dərnəyi Başçısı Abdullah Buksur, danışığın açılış danışmasında İran ilə əlaqədar qısa məlumatlar vermiş. Daha sonra natiq Saleh Kamurani, İrandakı yaşananlar və insan haqqları pozuntuları ilə əlaqədar qiymətləndirib.

Kamurani, üç ay əvvəl İranda ölüm ilə qarşı-qarşıya qalınca ayrılmaq məcburiyyətində qalmış. İndi həyat yoldaşı və uşağı ilə Türkiyədə yaşayır. Əsl peşəsi vəkillik. Bu günə qədər insan və iraq ayrımı etməmiş. İranlının da, Türkün də Şiənin də, Kürdün də, Sünninin də hər kəsin iddiasına baxmış, ayrım güdməmiş. Hər kəsin köməyinə qaçmış. İnsan əsaslı bir dünyagörüşünə sahib şəxsiyyəti var.
Kamurani, 8 dəfə həbs olunmuş. Müxtəlif nəşr/təzyiq və işgəncələrlə qarşılaşmış. Amma qorxmamış. Bu darp və işgəncələr sonrası bir gözü ziyan görmüş. " Mən vəkil olaraq bunları yaşadım. Digər Türkləri siz düşünün" deyir. İranda Türklərə qarşı necə bir təzyiq və həzm etmə hərəkətinin var olduğunu vurğulamağa çalışır.

İşdə Türk Dünyası İnsan Haqqları Dərnəyi idarəçiləri beləsinə cəsur bir hərəkət və yığıncaqla, İranda yaşayan soydaşlarımızın vəziyyətini açıq şəkildə ortaya qoyulmasını təmin etmişlər. İran ilə olan əlaqələrimizdə bu günə qədər orada yaşayan soydaşlarımızın vəziyyəti heç bu qədər açıq şəkildə ortaya qoyulmadı. Gündəmə daşınmadı. Bunlar həməşə görməməzlikdən gəlindi. İrandakı Türklər 80 ildən bu yana yalnız mədəni soyqırım ilə deyil, fiziki soyqırımla da qarşı-qarşıya qalmışlar. Cənub Azərbaycan Türkçülük hərəkəti mərkəz olaraq göstərilir. İranda meydana gələn iç hadisələrdə 17 mindən çox adam həbs olunmuş, 50 qədər şəhər silahsız olaraq qiyam qaldırmış, ancaq həm dünya ictimaiyyət, həm Müsəlman aləmi, həm də Türk dünyası bu hərəkətlərə qeydsiz qalmışdır.

AZƏRİ TÜRKLƏR AĞIRLIQDA

İranda əhali sıxlığı baxımından ən çox Azəri Türkləri var. Daha sonra Kaşgaylar gəlir. Xorasansa Türkləri və Türkmən Səhra ( Cənub Türkmənistan) onları izləyir. Türkçülük deyilincə də ilk ağla gələn Cənub Azərbaycanlılar olur.

İndi baxın bu nöqtə çox əhəmiyyətlidir: Yaxınlaşan İran seçkilərində səs verəcək 45 milyon adamın ən az 15 milyonu Azəri Türklərdən meydana gəlir. Bu rəqəm kiçik hesab edilə bilməz. Bu səbəblə ediləcək Prezidentlik seçkisinin təyin olunmasında Türklərin rolu böyük olacaq kimi görünür.

Türk Dünyası İnsan Haqqları Dərnəyi Qadın Komissiyası Başçı Köməkçisi Gülgün Göy tərəfindənin yığdığı məlumatlardan faydalanaraq bu yazını yazdıq. İran kimi bir ölkədəki Türklərin həyat şərtlərinin və görülən əziyyətlərin ölçüsünün bu cür ürək ağrıdan olmasını oxucularımızın da bilməsini istədik. Bizim siyasətçilər, hər nə qədər İran ilə olan əlaqələrin zədələnilməməsi mövzusunda həssaslıq göstərirlərsə də sanarıq bundan sonra bu ölkədəki soydaşlarımızın vəziyyətləri ilə də daha yaxından maraqlanmağa başlayacaqlar. Türk Dünyası İnsan Haqqları Dərnəyi işdə bu mənalı yığıncaq ilə atəşi yandırmışdır. Biz, bu yığıncağı və danışığı bu baxımdan əhəmiyyət veririk.

PREZİDENTLİYƏ AZƏRBAYCANLI NAMİZƏDİN XANIMI ƏHMƏDİNEJADA BİR SUTKA VAXT VERDİ

2009-06-06T05:55:00.000-07:00

İran adlanan yerin prezidentliyinə azərbaycanlı namizəd Mirhüseyn Musəvinin həyat yoldaşı Zəhra Rəhnəvərd prezident Mahmud Əhmədinejada rəsmən üzr istəməsi üçün bir sutka vaxt verib. “Media forum” saytının məlumatına görə, Z.Rəhnəvərd bunu iyunun 5-də bəyan edib.

Z.Rəhnəvərd bildirib ki, M.Əhmədinejad ona və onun ailəsinə böhtan atıb: “Əhmədinejad mənim şəxsi həyatıma qarışıb, səhv məlumatlar verib ictimaiyyəti çaşdırdığı üçün Musəvi ailəsindən və şəxsən məndən üzr istəməlidir. Bir sutka ərzində üzr istəməsə, mən onu məhkəməyə verəcəm”.

İyunun 3-də İran Dövlət Televiziyasında M.Əhmədinejadla M.Musəvi arasında debat keçirilib (onlar prezidentliyə əsas iddiaçılardır). M.Əhmədinejad debat zamanı birdən-birə cibindən üstündə M.Musəvinin xanımı Z.Rəhnəvərdin də şəkili olan bir sənədi çıxararaq deyib: “Gəlin indi bir xanım haqqında danışaq. Siz bu xanımı tanıyırsınız. Bu xanım hökumət işində işlədiyi vaxtda qəbul imtahanları vermədən universitetə daxil olub və iki ixtisas üzrə doktorluq dərəcəsi alıb, sonra da bir müddət universitetdə müəllim işləyib. Bax, mən belə qanunsuzluqlara qarşıyam”.

İranda prezident seçkisi iyunun 12-də keçiriləcək.

Qarabağ münaqişəsinin həllində irəliləyiş əldə olunub

2009-06-06T05:54:00.002-07:00

ABŞ Dövlət katibi Hillari Klinton
«İnanırıq ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı uzun müddət həllini tapmayan məsələlərdə qısa müddətdə ciddi irəliləyiş əldə olunub».

Bunu ABŞ Dövlət katibi Hillari Klinton mətbuata açıqlamasında deyib. O, iyunun 5-də Vaşinqtonda Türkiyənin Xarici İşlər naziri Əhməd Davudoğlu ilə görüşüb.

H.Klinton deyib ki, Azərbaycan və Ermənistan hökuməti Qarabağ münaqişəsini həll etmək üçün birgə çalışırlar: «Sankt-Peterburqda keçirilən görüş buna nümunədir».

Türkiyənin Xarici İşlər naziri Ə.Davudoğlu isə bildirib ki, Qafqazda münaqişələrin həllinə nikbin yanaşır: «Biz ABŞ və ATƏT–in Minsk Qrupu ilə birgə Azərbaycan-Ermənistan məsələsinin həll olunması üçün işləməyə hazırıq».

Ə.Davudoğlu deyib ki, Türkiyə Qafqazda sülh və sabitlik yaratmaq üçün ABŞ-la birgə işləmək niyyətindədir.

H.Klinton öz növbəsində, Türkiyə-Ermənistan əlaqələrinin normallaşması prosesindən məmnunluq ifadə edib:

«Birmənalı olaraq Türkiyə və Ermənistan İsveçrə hökumətinin vasitəçiliyi ilə münasibətlərin normallaşması üçün işləyiblər. Biz bilirik ki, bu çox mürəkkəb və səbir tələb edən prosesdir... Biz tərəflərin özlərinin müəyyənləşdirdiyi yolla getməsini dəstəkləməkdə davam edəcəyik».

H.Klinton Ankaranın PKK-ya qarşı mübarizəsini və Türkiyənin Avropa Birliyinə üzvlük səylərini dəstəklədiyini bildirib.

Qabil Hüseynli: «ABŞ hər dəfə İranı təhdid edəndə fars raketləri Azərbaycana tuşlanıb»

2009-06-06T05:54:00.001-07:00

«İRAN AZƏRBAYCAN ÜÇÜN CİDDİ TƏHLÜKƏDİR»

Ölkədaxili, xüsusilə də korrupsiya və demokratik təsisatlarla bağlı məsələlərdə iqtidarla müxalifət arasında kəskin ziddiyyət var. Bunu inkar etmək qeyri-mümkündür. Lakin elə nöqtələr var ki, iqtidar və müxalifətin mövqeləri həmin məsələlərdə üst-üstə düşür. Bu məqamlar ümummilli məsələlərdə -Dağılq Qarabağ problemi barədə, Ermənistan - Türkiyə sərhədlərinin açılması və bir sıra xarici dövlətlərin ölkəmizi təhdid etdikləri halda daha qabarıq şəkildə üzə çıxır.
Məsələn, Müsavat Partiyası bir neçə gün öncə fars şovinistlərinin cənubdakı soydaşlarımıza qarşı təqib kompaniyası və İran hakimiyyətinin Azərbaycana qarşı təhdidlərinə etiraz olaraq aksiya keçirdi. Hakimiyyətin müxalifətin keçirdiyi aksiyalara amansız yanaşdığı məlumdur. Amma Müsavat fəallarının İran əleyhinə keçirdikləri aksiya baş tutdu.
Onu da qeyd edək ki, İran dəfələrlə Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən məsələlərdə mənfi mövqe nümayiş etdirib. Bundan başqa Corc Buşun prezidentlik etdiyi dönəmdə ABŞ-la İran arasındakı münasibətlər son həddə çatan zamanlarda Amerikadan təhdidlər alan İranın fars recimi Azərbaycana birbaşa və ya dolayısı ilə hədə-qorxu gəlib.
Bəs İrandan Azərbaycana qarşı olan təhlükə nə dərəcədə realdır?
Son dövrlərdə İranın bəzi dini, hərbi və siyasi xadimlərinin Azərbaycanın siyasi rəhbərliyinin, eləcə də ölkəmizin xarici siyasət xəttinə və qərarlarına təhdidedici formada münasibət bildirdiyini qeyd edən politoloq Qabil Hüseynli dedi ki, bu təhdidlər İsrailin prezidenti Şimon Peresin Azərbaycana səfəri ilə bağlıdır: «İş o yerə çatıb ki, İran Silahlı Qüvvələrinin baş qərargah rəisi bu məsələ ilə bağlı Azərbaycan hakimiyyətinə təhdidlər yağdırıb».
Müsavat Partiyasının keçirdiyi etiraz aksiyasının hökumətin xəttinə uyğun olaraq atmadıqlarını deyən Q.Hüseynli onu da bildirdi ki, bu aksiyada həm də Azərbaycana təhdidlər də daxil olmaqla cənubda oyanmaqda olan milli-azadlıq hərəkatının boğulmasına və azərbaycan türklərinin hüquqlarının pozulmasına qarşı da etiraz var idi: «Müsavat Partiyasının keçirdiyi aksiyanın bir özəlliyi də bunda idi. Bir də ki, İran Azərbaycanın müstəqilliyini həzm edə bilmir və bunu hər addımda nümayiş etdirir. İranın Azərbaycandakı səfirliyinin qarşısında yazılan »İranın Bakıdakı səfirliyi" lövhəsi çox şeydən xəbər verir. İran Azərbaycanın müstəqilliyini qəbul etsəydi, torpaqlarımızı işğal edən ermənilərlə bu cür münasibətlər qurmazdı. Yaxud da, Ermənistanın İsraillə qurduğu münasibətlərə də etirazını bildirərdi".
Q.Hüseynli İranın Azərbaycan üçün ciddi təhlükə olduğunu vurğuladı: «Amerika İranı hədələyəndə bu təhdidlər açıq səviyyəyə çatır. Məsələn, İran Amerikanın yaxın bölgədəki iqtisadi maraqlarına raket zərbələri endirəcəyi ilə hədələyir. Bu təhdidlər birbaşa Azərbaycana yönəlikdir. Çünki Azərbaycan ABŞ-ın iqtisadi maraqlarını təmin edən bölgədir. Neft və qazdan başqa Azərbaycan, həm də ABŞ-ın Əfqanıstanla əlaqəsini təmin edən aerodromlar var. ABŞ hər dəfə İranı təhdid edəndə fars raketləri Azərbaycana tuşlanıb».
Leyla İLQAR
musavat

MAQATE: İran nüvə bombası istehsalı üçün kifayət qədər uran toplayıb

2009-06-06T05:50:00.000-07:00

İran bir atom bombasının hazırlanmasına yetəcək qədər uran toplayıb. Atom enerjisi üzrə beynəlxalq təşkilatın (MAQATE) gizli hesabatında belə deyilir. Hesabatda bildirilir ki, Natanz nüvə kompleksinqdə 1339 kiloqram uran toplanıb. MAQATE hesab edir ki, bu, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi qətnamələrin rədd edilməsi deməkdir. Təşkilat bəyan edib ki, rəsmi Tehran nüvə obyektlərinin dəqiq təftişinə imkan vermir və bu probelmlə bağlı informasiyaları qapalı saxlayır.
MAQATE-nin Suriyaya həsr olunmuş dicər hesabatında isə bildirilir ki, Dəməşqdəki nüvə tədqiqat reaktorunda süni yolla uran istehsalının qalıqları aşkarlanıb. /

İran adlanan yer qərəzli mövqeyindən əl çəkmir

2009-06-06T05:47:00.000-07:00

İşğalçıya qucaq açan dövlətin islam təəssübkeşliyindən danışması gülüncdür

İsrail prezidentinin Azərbaycana səfərinin vaxtı dəqiqləşib. Şimon Peres Bakıya iyunun 28-də gələcək. Bu arada qonşu İran dövlətinin rəhbərliyinin narahatlıqları davam edir. İran Silahlı Qüvvələrinin baş komandanı Həsən Firuzabadi növbəti dəfə bəyanat verərək rəsmi Bakını "sionist rejimin başçısını" dəvət etdiyinə görə, ittiham edib. Qeyd edək ki, bir müddət öncə "Hizbullah" terrorçu təşkilatının rəhbəri Nəsrullah bəyanat verərək Bakını hədələmiş, İsrail səfirliyinin vurula biləcəyini bildirmişdi. Azərbaycan tərəfi nəhayət, məsələyə münasibət bildirib. Prezident Adminstrasiyasının ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri Əli Həsənov jurnalistlərə açıqlmasında İran rəhbərlərinin narahatçılığının əsassız olduğunu bildirib. İqtidar yetkilisi bildirib ki, İsrail müstəqil dövlətdir və Azərbaycanın bu dövlətlə normal münasibətlər qurması onun öz işidir: "İsrail müstəqil dövlətdir, bu dövlətin yaxşısına yaxşı, pisinə pis deyirik. Dəfələrlə İsrailin Fələstində və müsəlmanlar yaşayan digər bölgələrdə həyata keçirdiyi aksiyaları pisləmişk. Amma bu, o demək deyil ki, biz bu dövlətlə hər hansı əlaqə qurmamalıyıq. Əgər bu, belədirsə, onda biz də sual edirik: Ermənistan dövlətinin Azərbaycana qarşı yürütdüyü siyasət soyqırım siyasətidir. Soyqırım siyasəti yürüdən bir dövlətlə belə qucaqlaşmaq olarmığ" Bu açıqlamada yəqin ki, işğalçı Ermənistanın prezidenti Serj Sərkisyanın bu yaxınlarda İrana baş tutmuş səfərinə işarə edilir. Qeyd edək ki, həmin səfər zamanı işğalçı dövlətin prezidenti olduqca isti qarşılanmış, iki ölkə arasında Ermənistanın üçün olduqca faydalı olan sazişlər imzalanmışdı. Ermənistan prezidentinin İranda ilıq qarşılanması, işğalçı dövlətə edilən güzəştlər təsadüfi deyil. Bu, İranı rəsmi dövlət siyasətidir. Açıq deyilməlidir ki, İran Azərbaycan adlı dövlətin güclənməsi bir yana, varlığını istəmir. İran Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü nəticəsində yaranmış Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin uzanmasını, həll ediləcəyi halda isə ermənilərin xeyrinə həll olunmasını, bölgədə ikinci erməni dövlətinin yaranmasını, regimondakı türk dövlətlərinin problemlər içində olmasını istəyir, ötən 20 il ərzində də buna çalışıb. Azərbaycan 17 ildir ki, ərazilərini işğal etmiş Ermənistanla bütün əlaqələrini kəsib. 1993-cü ildə Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun ermənilər tərəfindən işğal edlməsindən sonra Türkiyə də bu həmrəyliyə qoşulub. Cari ilin fevral-may ayları ərzində Qərbin çoxsaylı təpkilərinə baxmayaraq qardaş ölkə Ermənistanla sərhədləri açıb işğalçı dövlətə nəfəslik vermədi. Amma 20 ildir ki, İran müsəlman Azərbaycanın ərazilərinə təavüz etmiş Ermənistanla sıx münasibətlər qurub, işğalçı dövlət üçün işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərində (!) su elektrik stansiyaları tikmək palanları cızır. İranın birinci Qarabağ müharibəsi zamanı İrana silah və hərbi texnika baxımından etdiyi yardımları hələ demirik. Azərbaycan rəhbərliyi heç vaxt buna dilə gətirib, müsəlman təəssübkeşliyindən danışan İranın məscidləri yandırmış erməni caniləri ilə əlaqə qurmasına, İran rəhbərlərinin uşaq qatili Köçəryanla, Sərkisyanla qol-boyun olmalarına irad bildirməyib. Amma İran heç bir əndazəyə sığmadan müstəqil dövlətin xarici siyasətinə müdaxilə etməyə çalışır, bu dövləti açıq-aşkar hədələyir, İrana bağlı terrorçu təşkilatlar müstəqil dövləti təhdid altında saxlamağa çalışır. Qəribədir ki, İranın qol-boyun olduğu işğalçı Ermənistan da İsraillə ilıq münasibətlərə malikdir. Amma Tehran bircə dəfə bu faktı qabartmayıb. Bu açıq-aşkar qərəzkarlıqdar! Azərbaycan dövlətini islam dünyasının gözündən salmaq cəhdidir. Azərbaycan rəsmisinin dediyi kimi Azərbaycan dəfələrlə İsrailin Fəələstində apardığı, dinc insanların məhvi ilə müşahidə olunan əməliyyatlarına münasibət bildirib. Amma Azərbaycan İsraillə düşmənçilik apara bilməz. İsraillə sözdə düşmənçilik İran xalqının və bütün müsəlman dünyasının başını qatmağa çalışan molla hakimiyyətinə lazımdır. Biz bizimilə düşmənçilik etməyən bütün dövlətlərlə mehriban münasibətlər qurmağa çalışmalıyıq. İsrail isə dəfələrlə Azərbaycana dostluq nümayiş etdirib. Bu, özünü beynəlxalq təşkilatlarda, yəhudi lobbisinin fəalliyyətində aşkar göstərib. O halda biz nəyə görə türk dünyasına, türk cümhuriyyətlərinə, Azərbaycana dostluqdan başqa bir şey yapmayan İsrailin deyil, sözdə islam təəssübkeşliyindən danışıb Azərbaycan məscidlərini murdarlamış ermənilərə qucaq açan İranın tərəfini tutmayılıqğ Azərbaycan boş ritorikalarla baş qatıb düşmənə yardım edən İranla deyil, düşmənlə diplomatik mübarizədə bizə dəstək verən İsraillə sıx münasibətlər qurmalıdır.
İsraili kəlməbaşı lənətləyən İranın avtoritar rejimi əslində
real işə gələndə ələrb müsəlmanlarına da dəstək vermir. 30 ildir bu mürtəce rejim hər kvartal "İsraili yer üzündən silir". Amma İsrail dövləti var, getdikcə də güclənir, nüfuzunu artırır. Beynəlxalq hesabatlarda da adı İran kimi qara siyahılara düşmür. İsrail ola bilər ki, ərəb silahlılarına qarşı mübarizəni bir az sərt aparır. Amma İran rejimi öz tarixi yurdunda yaşayan 35 milyonu türkü on illərdir ki, əsarətdə saxlayır, onların milli kimliyini unutdurmağa, ana dilin məhv etməyə çalışır.
Yeri gəlmişkən, Həsən Firuzabadinin ikinci bəyanatından və "Hizbullah"ın terror hədəsindən sonra İsrail tərəfi səfərin vaxtını açıqladı. Bu açıq-aydın göstərir ki, İranın paqonlu mollalarını hədələri İsrail tərəfinin vecinə belə deyil. Görünür, rəsmi Təl-Əviv İranın İsrailə ünvanlanmış yalançı hədə-qorxularına artıq öyrəşib və bunu ciddi almırlar.

Elman Cəfərli

İranda seçki gərginliyi güclənir

2009-06-06T05:23:00.000-07:00

İran prezident seçkiləri yaxınlaşdıqca, prosesin daha da gərginləşdiyi müşahidə edilməkdədir. Prezidentliyə namizədlərin təbliğat və təşviqat işlərini gücləndirdikləri bu mərhələdə İran TV-si bir sıra tədbirlərlə yanaşı, namizədlərin teledebatların təşkilini də nəzərdə tutmuşdu. Bu çərçivədə ilk debat İyunun 1-də Mehdi Kərrubi və Möhsin Rizayi arasında keçirilib. Bu debatda hər iki namizəd öz platformaları haqda danışıb və qarşılıqlı ittihamlar olmayıb. İlk olaraq Kərrubi daima xalqın arasında olduğunu bildirib və özünü ölkəni idarə etməyə ən layiqli şəxsiyyət kimi təqdim edib. Rizayi isə bir sira siyasi məsələlərlə toxunaraq bildirib ki, İranda iqtisadi inqilab etmək üçün səhnəyə gəlmək istəyir. O keçmiş prezidentləri böyük şəxsiyyətlər adlandıraraq bildirib ki, hələ də ölkədə bir sıra problemlər həll olunmamış qalır. Daha sonra Kərrubi neft pullarından xalqa səhmlərin verilməsi məsələsinin mümkünlüyündən danışıb və bunun gerçəkləşməsinə çalışacağını bildirib. Rizayi isə neftən gələn gəlirlərin millətə paylanması yerinə, sərmayə şəklində işlədilməsinin tərəfdarı olduğunu açıqlayıb.

Kərrubi vətəndaş haqlarının qorunması məsələsinə də toxunaraq, qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin qarşısını alacağını, universitetlərdə bərəbərliyi qoruyacağını və cinsi mənsubiyətinə görə heç kimin məhdudiyyətlə üzləşməyəcəyini bildirib. Möhsün Rizayi isə mədəni azadlıqlara və vətəndaş hüquqlarına hörmətlə yanaşacağını bəyan edib. Kərrubi öz çıxışında icra olunmamış qanunların icra olunacağınida bildirib və əlavə edib ki, “elə etmək lazimdir ki, İranda olan bütün xalqlar İranlı olduqlarına və bu ölkənin birinci dərəcəli vətəndaşları olduğuna inansınlar.” Kərrubidən sonra Rəzayi də etnik məsələlərinə işarə edərək bildirib ki, “hakimiyyətdə etniklərin nümayəndələrinin də olması şərtdir və biz buna cəhd edəcəyik.” Bu debatın sonunda hər iki namizəd bildiriblər ki, onların proqramları bir-birindən elə də çox fərqlənmir.

Bu görüşdən fərqli olaraq, yendiən seçilmək istəyən İran prezidenti Əhmədinejad ilə Mir Hüseyn Musəvinin İyunun 3-dəki teledebatı çox gərgin keçdi. Bu debatın İran tarixində digər debatlarla əsas fərqi ondadır ki, hər iki namizəd vaxtı ilə hakimiyyətdə olub və hər ikisi də hakimiyyətin bir hissəsini tənqid edib. Bu debatda Əhmədinejad əsəbi və gərgin vəziyyətdə oldu, Musəvi isə ilk başda həyəcanlı olsa da, sonra özünü toplayaraq səbirli və sakit çıxış etdi. Əhmədinejad indiyə qədər hakimiyyətdə olan bütün prezidentləri və keçmiş baş nazir Musəvini tənqid edərək onları maliyyə fırıldaqlarında ittiham edib. Musəvi isə indiki hakimiyyəti qanunsuzluqda, bacarıqsızlıqda və məsuliyyətsiz davranmada ittiham edib.

Ümumilikdə Əhmədinejada görə, son 30 il hakimiyyətdə olanlar rüşvətxor və onun düşməni kimi təqdim olundu. O, Rəfsəncaninin övladlarını və Natiq Nurini maliyyə fırıldaqçılığında ittiham etdi. Əhmədinejad, ona qarşı bütün tənqidləri yalan və təxribat adlandırdı və bildirdi ki, yalnız Musəvi ona qarşı deyil, bəlkə Haşimi Rəfsəncani və Məhəmməd Xatəmi də ona qarşıdır. O bildirdi ki, Rəfsəncani o prezidentliyə başlayanda Ərəb ölkələrindən birinin dövlət başçısına bildirib ki, “nigaran qalma o, tezliklə hakimiyyəti tərk edəcək”. Musəvi isə cavab olaraq bildirib ki, Xatəmi və Rəfsəncani böyük adamdılar və onlara qarşı tənqidlərə özləri cavab verə bilərlər. O, öz namizədliyini təhlükəni hiss etməsi ilə əlaqəlandirib və hazırda bir neçə təhlükənin var olduğunu diqqətə çatdırıb. Musəvi, ölkəni idarə etmədə macəraçılıq, qeyri-sabitlik, özünü göstərmə, qəhrəman olmaq, xəyallar və xürafata inanmaq, həqiqətləri gizlətmək, işləri olduğundan böyük göstərmək, qanunsuzluqlar, hər şeyə sadə və asan baxma və radikallıq kimi amillərin mövcudluğunu ölkə üçün ciddi təhlükə sayib. O, indiki hakimiyyət ölkə üçün təhlükə olduğunu, bu hakimiyyətin xarici siyasətinin də “dünyanın gələcək lideri olmaq və dünyanı idarə etməyə cəhd” kimi xəyallar aləmində yaşamaq olduğunu ifadə edərək Əhmədinejadı günahlandırıb. Musəvi, Əhmədinejadın İsraillə bağlı mövqelyini də tənqid edib və onun “holokost” hadisəsi ilə bağlı bəyanatının İsrailin xeyrinə olduğunu vurğulayıb. Əhmədinejad da öz növbəsində Musəvinin özünün də vaxtı ilə İsrailin məhv olmasınin vacibliyini dəfələrlə rəsmi çıxışlarında elan etdiyini xatırladıb.

Göründüyü kimi, İranda prezident seçkiləri siyasi gərginliyi artırır və teledebatlar buna əlavə impulslar qatır. Seçkilərdə digər iki namizədə nisbətən daha şanslı görünən Əhmədinejad və Musəvinin bundan maksimum dərəcədə fayda görüməyə çalışırlar.

Fars rejiminə tərs sillə

2009-06-06T05:22:00.000-07:00

"İranın son addımları məcbur edir ki, Azərbaycan adekvat addımlar atsın"
İran Xəzərdə "Şahdəniz" yatağının işlənməsi üzrə "Mərhələ-2" layihəsi çərçivəsində Azərbaycan qazının potensial alıcısı siyahısından çıxarılıb. Bu xəbəri "Turan"a Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin yüksək vəzifəsi nümayəndəsi verib: "Alıcıların seçilməsi zamanı əsas kimi uzunmüddətlilik, etibarlılıq, sabitlik və bazarın kommersiya cazibəsi götürülür. İran nümayəndələrilə ilkin danışıqlar göstərib ki, İran tərəfi bütün bu meyarları təmin edə bilməyəcək". İranın Azərbaycan qazının ixracının potensial marşurtları siyahısından çıxarılmasını "Şahdəniz" layihəsinin kommersiya operatoru olan "Statoyl-Hydro" Azərbaycan şirkətinin nümayəndəsi də faktiki olaraq təsdiqləyib.

Səlcuq

Belə ki, şirkətin qaz nəqli haqqında müqavilənin imzalanması üzrə səlahiyyətlisi Sveynunq Bankel iki gün öncə Kaspian Oil& Gaz-2009 konfransında çıxış edərkən qaz ixracı üçün 4 mümkün marşurutu açıqlayıb: "Cənub axını", "Ağ axın", Türkiyə ərazisindən və Rusiya vasitəsilə.
Yada salaq ki, bir müddət əvvəl ABŞ dövlət katibinin Avrasiya enerji məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Riçard Morninqstar Azərbaycanı İran beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirməyincə bu ölkəni beynəlxalq qaz layihələrindən kənar etməyə çağırıb.
Məsələ ilə bağlı münasibətini öyrəndiyimiz politoloq Elxan Şahinoğlu deyir ki, əgər rəsmi Bakı bu cür addım atıbsa, bunu məntiqli addım kimi dəyərləndirmək lazımdır: "Son zamanlarda İran Azərbaycana qarşı sərt və kəskin mövqe tutmağa, müəyyən bəyanatlar verməyə başlayıb. Məhz bu mövqenin qarşılığında da Azərbaycanın belə addımı başa düşülən və məntiqlidir. Ancaq şəxsən mən inanmıram ki, ABŞ dövlət katbinin çağırışı bu məsələyə ciddi təsir göstərib. Azərbaycan həmişə İranla normal münasibətlər saxlamaq istəyib və buna çalışıb. ABŞ rəsmilərinin bu cür çağırışları əvvələr də olub. Amma Azərbaycan bu çağırışlara uyğun hərəkət etməyib. Hər halda İranla normal münasibətlər qurulub. Amma İranın son addımları məcbur edir ki, Azərbaycan adekvat addımlar atsın. Sadəcə ola bilsin ki, Azərbaycanın atdığı sonuncu addım ABŞ-ın istəklərilə üst-üstə düşür". Politoloq son addımdan sonra İranın Azərbaycan üçün müəyyən problemlər yarada biləcəyini istisna etmir:
"Azərbaycan Qərbə inteqrasiya yolu tutduğundan bu problemlərin yaranmasını zaman-zaman müşahidə etmişik. Yadınızdadırsa bir vaxtlar İranın hərbi gəmiləri su sərhədimizi, təyyarələri isə hava sərhədimizi pozurdu. İran hər zaman bu cür addımlar atmağa çalışacaq, ancaq biz dövlət olaraq bundan çəkinməməliyik. Geri çəkilsək, onlar daha çox üzərimizə gəlməyə başlayacaqlar. İllər uzunu Bakı İsraillə münasibətlər qurmadı, orada səfirlik açmadı. Bu addım məhz İrana görə atılırdı. Ancaq nəticəsi nə oldu? Azərbaycan torpaqlarını işğal edən Ermənistanla yüksək səviyyədə münasibətlər quruldu, ölkəmizə qarşı qeyd etdiyim kimi sərt və kəskin mövqe tutuldu. Bu səbəbdən İranın atacağı addımlardan çəkinmək doğru olmazdı, əksinə adekvat addımların atılması daha uğurlu variantdır".

dusdaqdan yeni bir xabar

2009-06-06T04:59:00.002-07:00

tabriz ittilaat markazindan aldgmz xabarlar gora mehdi va ali ibadi[qardash] ki 88/03/04 bagsumalda tutuqlanblar agr sarayittda ittilaat saldatlari onlari
ruhi va badani sikanciya maruz qoyulllar

artmaliyam ki bu iki qardaslar biri kesavarzi va ali bay bagbani oyrancisidilar belalikla onlar term faynal imtahaninda aldan vereceklar

tabriz bagsumalda tutlan fallardan olan aydin[farid] bay ki cuma gunu 88/03/04 buraxlb ,qslari shikanca altnda qaralb va aln ozu xastaxanya muraciyat edib.

GunAz Tv

TÜRK DÜNYASI İNSAN HAQLARI DƏRNƏGİ, GÜNEY AZƏRBAYCANI MASAYA YATIRTDI

2009-06-06T04:59:00.001-07:00

ZAHİDAN və TƏBRİZDƏ HƏBSLƏR

2009-06-04T07:13:00.000-07:00

Əlirza Cəmşidi
İran adlanan yerin Məhkəmə Sisteminin sözçüsü Əlirza Cəmşidi jurnalistlərə açıqlamasında son günlər Zahidan və Təbrizdə baş verən olaylara görə onlarla insanın həbs edildiyini deyib.

Mayın 28-də axşam saatlarında Zahidan şəhərindəki şiələr məscidinə “Condollah” təşkilatına bağlı bir kamikadzenin intihar əməliyyatında 25-dən çox insan həlak olmuş, 125 nəfər isə ağır xəsarət alıb. Mayın 30-da bu hadisədə təqsirli bilinən “Condollah”ın 3 üzvü dar ağacından asılıb. Bir gün sonra isə Zahidanda sünni bəluclarla İranın hökumət qüvvələri arasında silahlı qarşıdurmalarda hər iki tərəfdən 10 nəfər həlak olub, 100-dən çox insan ağır yaralanıb.

Əlirza Cəmşidi Zahidan və Təbrizdə 30-dan çox insanın həbs edildiyini desə də, İran hüquq mühafizə qüvvələri komandanının əməliyyat üzrə müavini Hüseyn Sacedi Niya jurnalistlərlə görüşündə təkcə Zahidanda 150-dən çox gəncin tutulduğunu vurğulayıb.

Ə.Cəmşidi Təbriz iğtişaşlarında 11 nəfərin həbs edildiyini bildirib. O, hansı iğtişaşları nəzərdə tutduğu barədə açıqlama verməsə də, tutulanların son günlər keçmiş prezident Məhəmməd Xatəmiyə qarşı etiraz aksiyasına qatılanlar olduğu güman edilir.

İran Məhkəmə Sisteminin sözçüsü Təbrizdə tutulanların dövlət quruluşuna qarşı təbliğat aparmaqda, qanunsuz toplantılara qatılmaqda, ölkənin milli təhlükəsizliyinə qarşı çıxmaq üçün silah və partlayıcı maddə saxlamaqda günahlandırıldığını deyib.

İran adlanan yerin eks-prezidenti Rəfsəncani hazırkı prezident Əhmədinejadı debata çağırıb

2009-06-04T07:10:00.000-07:00

İran adlanan yerin eks-prezidenti və İranın Məsləhət Şurasının sədri Əli Əkbər Haşimi Rəfsəncaninin ofisindən İran televiziyasına müraicət ünvanlanıb. Müraciətdə İran Dövlət Televiziyasından Rəfsəncaninin İran prezidenti Mahmud Əhmədinejadla teledebat aparması üçün vaxt ayrılması tələb olunub. Bu barədə MEHR xəbər agentliyi məlumat yayıb.

Müraciətdə bildirilir ki, İran prezidenti Əhmədinejad iyunun 3-də digər namizəd Mir Hüseyn Musəvi ilə canlı debatda İranın Məsləhət Şurası sədrinin ünvanına sərt ittihamlar irəli sürüb. Bu baxımdan Dövlət Televiziyasından seçki kampaniyasının vaxtı bitməmiş tez bir zamanda həmin ittihamları cavablandırmaq məqsədi ilə vaxt ayrılması istənilib.

İyunun 3-də İran Dövlət Televiziyasının 3-cü kanalı və PressTV kanalında yayımlanan prezidentliyə namizədlər Mir Hüseyn Musəvi və Mahmud Əhmədinejadın debatı zamanı Əhmədinejad İranın eks-prezidenti Rəfsəncaniyə və ailəsinə qarşı sərt ittihamlar irəli sürüb. Əhmədinejad Rəfsəncanini ona qarşı təxribata rəhbərlik etməkdə və korrupsiyada ittiham edib.

Mahmud Əhmədinejad beynəlxalq arenada ölkənin imicini korlayır

2009-06-04T07:09:00.001-07:00

İranın dövlət başçısının prezident seçkisindəki əsas rəqibi belə düşünür
"İran perzidenti Mahmud Əhmədinejad beynəlxalq arenada ölkənin imicini korlayır". Bu bəyanatla iyunun 12-də keçiriləcək prezident seçkisində hazırkı dövlət başçısının əsas rəqibi olan Mir Hüseyn Musəvi çıxış edib. "Radio Svoboda"nın məlumatına görə, namizəd Əhmədinejatın Holokost hadisələrini şübhə altına qoyması ilə İranı dünya ölkələrinin gözündə alçaltdığını bildirib.

Qeyd edək ki, Musəvinin bundan əvvəllər də İranın hazırkı prezidenti Mahmud Əhmədinejatın daxili və xarici siyasətini tənqid edib.

Xatırladaq ki, əslən azərbaycanlı olan Mir Hüseyn Musəvi iyunun 1-də seçkiqabağı təbliğat təşviqat kampaniyası çərçivəsində azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Ərdəbil şəhərində olub. İran tarixində ilk dəfə olaraq namizəd öz doğma dilində yazılmış «Azərbaycan yatmayıb, öz oğlunu atmayıb», «Azərbaycan bir kəlam, Musəvidir, vəssalam» kimi şüarlarla qarşılanıb. Namizədin vəkili isə İranın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Əfşar Süleymanidir. /ANS PRESS/

Güney Azərbaycanda yeni həbs olunan milli fəalların üçü girov muqavilində müvəqqəti azadlıqa buraxılıb

2009-06-04T06:15:00.000-07:00

GÜNAZ.TV mətbuat mərkəzinin əldə etdiyi məlumata əsasən 2006-cı il 22 may hadisələrinin üçüncü ildönümü ərəfəsində Güney Azərbaycanın Təbriz şəhərində həbs olunmuş soydaşlarımızdan üçü müvəqqəti azadlığa buraxılıb.Bunlar Cahanbəxş və Nadir Bəxtavər qardaşları və Əsgər Qədimidir. Qardaşlar on gün, digər milli fəal isə 7 gün “Ettelaat”ın təcridxanasında saxlanıldıqdan sonra girov müqabilində müvəqqəti azadlıqa buraxılıblar.Xatırladaq ki son günlərdə Güney Azərbaycanın bütün bölgələrində İran rejiminin anti Türk siyasətinə qarşı kütləvi etiraz aksiyaları zamanı çoxlu sayda milli hərəkat fəalı həbs edilərək ağır təziq və işgəncələrə məruz qalmaqdadırlar.

ƏHMƏDİNEJADIN SEÇKİNİ UDUZMAQ TƏHLÜKƏSİ VAR

2009-06-03T08:39:00.000-07:00

Orta təbəqə də ondan üz döndərib; mühafizəkarlar vəziyyəti dəyişmək üçün xarici təhlükə amilini qabartmağa çalişir

İranda prezident seçkiləri yaxınlaşdıqca həmin ölkədə cərəyan edən siyasi rəqabət Qərbdə də maraqla izlənilir. ABŞ-ın “Chicago Tribune” qəzetinin yazdığına görə, seçki kampaniyasında başlıca məsələ daxili iqtisadi durumdur ki, bu da hazırda prezident Mahmud Əhmədinejadın “Axilles dabanı”na çevrilib.

İyunun 12-də keçiriləcək seçkilər ərəfəsində Əhmədinejad hətta uzun müddət üzərinə məhdudiyyət qoyulmuş mövzular – ölkənin nüvə proqramı və İsraill haqda ritorika – üzrə də qınaq obyektinə çevrilib. İslahatçı namizəd Mirhüseyn Musəviyə görə, Əhmədinejad İranı elə bir günə salıb ki, o, hazırda yoxsulluq, terrorizm və piratlıq girdabı olan Somali ilə müqayisə olunur. “Bizim xalq sənə onları biabır etmək hüququ verməyib”, - deyə Musəvi İsfahanda keçirilən seçki kampaniyasında bildirib. Başqa islahatçı namizəd Mehdi Kərrubi isə hazırkı hökumətin nüvə proqramı ilə bağlı mövqeyini sərt tənqid edib.

Qəzet yazır ki, bu tənqidlər maraq doğurur. Mahmud Əhmədinejadın xarici siyasət kursunun arxasında ölkənin ali siyasi və dini rəhbəri olan ayətulla Xamenei dayanır. Kərrubi kampaniyasının nümayəndəsi İsmayıl Gerami Moqəddəm Əhmədinejadın BMT Təhlükəsizlik Şurasının tətbiq etdiyi sanksiyaları qulaqardına vurmasını ziyanlı adlandırıb. Belə ki, həqiqi zərbə sıravi İran vətəndaşlarına dəyir. Kərrubi Əhmədinejada məsləhət görür ki, dünya siyasəti ilə məşğul olmaq əvəzinə bazarlarda pomidorun qiymətini sabitləşdirsin.

”Washington Post”-da nəşr edilən son reportajda isə İranda orta sinfin prezident Mahmud Əhmədinejaddan üz döndərdiyi yazılır. Qeyd olunur ki, 2005-ci ildə Tehranın 12 milyon sakininin əksəriyyəti sistemin onları təmsil etmədiklərini əsas gətirərək səsverməni boykot etmişdilər. İranda səhih rəy sorğusu aparan qurumlar olmadığından seçkilərdə nə qədər adamın iştirak edəcəyini indidən proqnozlaşdırmaq mümkün deyil. Lakin ilkin işarələr göstərir ki, ötən seçkilərdə iştirak etməmiş bir çox adam bu dəfəki səsverməyə qatılacaq. Bunun səbəbi Əhmədinejaddan narazıların onu hakimiyyətdən uzaqlaşdırmaq marağıdır. Orta sinifdən qaynaqlanan tənqidlərin bir neçə kökü var. Hökumət nazirliklərində və dövlət şirkətlərində çalışan minlərlə təcrübəli ekspert son 4 ildə Əhmədinejadın tərəfdarları ilə əvəzlənib. Eyni zamanda İranda özəl şirkətlər Çindən daxil olan ucuz məhsulların qarşısında rəqabətə duruş gətirə bilmirlər. Əhmədinejadın hakimiyyəti dönəmində inflyasiya 30 faiz yüksəlib, paytaxtda yaşamağın qiyməti ikiqat artıb.
Yaranmış qəzəb dalğasında hakimiyyətə gəlmək üçün mübarizə aparan namizədlər məhz bu emosiyalara cavab verməyə çaşırılar. “Allah qoysa, insanlar seçkilərdə yüksək faizlə iştirak edəcəklər”, - deyə 30 min insanın toplaşdığı Təbriz stadionunda çıxış edən milliyətcə azərbaycanlı Mirhüseyn Musəvi bildirib. “Əgər biz insanların tükənməyən qüdrətindən istifadə etsək, onda öz hüquqlarımızı əldə edəcəyik”. Ekspertlərə görə, Əhmədinejadın mövqeləri o qədər zəifdir ki, onun ikinci dəfə seçkiləri udmaq şansı yoxdur. İndi o yalnız inzibati aparata arxalana bilər. Bu seçkilərdə Əhmədinejad xarici təhlükə amilindən də istifadə edə bilmir. Çünki ABŞ ötən ilin sonlarından başlayaraq İrana qarşı təzyiqləri azaldıb və müharibə hədələri ilə çıxış etmir. Əksinə, Obama administrasiyası Tehranla dialoq haqda danışır. Lakin xarici təhlükənin böyük olması Əhmədinejada və mühafizəkarlar düşərgəsinə insanları öz ətraflarına toplamaq, onların diqqətini sosial problemlərindən yayındırmaq üçün sərf edirdi. Son günlər İranda terror və silahlı toqquşmalar haqda xəbərlər gəlir və istisna deyil ki, seçkiqabağı vəziyyətin xaricdən İrana təhlükə artdığı yönündə gərginləşdirilməsi mühafizəkarların mövqeyini xilas etmək üçün istifadə olunan texnologiyadır.
Fərhad Məmmədov
musavat

ABŞ qoşunlarını İraqdan çıxarmağı yubatmaycaq

2009-06-03T08:37:00.000-07:00

Bu barədə ABŞ-ın İraqdakı hərbi qüvvələrinin komandiri general Rey Odierno məlumat verib
ABŞ qoşunlarını İraqdan çıxarmağın birinci mərhələsini təxirə salmayacaq və bu, iyunun 30-da başa çatacaq. Bu barədə Vesti məlumat verib.

Birləşmiş Ştatların İraqdakı hərbi qüvvələrinin komandiri general Rey Odierno təsdiq edib ki, bəzi yaşayış yerlərində döyüşçülərin aktiv olmasına baxmayaraq, Vaşinqton Bağdadda təhlükəsizliklə bağlı razılıq şərtlərini yerinə yetirəcək.
Bununla belə 2011 –ci ildə ABŞ qoşunları tamamilə İraqı tərk edənədək amerikalılar yerli hərbçilərə kömək edcəklər./ANS PRESS/

Mirhüseyn Musəvi: "Xalqa hava və su kimi azadlıq da lazımdır"

2009-06-03T08:35:00.000-07:00

"İfratçı siyasətdən əl çəkməliyik"
İyunun 1-də Həmədana səfər edən İran prezidentliyinə azərbaycanlı namizəd Mirhüseyn Musəvi əhali qarşısında çıxış edərək düşüncə azadlığının əhəmiyyətindən və vətəndaşların azadlığa olan ehtiyacından danışıb: "Xalqa hava və su kimi, azadlıq da lazımdır. Bu onların haqqıdır. Bu elə bir şey deyil ki, hökumət onlara hədiyyə etsin". Prezidentliyə namizəd ölkənin iqtisadi problemlərindən danışaraq öz tərəfdarlarına pul paylayan hazırkı prezident Əhmədinejadı dolayı yolla tənqid edib: "Biz ölkənin iqtisadi problemlərini həll etmək üçün milli istehsala və qabaqcıl bir iqtisadi proqrama önəm verməliyik. Yoxsa vətəndaşlar arasında pul paylamaqla bu problemi həll etmək olmaz".

Turqut

O, Əhmədinejada başqa bir mesaj da yollayıb: "Biz ölkənin daxili problemlərinin həllində aciz qaldığımız halda dünyanı idarə etməkdən danışırıq". Prezidentliyə namizəd həmin gün Ərdəbilə də səfər edib. 12 min nəfər qarşısında çıxışını Azərbaycan türkcəsində və Şəhriyarın "Heydər babaya salam" poemasından bir bəndlə başlayan Musəvi Ərdəbilin İran tarixindəki önəmli rolundan danışaraq azərbaycanlı və Türk olduğuna görə iftixar hissi duyduğunu bildirib. O, Mahmud Əhmədinejadın xarici siyasətini kəskin tənqid edib: "Biz elə xarici siyasət yeritməliyik ki, xalqımızın mənafe və məsləhətinə uyğun olsun. Artıq ifratçı siyasətdən əl çəkməliyik. Həmin səhv siyasətin nəticəsidir ki, bir tərəfdən Xolokost məsələsini ortaya atır, digər tərəfdən İsrail xalqının dostumuz olduğunu deyirik. Bir tərəfdən ABŞ-ın tezliklə çökəcəyini deyir, digər tərəfdən də onlara cavabsız məktublar yazırıq. Qısa fasilələrlə Almaniya kanslerinə, Roma papasına və ABŞ prezidentinə 3 məktub yazıb göndəririk, lakin nəzərə almaq lazımdır ki, bu məktubların cavabsız qalması şəxsi məsələ deyil. Bunun xalqa da aidiyyəti var. Çünki xalqın heysiyyətinə xələl gətirir".
Ölkədə inflyasiyanın 25 faizə çatdığını vurulayan Musəvi vətəndaşların alıcılıq qabiliyyətinin son dərəcə zəiflədiyini bildirib: "İnflyasiyanın 25 faizə qədər çatması o deməkdir ki, vətəndaşların alıcılıq qabiliyyəti hər il dörddəbir qədər azalır". Çıxışını "Yaşasın Azərbaycan!" sözləriylə bitirən Musəvi ölkədəki iqtisadi problemlərin aradan qaldırılması üçün ciddi tədbirlər görülməsinin və proqramlar hazırlanmasının vacibliyini vurğulayıb. Qeyd edək ki, İranda prezident seçkisi iyunun 12-də keçiriləcək.

Diktator varisini rəsmən açıqladı

2009-06-03T08:33:00.000-07:00

Şimali Koreyaya Kim Çen İrin kiçik oğlu rəhbərlik edəcək

KXDR lideri Kim Çen İr kiçik oğlu Kim Çen Unu rəsmi olaraq öz varisi elan edib. «Anspress»in «Yanhap News»a istinadən verdiyi xəbərə görə, Cənubi Koreya parlamentinin Kəşfiyyat Komitəsinin nümayəndəsi Pak Çje Von ölkə radiolarından birinə müsahibəsində bildirib ki, Şimali Koreyada artıq Kim Çen Una sədaqət ifadə edən mərasimlər başlanılıb.
Agentliyin məlumatına görə, varisin təyin edilməsinə dair rəsmi bildirişlər 2009-cu il 25 may tarixində həyata keçirilən nüvə sınaqlarından dərhal sonra verilib. Şimali Koreyanın xaricdəki diplomatik nümayəndələri də təyinat barədə məlumatlandırılıb.
KXDR-nın 67 yaşlı liderinin varisinin onun kiçik oğlunun olacağına dair şaiyələr 2009-cu ilin yanvarında ortaya çıxmağa başlayıb.

İran adlanan yerdə ötən 24 saat ərzində 200 qaçaqmalçı həbs olunub

2009-06-03T08:32:00.000-07:00

"Ötən 24 saat ərzində İranda 200 qaçaqmalçı həbs olunub", - deyə İran adlanan yerin polisinin əməliyyatlar üzrə komandir müavini, general Hüseyn Sacidiniya bildirib.

"İran polisi tərəfindən ötən 24 saat ərzində narkotik, qanunsuz silah və yanacaq qaçaqmalçılarından 200 nəfər həbs edilib. Onlardan 29 ədəd müxtəlif tipli silah və 30 min litr yanacaq müsadirə olunub", - deyə Sacidiniya bildirib.

Onun sözlərinə görə, qaçaqmalçılar yanacağı İrandan kənarda satmaq niyyətində olublar. "İran polisi qaçaqmalçılarla mübarizədən bir an belə əl çəkməyəcək", - deyə Sacidinya bildirib.

İsrail Iranı bombalamağa hazırlaşmır

2009-06-03T07:24:00.000-07:00

Bunu İsrailin xarici işlər naziri Aviqdor Liberman bildirib

İsrail Iranı bombalamağa hazırlaşmır. Bu barədə “Gazeta.ru”nun məlumatına görə, İsrailin xarici işlər naziri Aviqdor Liberman bildirib.
“İranın nüvə klubuna girməsi Yaxın Şərqdə qızğın silahlanmaya səbəb olacaq və dünyada sabitliyə təhlükə yaradacaq”, –deyən İsrail XİN rəhbəri bildirib.

"Biz istəmirik ki, dünya problemini bizim əlimizlə həll etsin. Bizim İranla ortaq sərhədimiz yoxdur və onun torpaqlarına iddia etmirik", deyə A. Liberman əlavə edib. /ANS PRESS/

Molla rejimindən Azərbaycana dost olmaz!

2009-06-03T07:19:00.001-07:00

Olmayıb, olmayacaq da! Çalışın, nəyin müqabilində olursa olsun, vətəninizi satmayın...

Dəfələrlə mətbuatda İran televiziyalarının Azərbaycanda yayımlanması barədə müxtəlif səpkili məlumatlar, yazılar dərc edilib. Ümumilikdə götürəndə bu, ictimaiyyətin böyük hissəsini narahat edən məsələdir. Ona görə ki, rəsmi Tehran nə qədər inkar etsə də, İran telekanallarının əsas və başlıca məqsədi Azərbaycan ictimai mühitinə nüfuz etmək və bu yolla istəklərini reallaşdırmaqdır.

Belə ki, İran telekanallarında ölkəmizdə baş verən əksər siyasi hadisələr əks edilir və onlara özlərinə məxsus tərzdə şərh verirlər. Məsələn, götürək "Sahar" telekanalı və "Kompas" verilişini. İlk baxışdan bu, sadə azərbaycanlılar üçün müstəqil telekanal təsiri bağışlaya bilər. Çünki burada Azərbaycan telekanallarının toxunmadığı bəzi məqamlara diqqət ayırırlar. Ki, bu da birbaşa molla rejiminin maraqları çərçivəsində olan məsələdir. Qeyd edək ki, "Kompas"ın efirində dünyanın müxtəlif ölkələrindən - Almaniyadan, Rusiyadan, Norveçdən Azərbaycanı tərk etmiş həmvətənlərimizin zəngləri qəbul edilir. Ən üzücü hal orasındadır ki, Bakıdan, daha dəqiq desək, Nardaran və Maştağa qəsəbələrindən də "Sahar" telekanalına zəng edənlər tapılır. Elə ötən həftə də adıçəkilən qəsəbələrin bir neçə sakini telefon açıb Azərbaycan barəsində həqiqətəuyğun olmayan ifadələr işlədiblər. Onlar İran rejiminə şikayətlənirlər ki, Azərbaycanda məscidlər bağlanır, guya din-iman əldən gedir və bu kimi digər uydurmalar. Daha anlamaq istəmirlər ki, bu dövlətin aiddiyyəti üzrə orqanları var və onlar lazım bilmədən əsla və əsla məscidin bağlanmasına razılıq verməzlər. Bundan başqa, Azərbaycanda din-iman necə əldən gedir ki, hacıların, məşədilərin, kərbalayilərin sayı durmadan artır. Gənclərin nəzərəçarpacaq hissəsi İslama maraq göstərir və əsl müsəlman kimi yaşayır. Din necə əldən gedə bilər ki, bu gün böyük bir qisim kəlmeyi-şəhadəti, fatihə surəsini əzbər bilir. Yox, əziz qardaşlar, əlhəmdürillah Azərbaycanda din də var, İslam da var. Sadəcə, sizlərdən bəziləri müəyyən səbəbdən, bəlkə də bilmədən İranın Azərbaycana qarşı apardığı efir siyasətinin kiçik fiqurlarına çevrilirsiniz.

Qeyd edək ki, "Sahar" telekanalında Azərbaycandakı siyasi, sosial-iqtisadi problemlər birbəbir müzakirə olunur, Bakı və ətraf rayonlarla canlı efir təşkil olunur. Efirə qoşulan şəxslər isə molla rejiminin mahiyyətini unudub ölkədə baş verənləri şişirtməklə səsləndirirlər. Azərbaycanda baş verən hadisələr şərh olunarkən ilk baxışda elə təəssürat yaranır ki, rəsmi Tehran halımıza acıyır və vəziyyətin düzəlməsində maraqlıdır. Amma əslində, İran bu yolla Azərbaycanda aranı qarışdırmaq, ölkədə narazıların sayını artırmaq niyyətindədir. Məsələn, əgər ölkədə korrupsiyanın vəziyyətilə bağlı mövzu müzakirə edilirsə, aparıcı rəsmi Bakının ünvanına müəyyən atmacalı sözlər işlədir. Canlı efirə qoşulan şəxs də bundan ilhama gəlib ağına-bozuna baxmadan ağzına gələni danışır...

İranlının Azərbaycanın ünvanına sərt ittihamlarla çıxış etməsini müəyyən mənada başa düşmək olar. Necə də olsa, tarixi düşmənçilik və mövhumançılıq özünü biruzə verməlidir. Amma "mən azərbaycanlıyam" deyən, həmçinin dövlətin mənafeyini güddüyünü iddia edən birisinin ölkəsi haqda alçaldıcı kəlmələr işlətməsi heç cür başadüşülən deyil. Maraqlıdır, görəsən, "Sahar" telekanalına telefon açan hacı, kərbəlayi, məşədi və digərləri anlamırlarmı ki, İrandan Azərbaycana dost olmaz, olmayıb və olmayacaq. Əgər rəsmi İran bizlərə belə can yandırırsa, onda nə üçün Cənubi Azərbaycandakı soydaşlarımıza göz verib işıq vermir? Nə üçün 35 milyondan artıq azərbaycanlının öz dilində təhsil almasına imkan vermir? Niyə molla rejimi hər vəclə çalışır Azərbaycanda təriqət ayrı-seçkiliyi salmaqla nifaq yaratsın? Əgər Tehran Bakıya dost deyirsə, onda nə üçün Azərbaycanın 20 faiz torpağını işğal etmiş Ermənistana hər növ yardım göstərir və İrəvanın ayaqda qalmasına çalışır? Çox hörmətli hacılar, məşədilər və kərbəlayilər, bu kimi sualların sayını artırmaq olar. Ancaq inanmıram ki, bu suallara məntiqli izah verən tapılar. Çünki hər şey gün kimi aydındır. Yəni, dəyişən heç nə yoxdur, dövlətlər və onların maraqları eynilə qalmaqdadır. İran heç vaxtı razı olmaz ki, 1813 və 1828-ci illərdə böyük bir hissəsini mənimsəmiş Azərbaycan güclü və nəhəng dövlət olsun. Odur ki, hər vəclə çalışır ki, Azərbaycanın üzünə gülüb ayağının altını qazsın. Sizlərsə, çalışın, nəyin müqabilində olursa-olsun, vətəninizi satmayın!
Cavid MEHDİSOY Gündəlik Bakı

Gənclər İrana etirazını bildirir

2009-06-03T07:15:00.000-07:00

Azərbaycan-İsrail Gənclərinin Dostluq Cəmiyyəti (AİGDC) bəyanat yayıb: "Yaxın qonşumuz olan İran kütləvi informasiya vasitələrində İsrail prezidenti Şimon Peresin Bakıya səfəri haqda məlumatlarla əlaqədar ciddi narahatlıq keçirməkdədir. Bu səfərə İranın silahlı qüvvələrinin rəhbərliyi səviyyəsində münasibət bildirilməsi narahatçılıqdan çox xəbərdarlıq və ya hərbi tonda nota vermək mahiyyəti daşıyır". Sənəddə qeyd olunur ki, AİGDC İsrail prezidentinin Azərbaycana səfərini yüksək qiymətləndirir və bunu iki ölkənin suveren hüququ sayır. "Minlərlə qadını, qocanı, körpəni vəhşicəsinə qətlə yetirərək dövlət terrorunu həyata keçirən Ermənistanla yüksək səviyyədə dostluq əlaqələri olan İranın bu səfərə sərt münasibəti nə məntiq, nə din, nə ədalət, nə də beynəlxalq hüquq çərçivəsinə sığır. Hər kəs əmin olmalıdır ki, dünyanın inkişaf etmiş demokratik ölkələrindən biri olan, hər zaman Azərbaycanla isti münasibətlər qurmağa çalışan, həmçinin çoxlu həmvətənimizin yaşadığı İsraillə ikitərəfli münasibətlərin qurulması heç bir ölkəyə zərər verməyəcək. İctimaiyyət İsrail prezidenti Şimon Peresin Azərbaycana səfərinin hər iki ölkəyə yalnız fayda verəcəyini gözəl anlayır və ikitərəfli münasibətlərin bundan sonra daha da inkişaf etdirilməsini dəstəkləyir". Turqut

İSRAİL SƏFİRLİYİNİ NECƏ PARTLATMAQ İSTƏYİBLƏR? _“Bizə ”Sepah" əməkdaşları təlim keçib"

2009-06-03T07:08:00.000-07:00

Beynəlxalq terror şəbəkəsinin Bakıda planlaşdırdıgı terrorun təfsilatları “Yeni Müsavat”da

Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin İstintaq Baş İdarəsi Livan vətəndaşları - Əli Məhəmməd Kərəki, Əli Hüseyn Nəciməddin, Azərbaycan vətəndaşları - Cavad Məmmədrəsul oğlu Məmmədov, Vidadi Rahil oğlu Rəsulov, Müşfiq Əyyub oğlu Amanov, Əfqan Yunus oğlu Balaşovun işi üzrə istintaqı yekunlaşdiraraq Ağır Cinayətlərə Dair İşlər Üzrə Məhkəməyə göndərilib. Bu şəxslər Cinayət Məcəlləsinin 276-cı (casusluq), 28.214 - ci (terrora hazırlıq), 228-ci (qanunsuz olaraq odlu silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, satma,

saxlama, daşıma və gəzdirmə), 234-cü (narkotik vasitələrin və ya psixotrop maddələrin istehlakı üçün tiryəkxanalar təşkil etmə və ya saxlama), 318-ci (Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə), 320-ci (rəsmi sənədləri, dövlət təltiflərini, möhürləri, ştampları, blankları saxtalaşdırma, qanunsuz hazırlama, satma və ya saxta sənədlərdən istifadə etmə) və digər maddələri ilə ittiham olunurlar. İttiham aktına görə təqsirləndirilənlər İranın “Sepah”, Livanın “Hizbullah” və “əl-Qaidə” terror təşkilatları ilə əməkdaşlıq ediblər.

“Livanda və İranda Bakıdakı terrorla bağlı müzakirə apardıq”

Ötən sayımızda Həmid adlı İran xüsusi xidmət orqanları əməkdaşının Livan vətəndaşı Əli Kərəkini məxfi əməkdaşlığa cəlb edərək ona İran vətəndaşı Mohammedi Alerza Hosseinin adına saxta pasport verməklə 2007-ci ilin oktyabrında Bakıya göndərməsi barədə məlumat vermişdik. Əli Kərəkinin qarşısına qoyulan tapşırıq isə məxfi şəkildə Bakıdakı İsrail səfirliyinin, Yəhudi Mədəniyyət Mərkəzinin və Qəbələdəki RLS-in fotoşəkillərini çəkməklə sonradan bu obyektləri partlatmaqdan ibarət olub. Əli Kərəki bu məqsədlə dəfələrlə Bakıya gələrək bu obyektlərin müşahidəsini aparmaqla fotoşəkillərini çəkib və İrana, oradan da Livana qayıdıb.
2008-ci ilin aprelində “Hizbullah”ın rəhbərlərindən olan Hacı Abbas onu yanına dəvət edib. Həmin görüşdə 1993-2006-cı illərdə İsrail ordusuna qarşı döyüşlərdə iştirak edən Nəcməddin Əli Hüseyn də iştirak edib. Əli Kərəkinin ifadəsindən məlum olur ki, görüş zamanı Əli Nəcməddin Bakıdakı İsrail səfirliyinə qarşı terrorda iştiraka razılıq verib. Bundan sonra Hacı Abbas “Sepah” əməkdaşı Həmidlə əlaqə saxlayaraq əməliyyatın keçırilmə vaxtını dəqiqləşdiriblər. Plana görə, İsrail səfirliyinə qarşı terror 2008-ci il mayın 8-nə təyin olunub.

“Bakıya gedib tapşırığı yerinə yetirin!”

Kərəki və Nəcməddinə Hacı Abbasın verdiyi tapşırıqlar isə bunlar olub:
İsrail dövlətinin Bakı şəhərindəki səfirliyi ətrafında müşahidə aparmaq üçün lazımı müşahidə cihazları almaq, onları hazır vəziyyətə gətirib Bakıda onları qarşılayacaq azərbaycanlı Əflatun Şükürova cihazlardan istifadəni öyrətmək;
Səfirliyin ətrafında müşahidə aparmaq üçün münasib yerlərin seçılməsində Əflatuna məsləhətlər vermək.
Verilmiş tapşırıq yerinə yetirildikdən sonra geri dönmək;
Əli Kərəki və Əli Nəcməddin növbəti dəfə İrandan Bakıya gələrkən Əflatun Şükürov onları qarşılayaraq İsrail səfirliyini rahat izləmələri üçün İzmir küçəsində tutduğu kirayəyə evə aparıb. Həmin evdə yerləşəndən sonra Həmid onunla əlaqə saxlayaraq bildirib ki, “Hizbullah” üzvü olan bir nəfər mənzilə gələcək və texniki vasitələrdən istifadə etməklə səfirliyin izlənməsini ona öyrədəcək. Bundan başqa, Əli Kərəkiyə “McDonalds” restoranının qarşısına gedərək “dəryuş” parolundan istifadə edən şəxslə görüşməyi və verəcəyi çantanı götürməsini tapşırıb.

Silahları terrorçulara kim verib?

Tapşırığa əməl edən Əli Kərəki qeyd edilən ərazidə həmin şəxslə görüşüb. Sonuncu Kərəkini “Maşın bazarı” deyilən ərazinin yaxınlığında yerləşən “Sərin” restoranının həndəvərində gözləməyi tapşırıb. Orada naməlum şəxs yenidən Kərəkiyə yaxınlaşaraq içində ABŞ istehsallı “İnqram M-11" konstruksiyalı səsboğucusu olan tapança-pulemyot, 2 ədəd Fransa istehsallı ”BEF-66" konstruksiyalı səsboğucusu olan tapança, İtaliya istehsallı “GT-27" tapança, 7 ədəd taymerli partladıcı, 5 ədəd məsafədən idarə olunan partladıcı qurğu, 1 ədəd fotoblokirovka qovşaqlı partladıcı qurğu və mobil döyüş aparmağa imkan verən digər zəruri vasitələr olan qara rəngli diplomatı ona verib. Görüşə dəstə üzvü Vidadi Rəsulovla gedən Əli Kərəki diplomatı saxlamaq üçün ona verib.

“Təhsil almağa getmişdik, “Kalaşnikov” avtomatı verdilər"

Bu yerdə Vidadi Rəsulovla İrana təhsil almağa getmiş Azad Cəfərovun ibtidai istintaqa verdiyi ifadəsindən bəzi məqamları diqqətinizə çatdırırıq. İfadədən məlum olur ki, A.Cəfərova “Təzə Pir” məscidində tanış olduğu bir şəxs İranın Qum şəhərində ali dini təhsil almağı təklif edib. Həmin şəxsin təklifi ilə razılaşan A.Cəfərov xarici pasportunu ona verib və İrana ali təhsil almağa gedəcəyi günü gözləyib: “Günlərin birində həmin adam dedi ki, axşam yola çıxırıq. ”Sovetski" məhəlləsində görüş üçün təyin olunan yerə gəldim. Orada məndən başqa 7-8 nəfər də vardı. Bizi İrana aparan adam da orada idi. Ondan xarici pasportumu istəyəndə dedi ki, qaytaracaq.Sonra maşınlara minib Azərbaycan İran sərhədinə yollandıq. Cəlilabad rayonu ərazisindən İrana keçdik. İran ərazisində isə bir avtobusa mindik. Bizi İrana aparan şəxs də avtobusda idi. Ondan pasportumu istədim. Yenə də dedi ki, darıxmayım, pasportu qaytaracaq. Gecəyarası qapalı bir obyektə çatdıq və gecəni orada keçırdik. Səhər açılanda orada çoxlu hərbçilərin olduğunu gördükdə anladıq ki, hərbi hissədəyik. Bakıdan mənimlə İrana getmiş Həşim adlı şəxslə birgə bizi İrana aparan şəxsdən tələb etdik ki, bizi geriyə qaytarsın. O isə dedi ki, bir müddət burada qaldıqdan sonra mütləq təhsil almağa göndəriləcəyik. Hərbi hissədə qaldığımız dövrdə bizə “Kalaşnikov” markalı avtomatdan atəş açmağı və digər hərbi təlimlər keçdilər. Oradan qaçmaq istəsək də, buna müvəffəq olmadıq". A.Cəfərovun ifadəsinə görə, Vidadi Rəsulov da Bakıdan aldadılaraq İrana aparılanlar arasında olub. V.Rəsulov namaz qılarkən tez-tez ağladığına görə ona “Zır-zır” ləqəbi verilib. Ümumilikdə isə İrandakı hərbi hissədə 20-yə yaxın Azərbaycanlı təlimə cəlb olunubmuş. “3 aya yaxın davam edən təlimlərdən sonra azərbaycanlılar Qum şəhərinə gətirilərək ali dini təhsil alıblar. Sonradan isə Bakıya dönüblər. Vidadi Rəsulova İranda ”ağayi Rəsuli" ləqəbi verilib" - deyə A.Cəfərov ifadəsində bildirib.
Beləcə İranda ali təhsil almaq istəyən V.Rəsulovla yanaşı, 20-yə yaxın azərbaycanlı gənc İran xüsusi xidmət orqanlarının təsiri altına düşüblər. Lakin onlar arasında A.Cəfərov kimiləri də olub.

“Bizə ”Sepah" əməkdaşları təlim keçib"

Həbs olunandan sonra Vidadi Rəsulov da A.Cəfərovun ifadəsini təsdiqləyən ifadə verib. Bildirib ki, İranda onlara hərbi geyimdə olan “Sepah”ın əməkdaşları təlimlər keçıb. Həmin şəxslər Bakıda adamları olan İsgəndərin barəsində məlumat verməklə onun “Sepah”ın əməkdaşları ilə sıx əlaqədə olduğunu bildiriblər. 3 aydan sonra isə onları başqa şəhərə köçürüb Quran oxumaq öyrədiblər. Orada həmçinin adam güdməyi, izlənilərkən bunu müəyyən etməyin yollarını və bundan necə yayınmağı, işarələrlə danışmağı öyrədiblər. Bundan sonra Qum və Məşhədə ziyatərtə aparıblar. Bakıya qayıdandan sonar isə V.Rəsulov Neftçalanın Astanlı kəndində yaşayıb, daha sonra İranda birlikdə dərs keçdiyi Azərbaycan vətəndaşı Rasətin İran səfirliyində rəngsaz işi götürdüyünü bilib. Sonuncu isə ona bu işdə köməklik göstərməsini təklif edib. Təklifi qəbul edən V.Rəsulov səfirlikdə rəngsaz kimi işə düzəlib. Orada aparılan işlərə Hicazi adlı şəxs rəhbərlik edib.
Maraqlıdır ki, ibtidai istintaqa ifadəsində V.Rəsulov ittihamla razı olmadığını bildirib.

“İsrail səfirliyi İrana qarşı fəaliyyət göstərir”

Mayın 1-də MTN əməkdaşları tərəfindən həbs edilməzdən əvvəl dəstə üzvləri Əli Kərəki, Əfqan Balaşov, Əflatun Şükurov, Cavid Məmmədov, Müşfiq Amanov və Əli Nəcməddin Bakıxanov qəsəbəsinə gələrək orada məxfi görüşlər üçün kirayələnmiş mənzildə terror planını bir daha müzakirə ediblər. Müzakirələrin sonunda Əli Kərəki İsrailin Bakıdakı səfirliyi təkcə İrana deyil, bütün müsəlmanlara qarşı fəaliyyət göstərdiyindən onlara qarşı terror törədəcəklərini bildirib. Törədəcəkləri cinayəti “cihad” adlandırıb. 2008-ci il aprelin 29-da baş tutan bu görüşdən sonra Əli Nəcməddin Əflatun Şükürovla İzmir küçəsində kirayələnən mənzilə 1 kiloqram 400 qram “plastid” adlı partladıcı maddə, trotil şaşkası, 2 ədəd “EDP-8" tipli elektrodetanatoru və izləmə üçün əlavə durbin və ”Soni" markalı videokamera aparıblar. Aprelin 30-da Əli Kərəki ilə görüş zamanı o, Əflatun Şükürova və Əli Nəcməddinə izləndiyini bildirib.

(Davamı növbəti sayımızda)
E.QƏDİMOV
musavat

Güney Azərbaycan Milli Hərəkat fəalları Bəzz qalasına yürüşə hazırlaşır

2009-06-03T06:30:00.000-07:00

İran adlanan yerin keçmiş prezidenti Məhəmməd Xatəmi azərbaycanlılar haqqında təhqiramiz fikirlər işlətdiyi barədə xəbərləri təkzib edəndən və Azərbaycan haqda yüksək fikirlər söyləyəndən sonra Güney Azərbaycanda sakitlik yaranıb.

Soydaşlarımız Xatəminin açıqlamasından sonra etiraz aksiyalarını dayandırıblar. İndi çoxlarında şübhə yoxdur ki, yayılan videosüjet İran adlanan yerin prezidenti Mahmud Əhmədinejadın tərəfdarlarının məqsədli şəkildə seçkiöncəsi quraşdırdığı təxribat aksiyasıdır. Hesab olunur ki, Əhmədinejadın tərəfdarları bu yolla Xatəminin dəstəklədiyi əslən azərbaycanlı namizəd və mühafizəkarların ən ciddi rəqibi Mirhüseyn Musəvinin elektoratını parçalamaq niyyəti güdüb.

Elə Xatəmi də öz çıxışında analoji fikirlər işlədib. Fars şovinist rejiminin dinc aksiyalar zamanı həbs etdiyi hərəkatçılar isə hələ də zindanlardadır. Təkcə Təbriz şəhərində fəallıq edən 15-dən çox soydaşımız həbsdə saxlanılır. Həbs olunanlar arasında Cahangir Bəxtavər, Nadir Bəxtavər, Fərid Bağırzadə, Əli İmani, Mehdi İmani, Babək Minəqi, Əsgər Qədimi, Əli Sadiqi, Hamid Həsən Zare və digərlərinin adları var.

Təbrizdə təkcə bir ailədə beş qardaş - Əli, İrəc, Rəsul, Qulam və Nasir Bədəli eyni gündə tutulub. Qardaşların valideynlərinin gözü qarşısında həbs edilərək naməlum istiqamətə aparıldığı deyilir.Milli fəal Mürtəza Muradpurun da taleyindən xəbər yoxdur. Onunla birgə tutulan atasının yeri bəlli olsa da, oğlu haqqında heç bir xəbər verilmir.

Təbrizdən Çingiz Bəxtavər isə deyir ki, qardaşı Cahanbəxş Bəxtavər və qardaşı oğlu Nadir Bəxtavər evə zəng vuraraq Təbrizdəki təcridxanalardan birində saxlandıqlarını bildiriblər. Dünəndən etibarən Cahanşah Bəxtavər qanunsuz həbs edilməsinə etiraz əlaməti olaraq müddətsiz aclıq aksiyasına başlayıb.

“Ettelaat” əməkdaşlarının təzyiqinə baxmayaraq, hərəkatçı aksiyanı dayandırmayıb.Digər bir hərəkatçı Rəşid Daneşcuyi külli miqdarda cərimə olunub. Ancaq hələlik pul cəriməsi ödənmədiyindən hərəkatçı evinə buraxılmayıb.

“Qarşıda prezident seçkiləri və ayın sonunda Babəki anma törənləri var. Ona görə də vəziyyət hər an dəyişə bilər. Bu il Bəzz qalasına kütləvi yürüşün olacağı da gözlənilir. Hazırda hərəkatçılar xalq qəhrəmanı Babəki anma tədbirlərinə hazırlaşırlar”. dak

Levon Ter-Petrosyan: “Serj Sarkisyanın Qarabağ və Ermənistan-Türkiyə münasibətləri ilə bağlı imzalayacağı heç bir sənədin...

2009-06-02T07:08:00.000-07:00

Levon Ter-Petrosyan: “Serj Sarkisyanın Qarabağ və Ermənistan-Türkiyə münasibətləri ilə bağlı imzalayacağı heç bir sənədin bizim üçün hüquqi qüvvəsi olmayacaq”

Ermənistan Milli Konqresinin lideri Levon Ter-Petrosyan İrəvan Ağsaqqallar Şurasına (meriya) keçirilən seçkiləri son dövrlər keçirilmiş ən dəhşətli seçki adlandırıb. APA-nın “Armenia Today” saytına istinadən verdiyi məlumata görə, Ter-Petrosyan iyunun 1-də İrəvanda keçirilən mitinqdəki çıxışında prezident Serj Sarkisyanı öz xalqı üzərində möhtəşəm zəfər qazanması münasibətilə təbrik edib. Onun fikrincə, bu qələbə S. Sarkisyana öz xalqını talan etməyi müvəqqəti davam etdirmək imkanı verib. Müxalifət lideri Milli Konqresin meriyada qazandığı mandatlardan imtina edəcəyini, bundan sonra heç bir şərt altında hakimiyyətlə dialoq aparmayacaqlarını bildirib: “Serj Sarkisyanın Qarabağ və Ermənistan-Türkiyə münasibətləri ilə bağlı imzalayacağı heç bir sənədin bizim üçün hüquqi qüvvəsi yoxdur”. Ter-Petrosyan bəyan edib ki, S. Sarkisyan istefaya getməli və öz cinayətlərinə görə məhkəmə qarşısında dayanmalıdır. O, “Serjik get!” şüarını Milli Konqresin əsas şüarı elan edib.

Qeyd edək ki, İrəvan meriyasına keçirilən seçkilərdə hakim Respublika Partiyasının 47,39%, iqtidaryönlü “Çiçəklənən Ermənistan” Partiyasının 22,71%, Erməni Milli Konqresinin isə 17,1% səs topladığı açıqlanıb.

ERMƏNİ LOBBİSİ AVROPA PARLAMENTİNDƏ OVA ÇIXIB

2009-06-02T06:53:00.000-07:00

Erməni lobbisi Avropa Parlamentinə keçiriləcək 4 iyun seçkilərinə xüsusi hazırlaşıb. Lobbi parlamentdə Türkiyəni dəstəkləyən avropalı deputatlara qarşı əsl savaş açıb. Məqsəd bu deputatların yenidən seçilməsini əngəlləməkdir.

Avropa Erməni Federasiyası 19 səhifəlik hesabat hazırlayaraq Türkiyəyə isti münasibət bəsləyən partiyaları və deputatları sərt tənqid edib. Birinci növbədə Avropa Parlamentindəki Yaşıllar Partiyası hədəf göstərilib. Hesabatda Yaşıllar Partiyası “Türkiyənin lobbiçisi” kimi dəyərləndirilib. Bu partiya Türkiyənin Avropa Birliyi üzvlüyünü dəstəkləyir. Erməni lobbisinin hazırladığı hesabatın digər hədəfləri deputatlar Ria Oomen-Rujiten, Jost Lagendijk və Daniel Con-Benditdir. Hər üç deputat Türkiyəyə isti münasibət bəsləməkdə günahlandırılırlar.

Hollandiyalı Ria Oomen-Rujitenın “günahı” Avropa Birliyinin Türkiyə ilə bağlı hazırladığı iki hesabatın heç birində “soyqırım” ifadəsi işlətməməsidir. Erməni Federasiyasının hesabatında Ria Oomen-Rujiten az qala erməni xalqının düşməni kimi göstərilib. Erməni Federasiyasının hesabatında təriflənən deputatlara da rast gəlmək olar. Əsasən sol partiyaları təmsil edən həmin deputatlar Türkiyənin Avropa Birliyi üzvlüyü əleyhinə çıxır və “erməni soyqırımının” qeyd-şərtsiz tanınmasını tələb edirlər.

İran çalxalanır

2009-06-02T06:51:00.000-07:00

Bəluçlar da ayağa qalxdı
Mayın 31-də Sistan və Bəluçistan əyalətinin mərkəzi sayılan Zahidanda sünni bəluçlarla İranın hökumət qüvvələri arasında silahlı qarşıdurmalar baş verib. Hər iki tərəfdən 10 nəfərin həlak olduğu, 100-dən çox insanın isə yaralandığı bildirilir. İran parlamentinin keçmiş deputatı Calal Calalizadə "Azadlıq" radiosunun fars redaksiyasına açıqlamasında silahlı qarşıdurmaların sünni bəluçların dini rəhbəri Mövlana Əbdülhəmidin intihar əməliyyatında həlak olanların yas mərasiminə qatılarkən mülki geyimli təhlükəsizlik qüvvələrinin hücumuna məruz qalmasından sonra baş verdiyini vurğulayıb.

Turqut

"Bəluçların dini rəhbəri mərasimə qatılarkən birdən-birə mülki geyimli təhlükəsizlik qüvvələri vəhabilərə və sünnilərə qarşı şüarlar səsləndirərək ona hücum edib döyüblər. Yerli bəluçlar onu mülki geyimli şəxslərin əlindən qurtararaq hadisə yerindən uzaqlaşdırsalar da, hücumçular bununla kifayətlənməyib, sünnilərin yaşadığı Hamam küçəsindəki əhaliyə qarşı hücuma keçiblər. Bundan sonra şəhərin bir neçə məntəqəsində axşam saatlarına qədər yerli əhalilə hökumət qüvvələri arasında silahlı qarşıdurma yaranıb. Hökumət idarələri və bankların yerli əhalinin hücumundan ziyan görüb". Bu arada İran hüquq-mühafizə qüvvələri komandanının canişini Əhmədrza Radan jurnalistlərə açıqlamasında Zahidan şəhərinin hökumət qüvvələrinin tam nəzarətində olduğunu bildirib. Qeyd edək ki, mayın 28-də axşam saatlarında Zahidan şəhərindəki şiələr məscidinə "Condollah" təşkilatına bağlı bir kamikadzenin intihar əməliyyatında 25-dən çox insan həlak olub, 125 nəfər isə ağır xəsarət alıb. Mayın 30-da isə hadisədə təqsirli bilinən "Condollah"ın 3 üzvü dar ağacından asılıb. Mayın 29-da naməlum şəxslər İran prezidenti Mahmud Əhmədinejadın seçki qərargahına basqın ediblər. Onlar Zahidan şəhərindəki ofisi atəşə tutublar. Şahidlər deyiblər ki, motosiketlərdə seçki qərargahına gələn 3 naməlum şəxs gözlənilmədən binaya tərəf atəş açıb. Nəticədə 3 nəfər yaralanıb. Hadisə yerli vaxtla təxminən saat 19.00-da olub. Bundan əlavə, İranda 130-dan çox sərnişin daşıyan təyyarədə aşkarlanan bomba zərərsizləşdirilib. Kiş Hava Yolları şirkətinin təyyarəsinin həyata keçirdiyi reys uçuşa təzə başlayarkən təhlükəsizlik işçiləri tualetdə partlayıcı maddələr qoyulmuş cihaz aşkar ediblər. Təyyarə dərhal Əhvaz şəhərinə qayıdıb və cihaz zərərsizləşdirilib. Sonradan uçaq Tehrana uçuşunu davam etdirib. İnsident prezident seçkiləri ərəfəsində gərginliyin artdığı bir şəraitdə baş verib.

Müsavat Partiyası İran səfirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçirib

2009-06-02T06:47:00.000-07:00

Partiya məslisinin katibi Tofiq Yaqublu piketin qətnaməsini səfirliyə təqdim edib

Müsavat Partiyası İran İslam Respublikasının Azərbaycandakı səfirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçirib. Aksiya iştirakçıları Axundov bağında toplaşıblar. Müsavat mərkəzi icra aparatının rəhbəri Arif Hacılı aksiyada çıxış edib. O, İranın azərbaycanlıları təqib etdiyini deyib. A. Hacılı İran hakimiyyətinin Azərbaycana təhdidlər etdiyini də söyləyib.

Polis plakatların qaldırılmasına və şüarların səslənməsinə imkan verməyib. Aksiya insidentsiz başa çatıb. Partiya məslisinin katibi Tofiq Yaqublu piketin qətnaməsini səfirliyə təqdim edib./ANS TV/

İran adlanan yerin generalı İsrailin Azərbaycandakı səfirliyini bağlamağa çağırdı

2009-06-02T06:39:00.000-07:00

“MOSSAD” BAKINI NƏZARƏTƏ GÖTÜRDÜ
İsrail prezidentinin səfəri ilə bağlı sensasion məlumatlar
İran generalı İsrailin Azərbaycandakı səfirliyini bağlamağa çağırdı

İsrail prezidenti Şimon Peresin Bakıya bu ay baş tutacaq səfəri ilə bağlı fövqəladə təhlükəsizlik tədbirləri həyata keçirilir. Redaksiyamıza mötəbər mənbələrdən daxil olan informasiyaya görə, İsrailin kəşfiyyat orqanı “Mossad” bir qrup yüksək rütbəli və xüsusi peşəkarlığa malik əməkdaşını Peresin səfəri ilə bağlı təhlükəsizlik tədbirlərini həyata keçirmək üçün Bakıya ezam edib. “Mossad” əməkdaşlarından ibarət qrup Bakıya ötən həftə gəlib və İsrail prezidentinin səfəri zamanı həyata keçiriləcək təhlükəsizlik tədbirlərində iştirak edir.
Bəlli olduğu kimi, İsrail prezidentinin, baş nazirinin və digər yüksək rütbəli dövlət rəsmilərinin xarici səfərləri zamanı onların təhlükəsizliklərinə “Mossad” cavabdehlik daşıyır. Bu baxımdan Peresin səfəri ilə bağlı “Mossad”ın öz əməkdaşlarını Bakıya ezam edəcəyi gözlənilən idi. Lakin mənbə bildirir ki, Bakıya gələn qrup kifayət qədər böyükdür və müxtəlif müasir texniki vasitələrlə təchiz olunublar. Bu da Azərbaycanın İranla qonşu olmasından, Tehranın Bakıdakı İsrail səfirliyinə qarşı dəhşətli terror planının üstünün açılmasından və həmin planı həyata keçirməli olan terrorçuların Peresin səfəri ərəfəsində məhkəmə qarşısında dayanacaqlarından, habelə bu ölkənin səfərlə baglı kəskin reaksiyasından qaynaqlanır.
Mənbə bildirir ki, “Mossad” qrupu olduqca məxfi işləyir və hətta ölkənin Daxili İşlər Nazirliyinin rəhbərliyi belə onların nə iş gördükləri haqda məlumat almaq səlahiyyətində deyil. Qrupun məqsədi Azərbaycan xüsusi xidmət orqanlarından İsrail prezidentinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ayrılan xüsusi səlahiyyətli əməkdaşlarla birlikdə Peresin səfəri ərəfəsində Bakıda əməliyyat şəraitini öyrənmək, yarana biləcək hər hansı təhlükə barədə əvvəlcədən məlumatlar əldə etmək və preventiv tədbirlər həyata keçirməkdir. Həmçinin qrupun bir hissəsi Peresin səfəri zamanı onun mühafizəsinin bilavasitə təmin edilməsində yer alacaq. Məlumata görə, İsrail prezidentinin səfəri ilə bağlı bütün informasiyalar məxfi saxlanılır və Peresin Bakıya nə vaxt gələcəyi səfərdən cəmi bir gün əvvəl açıqlanacaq. Mətbuatda gedən məlumatlara görə, Peres Bakıya iyunun ortalarında gəlməyi planlaşdırır, ancaq dəqiq vaxt məlum deyil. Onu mayın əvvəllərində Praqada İsrail xarici işlər naziri Avidqor Libermanla görüşü zamanı prezident İlham Əliyev dəvət edib. Ancaq İsrail Azərbaycanla münasibətləri gücləndirməkdə maraqlı olduğuna görə Peres özü də bu səfərlə bağlı təşəbbüs irəli sürə bilərdi.
Xəbər verildiyi kimi, İran İsrail prezidentinin Bakıya dəvət olunmasına sərt reaksiya verib. Özü də Tehran bu etirazını diplomatik və ya siyasi kanallarla deyil, ordu komandanı səviyyəsində ifadə edib. İran ordusunun Baş Qərargah rəisi general Həsən Firuzabadi bildirib ki, Peresin Bakıya dəvət olunması müsəlmanlara qarşı xeyirxahlıq deyil və Tehranla münasibətlərə zərbə vurur. Dünən İran mənbələri Firuzabadinin İsrail-Azərbaycan əlaqələrinə dair yeni açıqlamasını yayıb. Bildirilir ki, general Azərbaycan və Türkmənistanı öz ərazilərindəki İsrail səfirliklərini bağlamağa çağırıb. Firuzabadi ölkənin Əfqanıstanla sərhəd Zahidan şəhərində ötən həftə şiə məscidinin partladılmasına görə İsrail və Britaniyanı ittiham edib. O deyib ki, terror hücumunu həyata keçirənlər Britaniya tərəfindən dəstəklənən sünni qruplaşmasının üzvləridir. Generala görə, İsrailin Bakıdakı səfirliyi bu ölkənin insanlarına qarşı qəsdlər hazırlayan casusların məskənidir. Göründüyü kimi, İran Azərbaycanın İsraillə güclənməkdə olan münasibətlərindən xeyli narahatdır və bu ölkədən Peresin səfəri ilə bağlı istənilən təxribat gözlənilə bilər.
Mötəbər mənbələrdən bildirildiyinə görə, İran Azərbaycan tərəfini Peresin səfərinin münasibətlərdə problem yaradacağı haqda diplomatik kanallarla xəbərdar edib. Lakin bu dəfə Azərbaycan rəhbərliyi İranın hədələrinə və reaksiyasına görə geri çəkilmək fikrində deyil və belə görünür ki, İsraillə ortaq maraqlara əsaslanan münasibətləri genişləndirməkdə qərarlıdır.

Molla rejimi "Alov"la oynayır

2009-06-02T06:37:00.000-07:00

İran Azərbaycanın neft yatağında birtərəfli qaydada kəşfiyyat işlərinə başlamaq niyyətindədir

İran yaxın vaxtlarda Xəzərin Azərbaycan sektorunda yerləşən mübahisəli "Alov" ( İran tərəfi bu yatağı "Alborz" adlandırır) yatağında kəşfiyyat işlərinə başlamağı planlaşdırır.
"Tehran Times"ın xəbərinə görə, İranın neft sənayesi naziri Qulam Hüseyn Nozari bildirib ki, bu məqsədlə yataqda qazma qurğusunun tikiləcək. Yatağın mübahisəli olması ilə bağlı məsələyə gəlincə, nazir Xəzər dənizinin hüquqi rejiminin (?) nəzərə alındığını və burada heç bir problemin olmadığını qeyd edib.
Nazir onu da bildirib ki, hazırda iki İran şirkəti layihənin texniki-iqtisadi əsaslandırılmasını hazırlayır. Bəzi məlumatlara görəsə, artıq İran ötən aydan yataqda qazma hazırlıqlarına başlayıb. İlkin mərhələdə 2 quyunun qazılmasının nəzərdə tutulur.
"Alov" yatağı Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda, Bakıdan cənub-şərqə doğru təxminən 120 kilometrlik məsafədə yerləşir. "Alov", "Araz", "Şərq" perspektiv yataqlarının kəşfiyyatı və işlənilməsi üzrə hasilatın pay bölgüsü sazişi Azərbaycan hökuməti ilə 1998-ci ildə imzalanıb. Saziş 1400 kvadrat kilometrə yaxın ərazini əhatə edir. 2001-ci il iyulun 23-də adıçəkilən strukturların ərazisində kəşfiyyat aparan "Geofizik-3" İran Hərbi Dəniz Qüvvələri tərəfindən ərazidən uzaqlaşdırılmışdı.
Bu, az qala iki ölkəni hərbi qarşıdurma ərəfəsinə gətirmişdi. İran hərbi gəmilərinə yataqda kəşfiyyat aparmaq üçün göndərilən Azərbaycan gəmisinə hücum etmək əmri verməklə kifayətlənməmişdi. Ardınca İranın qırıcı təyyarələri ölkəmizin hava sərhədlərini kobud şəkildə pozmuş və nəticədə Azərbaycan "Alov" yatağında tədqiqat işlərini dayandırmalı olmuşdu. İlk quyunun qazılması İran ilə Azərbaycan arasında bu ərazidə sektor sərhədlərinə dair danışıqlar başa çatana qədər dondurulmuşdu. Həmin vaxtdan "Alov" yatağı ətrafında münaqişə müvəqqəti olaraq səngimiş görünürdü.
Lakin İran rəsmiləri aşkar işarə edirlər ki, yataqda tədqiqat işlərinə başlamaq niyyətlərində ciddidirlər. Hələlik rəsmi Bakı İranın bu planına reaksiya verməyib. ARDNŞ-nin rəsmi saytında "Alov", "Araz", "Şərq" perspektiv strukturlarının daxil olduğu kəşfiyyat bloku ilə bağlı qısa məlumat ver: "Saziş 21.07. 1998-də imzanalınıb, 23.03.199-da qüvvəyə minib. İştirakçı ölkələr və şirkətlər: SOCAR 40.00% "Statoil" (Norveç) 15%, BP (Böyük Ğritaniya) 15%, "ExonMobil" (ABŞ) 15%, TPAO (Türkiyə) 10%, "Alberta Energy" (Kanada) 5% paya malikdir. BP şirkəti layihənin operatorudur.
Xatırladaq ki, həmin vaxt Azərbaycan neftində əllərini isidənlərdən - nə ABŞ, nə də Böyük Britaniyadan səs çıxdı. Həmin çətin günlərdə yalnız Türkiyə öz qırıcılarını - "Türk şahinlərini" Bakıya gəndərərək Azərbaycana dəstək verdi.
İndi nə olacaq? İran naziri "hüquqi rejim"dən danışsa da, bu demoqogiyadan başqa bir şey deyil. Belə ki, Xəzər dənizinin hüquqi statusu ilə bağlı anlaşmanın sahilyanı dövlətlər tərəfindən nəinki yaxın vaxtlarda, heç uzaq vaxtlarda belə gözlənilmir. "Alov" yatağı 78 ildir mübahisə predmeti olsa da, bu yataq ətrafında indiyədək iki ölkə arasında heç bir müzakirə getməyib. Və yaxud da ümid edilib ki, Xəzər dənizinin hüquqi statusunun həlli ilə bu problem avtomatik həllini tapacaq.
İranın birdən-birə, özü də Azərbaycanın bölgədə vəziyyəti gərginləşdirməkdən qaçdığı bir şəraitdə belə aqressiv addım atmağa çalışması yetərincə müəmmalıdır. İranın beynəlxalq durumu onsuz da sürüşkəndir. Belə vəziyyətdə Tehranın "Alov" yatağını birtərəfli qaydada öz ərazisi elan etmək cəhdi molla rejiminə ucuz başa gəlməyə bilər. Birincisi, Bakı ilə münasibətlər pisləşəcək. İkincisi, Xəzərin karbohidrogen resurslarına göz dikən Qərb bu dəfə susmaya bilər. Üçüncüsü, İranın belə özbaşnalığı İranla mübahisəli yataqları olan Türkmənistanı Azərbaycan tərəfə meylləndirə bilər və s.
Güman ki, "Alov" yatağı ilə bağlı İran tərəfinin yaydığı xəbərlər AB ilə "Cənub dəhlizi" ("Nubucco") sənədinə imza atmış Bakıya qarşı hansısa məqsədlər güdən şantaj vasitəsidir. Yəni İranın istədiyi başqa şey də ola bilər.
Məsələn, Tehran həm də Azərbaycanla neft sahəsində əməkdaşlıq etmək istəyir. İranın milli neft emalı və satışı şirkətinin (NİORDC) icraçı direktoru Cəlil Salari deyib ki, onlar hər gün 300 min barel Azərbaycan neftini alıb emal etməyi və bazara çıxarmağı təklif edirlər. "Tehran Times"a müsahibəsində Salari deyib ki, İran Xəzərin sahilində yeni neftayırma zavodu inşa etməyə hazırlaşır:"İran Neka-Cak kəməri vasitəsilə sutkada ən azı 300 min barrel Azərbaycan nefti almaq istəyir. Ötən ilki Gürcüstan hadisələri zamanı Bakı-Tiflis-Ceyhan və Bakı-Supsa neft kəmərlərinin bağlandığı bir vaxtda Azərbaycan nefti bu kəmərlə nəql olunurdu. Azərbaycan neftinin nəqli üçün İran ən qısa və ən ucuz marşrutdur. Biz eyni zamanda Azərbaycan neftini ala da bilərik, həmçinin neft mübadiləsi də mümkündür. İran Azərbaycandan aldığı neftlə ekvivalent miqdarda nefti onun əvəzindən bazara çıxara bilər. Həmçinin Tehran, Təbriz və İsfahanda Azərbaycan neftinin təmizlənməsi və emalı üçün bütün imkanlar var" (Günaz TV).
İran Azərbaycan neftini hazırda Xəzər sahilində inşa edilməkdə olan yeni zavodda emal etməyi nəzərdə tutur. Zavod gündə 200 min barel neft emal edə bilər. Xammal isə zavoda tankerlərlə çatdırılacaq. Salari bildirib ki, onlar bu zavodda neft emalı ilə bağlı ARDNŞ-lə müqavilə bağlamağa ümid edirlər.
Ümid öz yerində, amma Tehranın təklifinin yersiz və əcaib təklif olduğu aşkar şəkildə göz önündədir: Sutkada 300 min barel neftin İran istiqamətində nəql edilməsi üçün Azərbaycan BTC və Bakı-Supsa ilə neft nəqlini azaltmalıdır. Üstəlik, Rusiya da Şimal marşrutu ilə neft nəqlinin artırılması üçün təzyiq göstərir.
A.Həmid

Riçard Morninqstar: İran qazını hər hansı bir layihəyə daxil etməyin zamanı deyil

2009-06-02T06:33:00.000-07:00

ABŞ Dövlət katibinin Avrasiya enerji məsələləri üzrə xüsusi elçisi Riçard Morninqstarın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti mayın 30-da Azərbaycana beş günlük səfərə gəlib. Nümayəndə heyəti iyunun 2-də Bakıda açılacaq ənənəvi neft və qaz sərgisində iştirak edəcək.
Xüsusi elçi prezident Obamanın məktubunu Azərbaycan prezidentinə çatdırıb. Prezident İlham Əliyevlə görüşdə həmçinin enerji təhlükəsizliyi məsələləri müzakirə edilib.
Cənab Əliyev Bakı – Tbilisi - Ceyhan boru kəmərinin çəkilişini böyük nailiyyət adlandırıb. “Azərbaycanın təşəbbüsçüsü və iştirakçısı olduğu digər iri enerji layihələri də enerji sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın genişlənməsi işinə töhfə verəcək” - deyə o qeyd edib.
Dövlət katibinin xüsusi elçisi Riçard Morninqstar bu gün Azərbaycandakı Amerika Ticarət Palatasında enerji təhlükəsizliyi məsələləri üzrə ABŞ-ın yeni administrasiyasının mövqeyini əks etdirən nitqlə çıxış edib.
O Azərbaycanı regionda enerji məsələləri üzrə lider ölkə adlandırıb. “Açıq-aşkar məlumdur ki, Azərbaycan və ABŞ bir-birinə yaxın tərəfdaş olaraq qalacaq. Prezident Əliyev yalnız Praqa Sammitində, ondan əvvəl Krakov, Vilnüs və Kiyevdə keçirilmiş sammitlərdə iştirak etməklə deyil, həmçinin burada, Bakıda ötən ilin noyabrında Enerji Sammitini təşkil etməklə bu regionun enerji məsələləri üzrə lideri olub”.
Xüsusi elçi bildirib ki, prezident Obama və dövlət katibi Klinton Azərbaycanda müzakirə edilən enerji məsələlərində şəxsən maraqlıdır. O Aşqabada, Bakıya və Ankaraya keçirdiyi hazırkı səfərləri barədə dövlət katibinə şəxsən məlumat verəcəyini deyib. “Enerji məsələlərinə beynəlxalq səviyyədə qoşulmaq yalnız Amerikanın enerji təhlükəsizliyi üçün deyil, hər bir ölkənin enerji təhlükəsizliyi üçün mühümdür. ABŞ-ın yanaşmasına görə, enerji təhlükəsizliyinin nəticəsi sıfır olan oyun deyil. Doğrudan da heç bir dövlətin enerji təhlükəsizliyi digər dövlətin onu itirməsi hesabına ola bilməz – biz bu məsələdə hamımız birlikdəyik".
O Amerikanın yeni administrasiyasının Avrasiya enerji siyasətindən danışarkən deyib ki, onun hökuməti regionda eyni zamanda bir neçə məqsədə çatmaq istəyir. “Bizim strategiyamız təchizatçı, tranzit və ya istehlakçı olmasından asılı olmayaraq bütün Avrasiya ölkələrinə fayda gətirməyi nəzərdə tutur. Belə bir strategiya balanslaşdırılmış, çoxtərəfli yanaşma tələb edir”.
Cənab Morniqstar Cənub Dəhlizi, xüsusilə Nabucco və Türkiyə - Yunanıstan - İtaliya arasında birləşdirici kəmər barədə Amerikanın mövqeyin açıq bəyan edib. “Bu layihələrin hansı ardıcıllıqla inkişaf edəcəyi kommersiya məsələsidir. Hər ikisi diversifikasiya və strateji nöqteyi-nəzərdən həddən artıq əhəmiyyətlidir. Onlar təkcə Azərbaycanda deyil, həmçinin Türkmənistan və İraqda da irəliyə doğru gələcək üçün yollar açmaqda kömək edə bilər”.
O eyni zamanda, bu layihələrin Avropanın enerji təhlükəsizliyinin bir hissəsi olduğunu yada salıb. Bundan əlavə, söhbət “Cənub Dəhlizi” layihəsindən də gedir.
“ABŞ Xəzər hövzəsindən neftin və qazın Avropa və dünya bazarına çıxarılmasının kommersiya baxımından sərfəli olan bütün yollarını bir şərtlə dəstəkləyir: biz inanırıq ki, hazırkı dövrdə İran öz beynəlxalq öhdəliklərini pozmağa, beynəlxalq sülhə və sabitliyə təhlükə olaraq qalmağa davam etdiyi bir zamanda bu ölkənin qazının hər hansı bir layihəyə daxil etməyin zamanı deyil. Ümid edirik ki, İranın davranışı elə dəyişəcək ki, biz bir gün İran qazının bu layihələrə qoşulmasını dəstəkləyəcəyik, lakin indi bunun vaxtı deyil”.
Səfir Morninqstar ümid edir ki, Azərbaycan və onun qonşuları, yeni mənbələrin inkişaf etdirilməsi də daxil olmaqla, öz neft və qaz hasilatını maksimuma çatdıracaq. Amerika bu hasilatın bazarlara çatdırılmasına kömək etməyə hazır vəziyyətdə durub. Onun fikrincə, karbohidrogen ehtiyatlarını artırmaq və onları müxtəlif marşrutlarla bazarlara çatdırmaqla Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələri iqtisadi inkişafını genişləndirər, eyni zamanda müstəqil dövlətlər kimi öz suverenliklərini gücləndirə bilər. “Biz prezident Əliyevi Azərbaycanın neft və qazının Avropaya çatdırılmasına həm təchizatçı, həm də tranzit potensialı haqqında öz strateji düşüncələrini davam etdirməyə səsləyirik. Boru kəmərləri əlaqə yaradan bağlardır, Azərbaycan qazının “Cənub Dəhlizi” yolu ilə Avropaya satılması bu ölkə ilə Qərb arasında möhkəm bağlılıq yarada bilər. Bundan əlavə, biz Azərbaycanı Türkmənistana öz iri qaz ehtiyatlarını inkişaf etdirmək və qazı Avropa istehlakçılarına çatdırmaqda yardımı etməyi davam etdirməyə səsləyirik”.
Riçard Morninqstar bildirib ki, Azərbaycanın Qazaxıstan neftinin daşınmasında mühüm tranzit ölkədir. “Ümid edirik ki, Azərbaycan Qazaxıstan neftinin daşınmasında etibarlı və şəffaf şərtləri təmin edəcək. Çünki Xəzərin şimal bölgəsində neft hasilatı qarşıdakı beş ildə sutkada 2 milyon barelə qədər artacaq ki, bu da ixrac imkanlarının əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasını zəruri edəcək. Bütün bu işlərin çoxu Azərbaycan və Türkiyənin Azərbaycan qazının etibarlı, nəzərdə tutulan qiymətlərlə və həcmdə daşınması barədə razılığa gəlməsindən asılıdır və mən bu məsələni burada və daha sonra Ankarada müzakirə edəcəyəm” - deyə o qeyd edib.voa

İstiqlala aparan yol . Rəhim Cavadbəyli

2009-06-02T06:26:00.000-07:00

Azərbaycan Türklüyünün məğlubiyyət səbəbləri və Güney Azərbaycan milli hərəkatı
Yüzillər boyu böyük dövlət quruculuğuna malik Azərbaycan Türk millətinin parçalanaraq etnik qrup ("minority group") durumuna gətirilməsinin və Güney Azərbaycanın milli hüquqlarından məhrum bir vəziyyətə salınmasının əsas səbəbləri tarixi reallıqlarla izah edilməlidir. Tarixçi tarixi hadisələrə obyektiv yanaşmalı, mənsub olduğu millətin başına gələnləri şəffaf şəkildə araşdırmalı və nəticəsini cəmiyyətə ötürməlidir. Tarixçiləri siyasiləşmiş cəmiyyətlərdə normal inkişafın baş verməsi və ədalət anlayışının formalaşması qeyri-mümkündür. Biz Güney Azərbaycanlılar bunun başqa bir formasını indi İran adlanan ölkədə yaşayırıq. Törədilən cinayət və kütləvi qırğınları, qəsd və təcavüzləri ört-basdır edərək olmayan İranın əski böyüklüyündən yazan, 200 illik tarixini açıb göstərməkdə aciz olan, amma 2600 il bundan öncə olub-olmayan Kuruşun (Kirin) "İnsan Hüquqları xartiyasını" şərh eləyən "tarixçi"lərin səyi nəticəsində bu gün İranda hakim etnos olan fars toplumunun zehniyyətində-şüuraltında hakim-məhkum (əxlaqi və insani dəyərlərə uymayan, eybəcər, ədalətsiz) anlayışı hakim kəsilib. Farslarda formalaşmış yanlış və qərəzli anti- türk, anti- Azərbaycan təsəvvürü təkcə öz cəmiyyətlərini deyil, həm də bölgədəki qeyri- fars millətlərini də fəlakətə sürükləyir. Görəsən, bu bəşəri təhlükə qaynağı olan anlayış sistemi kimə lazımdır? ...İndi "İran" adlandırılan ərazidə yüzillər boyu Azərbaycanlıların hakimiyyəti dövründə heç bir millətə rənginə, dilinə, inancına görə xor baxılmayıb, hətta daha səmimi münasibət göstərilib. Azərbaycan türklərinin hakimiyyətdə olduqları müddətdə heç bir xarici güc ölkəyə ağalıq etmək iqtidarında olmayıb. Heç kim iddia edə bilməz ki, mövcud teokratik quruluş əsarətdə yaşayan millətlərin öz iradələrinin məhsuludur. Bu sistem bölgəyə sırınmış, beynəlxalq qanunlara uymayan qeyri-leqal forpost quruluşudur. Reallıq fars cəmiyyətinin bir hissəsinin mənafeyinə uyğun olsa da, böyük əksəriyyətini digər qeyri-fars millətlərilə bərabər fəlakətə aparır. İran adlandırılan ərazidəki problemlərin mahiyyətinə diqqət yetirdikcə bu günki düzənin zəruriliyini inkar edən çoxlu sayda suallarla qarşılaşırsan. Əcəba, yüzillər boyu paytaxtı Təbriz şəhəri olmaqla dövlət qurub yaradan azərbaycanlıların bir anda məğlub və məhkum duruma düşməsi təsadüfdür? Görəsən fars toplumu bu böyüklükdə çevrilişə qadir idi? Qətiyyən yox! Tarixi hadisələrə ötəri baxış Azərbaycan dövləti 12-ci yüzilliyin sonlarından Avropa ilə diplomatik əlaqələrə girərək müstəqil dövlət kimi münasibətlərini inkişaf etdirirdi. İki qardaş - Osmanlı ilə Səfəvilər arasında 16-17-ci yüzilliklərdə qanlı müharibələr baş versə də, qısa bir zamanda hər iki dövlət ağıllı tədbirlərlə bu qarşıdurmaya son qoydular. Bununla da Səfəvi dövləti Hindistanda möhkəmlənməkdə olan İngiltərədən özünü qorudu. Amma 18-ci yüzilin əvvəllərindən İngiltərə "Məmalike-məhrusədə" türklərin hakimiyyətdə olmasını potansial təhlükə saydığına görə fars azlığının içində yetişdirdikləri fiqurlarla fars əyan-əşrəflarından ibarət dövlətin qurulmasına təşəbbüs göstərdilər. Səfəvilərdən sonra güclü hərbi dövlət qurmuş Böyük Nadirin Osmanlılarla qardaşlıq münasibəti İngiltərəni qıcıqlandırırdı. İngiltərə Azərbaycan Türk dövlətinin yerində satqın fars əyan-əşrəflarından ibarət qondarma fars dövlətinin yaradılması niyyətini həyata keçirmək üçün hərəkətə başladı. İngilislər bu planlarını bütövlükdə ölkədə olmasa da Cənubda və Hindistan sərhədi yaxınlığındakı Fars və Bəluç ərazilərində reallaşdırmağa çalışırdı. Bu gün bizə milli "dövlət qurucusu" kimi təqdim olunan, "rəiyyətin vəkili" (vəkilülrüəya) ləqəbi verilmiş Şirazlı Kərim xan Zənd bu fiqurlardan yalnız biri idi. İngiltərənin bu planı da tezliklə Böyük Ağa Məhəmməd Xanın yenilməz iradəsi qarşısında iflasa uğradı. Kərim xan Zənd yolkəsməkdə ittiham edilərək layiqli cəzasını aldı. Rusiyanın 19-cü yüzilin əvvəllərindən böyüməsi, müstəmləkəçi İngiltərəni dəhşətə salan Napeleon yürüşləri "Məmalike-məhrusəni" bu üç, əsasən hərbi cəhətdən yüksək inkişaf etmiş imperatorluqların hərbi və diplomatik çənbərinə saldı. İngiltərə Hindistanı qoruyub saxlamaq məqsədilə "Məmalike-məhrusəni" Hindistanın ön cəbhəsinə döndürməyə çalışırdı. Bu isə ağır dövrün başlandığına işarəydi. Güc nisbətinin müqayisəedilməz dərəcədə ingilis-fars birliyinin xeyrinə olması Azərbaycan türklüyünün tənəzzülünə gətirib çıxardı. Azərbaycan-Rusiya savaşları zamanı İngiltərə "Məmalike-məhrusə" ilə 1814-cü ildə imzaladığı "Qarşılıqlı yardım haqqında" anlaşmanın 3 və 4-cü maddələrini pozaraq baş verənləri kənardan seyr etməsi nəticəsində Azərbaycanın parçalandı. Nəticədə "Gülüstan" (1813) və "Türkmənçay" (1828) sülh müqavilələri imzalandı. Bununla da Azərbaycanın ən fəlakətli günləri başladı. Azərbaycanın parçalanması "Məmalike-məhrusə"də Türklərin sayca azalmasına və gücünün bölünməsinə gətirib çıxardı. Bu da İngiltərəni farsları hakimiyyətə gətirməklə bölgəni ələ keçirmək niyətini gerçəkləşdirməyə sövq etdi. Azərbaycanlılar istər Quzeydə, istərsə də Güneydə bu məğlubiyyətlə razılaşa bilmirdilər, ona görə də savaş zamanı canla-başla döyüşürdülər. Savaşdan sonra Quzeydə partizan döyüşlərinin onminlərlə iştirakçısı müxtəlif yollarla mərkəzə döndülər. Böyük Abbas Mirzə onları dövlət idarələrində, xüsusilə orduda işə cəlb etdi. Quzeydən gələnlərin arasında 14 il ölkəyə Sədrəzəmlik eləyən nümayəndələr də az deyildi. Buna İrəvanda doğulmuş Hacı Mirzə Ağası adıyla anılan Müslüm oğlu Mirzə Abbas bariz nümunədir. Böyük sərkərdə Abbas Mirzə ölkə içindəki fars xainlərinin əməllərinə son qoymaq məqsədilə dövlət orqanlarını Azərbaycan türklərinə tapşırdı. Nə yazıq ki, islahatları həyata keçirə bilmədən 1833-cü ildə qəfildən həyatını dəyişdi. Bu Azərbaycan türkünün böyük liderini itirməsi demək idi. Mirzə Abbasdan sonra cəsur hərbçi oğlu Mirzə Məhəmməd 1834-cü ildə həyatını dəyişən Fətəli şahın yerində oturdu. Atasının islahatlarını həyata keçirmək məqsədilə atasının seçdiyi dövlət adamlarıyla birgə Tehrana yürüdü. Bununla da cənubda (Gəngər körfəzi ətrafında) və Tehranda İngiltərənin yetirmələri olan fars ziyalılarıyla Mirzə Məhəmməd şahın ətrafında cəmləşən və ölkəni idarə eləyən müstəqil Azərbaycan dövlət adamları arasında ixtilaflar başladı. Elə buradan da fars-türk davasının növbəti mərhələsi başlandı. Azərbaycanın aşağıdan yuxarıya deyil, yuxarıdan aşağıya, yəni paşalar və əyan-əşrəflərin başladığı Milli Hərəkatın əsası qoyuldu. Yeri gəlmişkən, ötən 100 ildə şərqdə qurulan dövlətlərin taleyi əsasən yuxarıdan başlayan hərəkatlarla müəyyənləşib. Azərbaycanlıların yuxarıdan başlatdıqları Böyük Milli Hərəkat "Məmalike-məhrusə"ni əhatə etdiyindən İngiltərənin maraqlarına zidd olmuş və türklər ingilis imperializmi ilə döyüşməli olmuşdur. Qeyd etmək yerinə düşər ki, paniranist, "pəhləvi" sözünü soyadı olaraq mənimsəmiş, amma buna görə Rza xanın tənbeh etdiyi Mahmud Mahmudun Məşhur səkkiz cilddən ibarət "İranla İngiltərənin siyasi əlaqələri tarixi" əsərində bu haqda geniş məlumat vardır. Həmin kitabın 629-cu səhifəsində yazılır: "Fətəli şahın hakimiyyətinin axırlarında Mirzə Abbasın ətrafında birləşən Azərbaycanın dövlət adamları bütün ölkə ərazisində geniş fəaliyyətə başladılar. Tehrandakı bəzi fars dövlət adamları isə onlara müxalifətdə dayandılar. Bu ixtilaf böyüdü və Tehran dövlət adamlarıyla Azərbaycan dövlət adamlarının davaları axırda fars-türk davasına çevrildi". Həmin kitabın son bölməsində isə qeyd olunur: "İngiltərə məmurları Azərbaycan dövlət adamlarına şiddətlə müxaliflik edir, farsları isə birmənalı şəkildə dastəkləyirdilər. İngilislər Tehran dövlət adamlarına tehranlı deyil, "fars dövlət adamları" deyə xitab edirlər və bildirirdilər ki, əsl iranlılar farslardır və gərək onların özlərinin cənubda müstəqil dövlətləri olsun". Farsları birmənalı şəkildə İngiltərə, türkləri isə əsasən hökumət dəstəkləyirdi. Burada ruslarla əməkdaşlıq eləyənlər də az deyildi, amma onlar həlledici rol oynamırdılar. Bu proses 1848-ci ilədək, yəni Mirzə Məhəmməd şahın vəfatına qədər sürdü. Hakimiyyətə gələn Nəsrəddin şah özüylə Təbrizdən yeni Türk və Türk tərbiyəsilə yetişmiş kadrlar gətirdi ki, bunlardan biri sonralar Əmir Kəbir adıyla tarixə düşən aşçı oğlu Mirzə Tağıxan Fərahani idi. Yuxarıda adı çəkilən kitabda Əmir Kəbirin Azərbaycandan gələn dövlət adamları içində ən seçilən və ən bacarıqlılarından biri olduğu göstərilir: "Nəsrəddin şah onu Sədarətə (hökumət başçısı, Sədrəzəm) təyin etmək üçün gətirmişdi". İngiltərə fars bölgələrində hər cür nifaq və qarışıq salmaq üçün əlindən gələni əsirgəmədi. Fars din adamlarından bir neçəsi müxtəlif zamanlarda "İmami Zaman" iddiasında oldular. Amma bunlar hakimiyyəti sarsıda bilmirdi. Əmir Kəbirin qətlindən sonra farslarda canlanma müşahidə olunmağa başladı. Hakimiyyətə təzyiqlər artdı. İngiltərə 1871-ci ildə Azərbaycan türk dövlətinə qarşı təzyiq vasitəsi kimi ölkədə, özəlliklə də Azərbaycanda ərzaq böhranı yaratdı. Möhtəkirlərin vasitəsilə ərzağı Şərqə doğru yönəltdi, sonra da iki ölkə arasında bağlanmış anlaşmaya əsaslanaraq hökumətin başqa ölkədən ərzaq məhsulları idxal etməsinə qarşı çıxdı. Özü isə bilərəkdən ərzağın gətirilməsini gecikdirməyə başladı. Bu ümumi aclıq dövrünün dəhşət və fəlakəti Zəncanlı Qızılbaş Şeyx İbrahimin xatirələrində öz əksini tapıb. Ərzaq böhranı zamanı ölkə əhalisinin üçdə biri həlak oldu. İngiltərənin bundan əsəs məqsədini isə aşağıdakı kimi sıralamaq olar: 1. Bəlucistanın böyük hissəsinin İngiltərəyə həvalə edilməsi; 2. Himayəsində olan fars siyasətçisi Mirzə Ağaxan Nurinin Sədarətə (Sədrəzəmliyə) təyin edilməsi; 3. Yeni anlaşmaların imzalanması üçün şahın İngiltərəyə yola düşməsi. Bu aclıq fəlakəti və əyan-əşrəfın iradə zəifliyi üzündən tələblər dolayısıyla yerinə yetirildi. Beləki Şah Nurini sədrəzəm məqamına gəlməsinə razılıq verdi. O isə Bəluçistanın böyük hissəsinin İngiltərəyə verilməsini əks etdirən sənədi imzalayaraq öhdəliyini yerinə yetirdi. Amma az sonra Nəsrəddin şah Nurinin xəyanətinə dözməyib onu Sədarətdən uzaqlaşdırdı. Nə yazıq ki, o zaman azərbaycanlıların öz içinə də çaxnaşmalar düşmüşdü. Nəhayət, İngiltərə çoxdan düşündüyünə-islahatların, yeniləşmənin, müasir həytın qurulması, cəmiyyətə azadlığın verilməsi və digər bu kimi boş şüarlarla məhz Azərbaycanın öz içinə, yəni ölkənin ürəyinə nüfuz etməyə nail oldu. Bununla da Azərbaycan cəmiyyətini olaraq ikiyə böldü. Türk paşa və əyan-əşrəflərı bir tərəfdə, sadə xalqla Avropada təlim almış gəncləri isə digər tərəfdə qarşı- qarşıya qoyuldular. Ticarət azadlığının və islahatların aparılması məqsədilə İngiltərə səfirliyinin həyətindən başlayan Məşrutə Hərəkatı İngiltərənin Rusiya ilə birlikdə ölkənin iki nəzarət bölgəsinə bölünməsilə bağlı 1907-ci il anlaşmasının imzalanmasından az sonra sistemin tamamilə çökdürülməsinə yönəldildi. O dönəmdə Azərbaycanın Məşrutə hərəkatının qan içində boğulmasında Qacar tərəfdarları olan Azərbaycan dövlət adamlarının rolu az olmamışdı. Məsələn Əmir Ərşədin Azərbaycanda əmniyyət yaratmaq təşəbbüsü buna nümunədir. Xiyabaninin "Təcəddüd" (yeniləşmə, çağdaşlaşma və renesans) hərəkatı burada istisnalıq təşkil edir. Xiyabani bir mübariz mütəfəkkir kimi həm İngiltərənin, həm də Rusiyanın himayəsini qəbul etmədi. Hətta "nə rus, nədə ingilis, millət olaraq yalnız özümüz" devizinə dayanaraq son damla qanınadək döyüşdü. Qacar tərəfdarları hakimiyyəti İngiltərənin əmirqulu olan fars məmurlarından qorumağı üstün tuturdu. Avropada təhsil almış ziyalıların və bəzi əmirqulu olanların idarə etdikləri hərəkatın iştirakçıları olan sadə türk cəmiyyəti isə aclığı, səfaləti, yoxsulluğu, işsizliyi, qəddarlığı, ziyalısı isə özünü izhar etməyi, fərdi hüquqlarından yararlanmağı və ortaçağ despotizminə son qoyulmasını və çağdaş demokratik cəmiyyətin qurulmasını əsas tuturdu. Bu isə həm millət olaraq ikiyə parçalanmış, həm də Güney Azərbaycan olaraq ağasıyla rəiyyəti ikiyə bölünmüş Azərbaycan üçün böyük fəlakətə çevrildi. Bu paradoks bütün şərq cəmiyyətlərinə xas problemdir. İngiltərə Qacar türk dövlətinə son zərbəni Azərbaycanda kütləvi qıtlığın yaradılmasıyla vurdu. Maraqlıdır ki, bu kütləvi qıtlıqla bağlı ancaq o dövrü yaşamış qocalardan başqa, 2003-cü ilədək heç bir mənbədə bir hər hansı məlumat tapmaq mümkün deyildi. ABŞ vətəndaşı, doktor Məhəmmədqulu Məcid ilk dəfə olaraq Birləşmiş Ştatların Milli Sənədlər Mərkəzinin (NARA) qaynaqlarına dayanaraq yazdığı "1917-1919-cu illərdə İranda aclıq və soyqırım" adlı kitabında bu aclığın dəhşətli üzünü açır. Qıtlıq dövründə 8-10 milyon civarında insan aclıqdan və xəstəliklərdən həlak olub. Məhəmmədqulu Məcid əsas günahkar kimi İngiltərəni göstərir, İngiltərənin bu cinayəti ölkəyə tam sahiblənmək üçün həyata keçirdiyini yazır. Həmin qıtlıqda İngiltərə 1871-ci ildə olduğu kimi Qacar dövlətinin başqa bir ölkədən ərzaq idxal etməsinə mane olmuşdur. Qıtlığın ardından, 21 fevral 1921-ci il çevrilişi həyata keçirildi, Azərbaycan Qacar Türk dövlətinin ömrünə faktiki şəkildə son qoyuldu. Tövlə qoruqçusu, Rza Mirpənci və ya "aslan cildinə girmiş eşşək" Rzaxanı modernləşmə tərəfdarı kimi aclıqdan çıxmamış bədbəxt camaata sırıdılar. İngiltərə ilə Rusiya arasında bağlanmış gizli 1907-ci il müqaviləsini Qacarların son şahı - formal olaraq taxtda oturan Əhməd şahdan rəsmi şəkildə imzalanması tələb olundu. Əhməd şah isə "bu anlaşmanı imzalayıb şah olmaqdansa, "Fransa küçələrində ləbləbi-çuğundur satmaq daha şərəflidir" ifadəsini işlədərək sənədi imzalamaqdan imtina etdi. Xatırladaq ki, həmin ərəfədə ABŞ-ın Tehrandakı səfiri və digər əməkdaşları ictimaiyyətin gözü qarşısında gülləndilər və ABŞ diplomatlarını rəsmən ölkədən çıxardılar. Yəni, həmin dövrdə ABŞ-ın bizim millətə heç bir ziyanı dəymədi, hətta Məşrutə Hərəkatının qızğın vaxtlarında Təbrizdə amerikalı müəllim Baskrovill kimi insansevər şəxslər şəhid oldular. Rusiya və İngiltərə arasında 31 avqust 1907-ci il anlaşması ölkəni Quzey-Güney adlandırılan hissələrə böldü. Bu nüfuz bölgüsü Qəsre Şirin şəhərindən başlayaraq İsfahan, Yəzd, Sərəxsdən keçərək Əfqanistanın Xaf şəhərinə qədər uzanırdı. 21 Fevral 1921-ci ildən ölkə birbaşa faşist farsların idarəçiliyinə buraxıldı. Burada bir məqamı da vurğulamaq istərdim: Güney Azərbaycan türklərinin başına gələn bu fəlakətlərin əsarətdə olan digər xalqlarla müqayisədə özünü qabarıq şəkildə göstərən fərqi var. Azərbaycan türk milləti böyük dövlət ənənəsinə malik olan və dünyanın ən nəhəng müstəmləkəçi dövləti olan İngiltərə ilə 400 il və Rusiya ilə 100 il müddətində həm özünün, həm də hakimiyyəti altında olan digər qeyri-türk topluluqlarının o, cümlədən farsların müstəqilliyini, mənliyini, kimliyini, namus və heysiyyətini qorumaq üçün daim savaşda olublar. Həmin bu savaşlarda ən ağır itkiləri də yenə Azərbaycan, özəlliklə də Güney Azərbaycan türkləri verib. Buna baxmayaraq, hakimiyyətə gələn Rza Mirpəncin dövründən türklər inanılmaz vəhşiliyə məruz qaldılar ki, həmin siyasət hələ də davam edir. Yəni, Azərbaycan türkləri olmasaydı, 19-cu əsrdə Orta Asiya türkləri farsları kölə kimi alıb-satmaqla sonlarına çıxacaqdılar. Ikinci Dünya Müharibəsi dövründə əsarətdəki xalqların xilası üçün müəyyən şərait yarandı. Amma əsarətdəki xalqların nümayəndələri yenə aldandılar. Bu bölgədə İngiltərə ilə ittifaqda ABŞ-a qarşı çıxan Rusiyanın kommunist hakimiyyətinin, "sosializm"in qurbanına çevrildilər. 1945-1946-ci illərdə Sovet Rusiyasının düşünülmüş siyasəti və xəyanəti nəticəsində məğlub olan millətimiz Tehranın faşist rejiminin törətdiyi soyqırıma məruz qaldı. Onminlərlə fədaimiz isə sürgünlərdə həlak oldu. Maraqlıdır ki, araşdırmaçıların əksəriyyəti bu dəhşətli qırğında Sovet Rusiyasının adını hallandırmadan Birləşmiş Ştatları qınadılar. İkinci dünya müharibəsindən sonra ABŞ üçün ölkədəki mövcud quruluş daxilində məhdud fəaliyyət imkanı yarandı (Həmin ərəfədə ABŞ-ın "Marşal planı"ndan İngiltərə ən çox maliyyə yardımı alan ölkə idi). İran adlanan ölkədə sol qruplaşmalar sovet Rusiyasının, konservativ-dini kəsim isə İngiltərənin ictimai dayaqlarını təşkil edirdi. Amma ABŞ burada yenidən öz dolları hesabına özəl sektorda ictimai dayağını yaratmağa başladı. Burada əsasən milli məzhəbilər və liberallar əsas rol oynayırdı. 1950-ci illərdən sonra qurulan sənaye fabrikləri əsasən ABŞ maliyyələşdirmişdir. İranın sənaye inkişafına nə Rusiyanın, nə də İngiltərənin hansısa ciddi bir xidməti dəyməmişdir. Onlar nüfuz dairələrinə böldükləri ərazini daha müti etməyə çalışırdılar. ABŞ 1960-ci illərdə şahın "Ağ inqilabı"nı himayə etdi. Amma ölkədə insan hüquq və azadlıqlarının pozulmasını əsas gətirərək faşist fars rejiminə təzyiqlərini artırdı. İran adlanan ərazidə ümumi narazılıqlar ölkənin kommunizm blokuna yuvarlanması ehtimalının güclü olmasından qaynaqlanırdı. Məncə, burada ABŞ yenə tələsmişdi. Molla faktorundan ictimai dayaq kimi istifadə edən İngiltərə, fəhlə partiyalarından yararlanan Rusiya bir addım irəlidə idi. Bu çəkişmələrin nəticəsində İngiltərənin yetişdirdiyi Xomeyni əsas rolu oynayaraq, 1979-cu il çevrilişindən zəfərlə çıxdı. İngiltərənin molla kadrları hakimiyyəti ələ keçirdikdən dərhal sonra ABŞ-ın ictimai dayağını təşkil edən özəl sektor milliləşdirildi. Rusiya-İngiltərə birliyi ABŞ-ın nəinki İran adlanan ölkədə, hətta bölgədəki fəaliyyətini əngəlləmək vəzifəsini Xomeyni hakimiyyətinə həvalə etdilər. ABŞ-ın birmənalı müttəfiqi olan İsraili İran İslam dünyasının birinci və bağışlanmaz düşməni elan etdi. Bir fakta da diqqət yetirək. İranın cənubdakı neft-qaz yataqlarının istismarı və ixracatı üzrə 1953-cü il anlaşması əsasında ABŞ-ın beş şirkətinin payı 40%, İngiltərənin payı ( "bp"yə 40%, "Royaldaçşel" 14%) 54%, Fransanın komisiyon haqqı isə 6% olu,. ABŞ şirkətlərinin payı 1979-cu il çevrilişi sonrası "bp" və başqa tərəfdaşlarının, o, cümlədən Fransanın neft şirkətləri arasında paylandı. Beləliklə, ABŞ şirkətlərinin fəaliyyətinə son qoyuldu. Milli hərəkatımızın yeni mərhələsi Rza şahın hakimiyyətindən başlayaraq olmazın bəla və müsibətlərinə tuş gəlmiş Güney Azərbaycan xalqı Pəhləvi rejimindən intiqam almağa çalışırdı. Amma inqilabda əsas rol oynayan Güney Azərbaycan türkləri Xomeyni hakimiyyətə gəldikdən dərhal sonra top atəşinə tutuldular və ardı-arası kəsilməyən edamlara məruz qaldılar. İnqilabdan sonra, "Xalq Müsəlman Fədailəri" və bağışlanmış solçu azərbaycanlılar, hörmətli ictimai fəalların Güney Azərbaycanın milli məsələsi üzrə mədəni sahədə fəaliyyəti yeni bir dalğanın yaranmasına təkan verdi. Amma yeni nəslin nümayəndələrinin solçulara inamı az olduğuna görə bu sahədə işlər çox ləng irəliləyirdi. Amma quzeydə Milli Azadlıq Hərəkatı, SSRİ-nin dağılması və Quzey Azərbaycanda müstəqil, hüquqi və dünyəvi dövlətin yaranması və Elçibəy faktoru Güney Azərbaycan milli hərəkatının romantik mərhələsində stimulverici amil kimi çıxış etdi. Güney Azərbaycanda paniranizmə sinə gərən həm solçuların, həm də radikal sağçıların vurduğu, ancaq ömrünü Azərbaycana həsr eləyən şəhid professor, doktor Kirişçi Zehtabi faktoru bu prosesdə önəmli rol oynadı. Bu insan Güney Azərbaycanda məfkurə baxımından yeni Milli hərəkatın əsasını qoydu. 1997-ci il az sayda millətçi dostlarla birlikdə (bu sətirlərin müəllifi də onlarla bərabər idi) professor Kirişçinin məsləhəti və iştirakıyla Babək qalasına ilk milli-siyasi yürüş başladı, 2-3 ildən sonra yürüşə qatılanların sayı milyonu aşdı. Bu, Kirişçinin dahiyanə uzaq görənliyinin nəticəsi idi. Unudulmamalıdır ki, "Ettelaat"ın hələ fəth edə bilmədiyi yeganə milli səngərimiz Babək qalasına yürüşdür. ...Milli hərəkatın əhəmiyyətini aydınlatmaq üçün İranın qlobal və regional çəkisinə, siyasi mövqeyinə aydınlıq gətirmək lazımdır. SSRİ-nin dağılması ilə qlobal siyasi münasibətlərdəki müəyyən dəyişikliklər nəticəsində ABŞ-ın gücünün bölgədə yenidən yüksək templə artması qaçılmaz idi və biz bunun şahidləriyik. ABŞ-ın xarici siyasətində əsas önəm daşıyan faktor milli mənafeyini dünyada insan hüquq və azadlıqları, demokratiya müstəvisində yönəltməkdən ibarətdir. Doğrudur, milli mənafe ilə demokratiya bəzi zamanlarda üst-üstə düşməyəndə ABŞ özünün milli maraqlarını əsas tutur. Buna baxmayaraq ABŞ yeganə ölkədir ki, demokratiyanı, insan hüquq və azadlıqlarını xarici siyasət kursunun məhvəri kimi sayır. ABŞ dünyada əsas aparıcı ölkə olmaq üçün digər super dövlətlərdən fərqli olaraq yeni və humanist metodlarla məsələyə yanaşmalıdır. Elə buna görədə 90 illik bir müddət ərzində vətəndaşların iradəsindən kənar anlaşmaların qüvvədə olduğu İran kimi çoxmillətli bir ölkənin əhalisi üçün öz müqəddəratını təyin etmək prinsipi, demokratiya və insan hüquq və azadlıqları həyati əhəmiyyət daşıyır. Məhz bu səbəbdən, ABŞ-ın bu regionda güclənməsi İranın faşist və teokratik fars rejimini, eləcə də onun himayədarlarını təşvişə salır. İranın mövcud rejiminə qarşı gerçək müxalifət yoxdur. Ona görə ki, bu dəfə Güney Azərbaycan və ölkədəki etnik qruplar öz milli mənafeləri uğrunda mübarizəni haqlı olaraq "ümumİran naminə" mübarizədən üstün tuturlar. Belə olduqda isə, rejimə qarşı müxalifəti yalnız və yalnız xalqları uğrunda mübarizə aparan millətlərin vahid cəbhəsi təşkil etməlidir. İrandakı millətlər içərisində böyük çoxluğa malik millət və daim dəyişikliklərin önündə gedən isə Güney Azərbaycan türkləridir. Milli məsələlərə söykənən müxalifətin yaranmasını daxili amil kimi məhz Güney Azərbaycan şərtləndirir. İndi bu faktor üzərində iki qüvvə çalışmaqdadır, həm paniranistlər, həm də Azərbaycançılar. Paniranistlər iki qrupa (iqtidar və müxalifət) bölünüblər, Buna baxmayaraq hər ikisi Azərbaycan məsələsində (bəzi hallar istisna olmaqla) eyni mövqedən çıxış edirlər. Bunlar Azərbaycanı olduğu kimi deyil, görmək istədikləri kimi gördürmək istəyirlər. Güney Azərbaycan türkləri isə bir millət olaraq öz müqəddəratını təyin etmək prinsipinə, insan hüquq və azadlıqlarına və eləcədə BMT-nin digər konvensiyalarına dayanaraq demokratik düzən uğrunda mübarizə aparırlar. İranın iqtidar və müxalifətinin Azərbaycanlılara yanaşmasında bəzi istisnalar onların ölkəyə baxış tərzlərindən və İranı hansı güclərin yanında görməklə bağlı mövqelərindən irəli gəlir. İndi İran hakimiyyətini idarə edən əsas teokratik qüvvə bu ərazini İngiltərə krallığından ayrı təsəvvür edə bilmir. Onların fikrincə, İranı İngiltərəsiz barış və sabitlik içində inkişaf etmiş təsəvvür etmək qeyri-mümkündür. ABŞ tərəfdarı müxalifət isə müəyyən qədər yumşaq demokratik federativ dövlət quruluşlu İranı təklif edir. Səmimi danışmaq lazımdır, belə mürəkkəb prosesdə Güney Azərbaycanı xaricdə təmsil edən soydaşlarımızın fərdi fəaliyyəti və yüzdən artıq formal təşkilatla nəyəsə nail olmaq mümkün deyil. Yaxşı olar ki, bu fəaliyyətlə məşğul olan soydaşlarımız ya QHT (NGO) tərkibində, yada müstəqil siyasi ekspert, politoloq və ya araşdırmaçı qrupları yaradıb fəaliyyət göstərsinlər. Güney Azərbaycan millət olaraq öz müqəddəratını öz iradəsilə həll etmək üçün evlərdən küçələrə, xiyabanlara, dağlara yürüməklə öz ierarxik və sistemli təşkilatını yaratmaqla bu mürəkkəb proseslərdə masa arxasına öz arxalı nümayəndəsini oturda bilər. Son söz olaraq deməliyəm ki, ABŞ-ın bu bölgədə gerçək müttəfiqlərinin artması həm əsarətdəki millətlərin, həm də yenicə müstəqilliyə nail olmuş Quzey Azərbaycan Cümhuriyyəti kimi dövlətlərin tam xeyrinədir. Quzey Azərbaycan dövləti Gürcüstan kimi açıq şəkildə NATO üzvlüyünə can atmalı və ABŞ ilə yaxın müttəfiqliyi əsas siyasi kurs kimi qarşısına məqsəd qoymalıdır. xalqcebhesi

Bir qurup Güney Azərbaycan milli hərəkət fəallarının İranda 10.cu prezdent seçgiləri ilə bağli bildirişi

2009-06-02T02:54:00.000-07:00

Muasir Azərbaycan tarixinə ötəri baxdıqda aydın olurki geçən 90 il sürəsində Fars rasisminin (irqıçı) uyquladığı əritmə siyasətinə qarşı Azərbaycan millətinin bütün haqlı qiyamları vəhşicəsinə qan içində boğulmuşdur.

Bu qıyamların hamısının, istər məşrutə qıyamı, istər xıyabanı hərəkatı, istər milli hökümətı (seyıd cəfər pişəvəri), və ya istərsədə xalqı müsəlman (ayətullah şərıyətmədari) hərəkatlarının amacları Azərbaycan Türk millətinin milli, insani, doğal haqlarının əldə edilməsindən başqa dəgildir.

Bu qiyamlarda Azərbaycan milləti, qanun hakimiyətı, milli muxtarıyət,ana dilimizin rəsmıləşməsı,millətimizin iqtisadi,ictımayı durumunun yüksək səviyəyə qaldırılmasından başqa nə istəmişdir ki mərkəz tərəfindən belə vəhşicəsinə tapdalanıb və yenədə tapdalanmaqdadır.

Ancaq məşrutə hərəkatının yenilməsı və Qacar hükümətinin yıxılması və İranda Türk dövlətçiliginə son qoyulması və Riza pəhləvi xandanının iş üstə gəlməsi ilə bərabər tək millət tək dil siyasəti rəsmı dövlət siyasətinə çevrildi və bütün Fars olmayan millətlərə ,özəliklə Türk millətinə qarşı əritmə siyasəti yürüdüldü,belə ki ana dildə yazmaq,oxumaq,hətta danışmaq,dövləti idarələrində və mədrəsələrdə yasaqlanaraq hətta mədrəsələrdə cərimə sandıqları quruldu.

lakin pəhləvi rejiminin yixilmasi ilə Fars olmayan millətlərin ürəklərində bu siyasətin qaldıracağina dayir umud işiqlari yanmaqa başladı.amma xalqı müsəlman hərəkatinin qanda boğulmasi ilə bu umudlarada son qoyuldu.8 illik iran-əraq savaşı səbəb oldu ki xarici düşmən təhlükəsi bəhanəsi ilə yenədə Azərbaycan Türk millətinin milli ,insani və doğal haqlarının mütalibə və iadəsi kölgədə qalsin.

savaşın bitməsi ilə yenədə milli istəklərin gündəmə gəlməsinə uyqun bir fürsət yaranmışdır.lakin dini hakimiyətin beyninə sızan Pan Farsist düşüncə yenidən rəsmi yön və mahiyət almağa başladı və çox qabarığ ,aydın şəkildə etnik ayrımı sorğusunu (radyo tilviziyunun 74 üncü ildə ki etnik ayrımı forumunda) özünü göstərdi və bu sorğuya qarşı etirazlar qəddarlıqla yatırıldı,amma bunlara baxmayaraq millətimiz öz milli mücadiləsini mədəni şəkildə və qanun çərçıvəsində aparmağı ən uyqun yol kimi seçmış və öz qanunı və haqlı tələblıərını mədənı etırazlar formunda aparmışdır.

ancaq Fars rasismi bunu təhəmmül edə bilməyib və hər fürsətdə bu istək və etirazları qəddarlıq və vəhşiliklə basdırmaqdan çəkinməyib və çəkinmir,elə ki hətta seçkilərin sonucunu (1375 fərvərdin ayının 31)saxtalaşdırmaqdan və ona olunan etirazlarıda var gücü ilə tapdalamaqdan vaz geçməmişlər.

ana yasada yazılan və millətlər arası taninan muahidələr və konvansiyonlar(millətlər öz sərneveştlərin təyin etmə anlaşması,dil haqları konvansiyonu,qadın haqları,uşaq haqları konvansiyonları,şəxsilərin hiquqi bəyannaməsi,apartaydı aradan qaldırmaq anlaşması və ...)imzalanmasına baxmayaraq bu günə qədər bu yolda heç bir atdım atılmayıb ,tərsinə ,günü gündən millətimizin haqları daha sərt şəkildə danılıb,tapdalanmaqdadır və millətimizə qarşı aşağılamalar,tohinlər daha rəsmi şəkil almış və dövlət qazetlərində(İran qazetəsinin millətimizə qarşı açıq aydın təhqir və ihanəti)rəsmi məqamlar tərəfindən yapılmaqdadır,bu ihanət və təhqirlərə qarşı olunan etirazlar tam vəhşiliklə tapdalanıb.

ancaq öz əməllərinə məşruiyət qazandırmaq üçün hər seçgi dövründə,duza yatırılmış insanlari demokratik tiplər və şuarlar və yeni etiketlərlə bəzəyib səhnəyə çıxararaq,yalan sözlərlə milləti aldataraq iqtidar qoltuğunda oturmaq üçün bir tərəqqı nərdivani kimi istifadə etmək istəyirlər və beləliklə milli hərəkətdə neçə tirəlik yartma taktikini uyqulamağa çalışırlar,nacaq seçgilər ərəfəsində meydana gələn və mahiyətləri bəlli olan fərdlər,çeşitli sözlərlə(ictimai bərabərlik,insani kəramət,iran bütün iranlilar üçün,mədəniyətlər danışığı,islah tələblik,anayasanın icrasına bənzər ) şuarlarınan millətləri aldatmaq istəyirlər,burada istər səlahiyətləri rəd olan və ya təyid olunan adayların arasindan heç birisinin ,

Azərbaycan millətinin dərdlərinin dərmanı və tapdalanmış haqlarının qaytarılması üçün heç bir əməli və icrai bərnamələri yoxdur,və sadəcə aldatıcı şuarlarla rəy almaq üçün,içi boş və həyəcan yaradan vədələri verməklə özlərinin öncədən pılanlaşmış hədəflərinə çatmaq istəyirlər.elə bu üzdən bu dönə(10 cu) cumhur başqanlıq adaylarının ən demokratları və ən reformistləri,millətimizi təhqir və məsxərə edən və əlli çomaqlılarla döydürənlər ,il bayramını yalız Fars millətinə təbrik edənlərdən ayrı görməyərək ,adaylarin heç birindən himayə edə bilmədigimiz yalız milli mənafeyimizə oyqun görmədigimiz üçündür.

Biz Azərbaycan milli fəalları bu fikri yüksək siyasi düşüncəyə malik olan ulu millətimizlə paylaşmaqı özümüzə bir milli vəzifə bilərək , yenədə buna baxmayaraq millətimizin nəzərlərinə sayğıla yanaşıb və yanaşacayıq.

Ancaq:

El özü yaxşını pisdən seçəcək

Elinə bağlı olan, yüksələcək

Güney Azərbaycan milli hərəkati

İsveçin Malmo şəhərində Azərbaycan Xalq Çümhuriyyətinin yaranmasının 91 ci illiyi keçirildi

2009-06-01T08:06:00.000-07:00

Bu haqda məlumatı Baki Strateji Araşdırmalar Mərkəzinə “Xəzər” Azərbaycan İsveç Kültür Mərkəzinin başqanı Lelya Kiani verib. Leyla xanım bildirib ki, Azərbaycan Xalq Çümhuriyyətinin 91 illiyə ilə bağlı tədbir İsveçin Malmo şəhərində “Xəzər” Azərbaycan İsveç Kültür Mərkəzinin, Danimarkada fəaliyyət göstərən “Vətən” cəmiyyətinin və Azərbaycan-Türk Qadınlar Birliyinin birgə təşkilatçığı ilə keçirilib.

Tədbirdə həmçinin İsveçdə yaşayan soydaşlarımızla yanaşı, danimarkada fəaliyyət göstərən Azərbaycan-Türk Qadınlar Birliyinin başqanı Anaxanım Hüseynov, “Xəzər” Azərbaycan İsveç Kültür Mərkəzinin başqan müavini Aida Məmmədova, Danimarkada fəaliyyət göstərən “Vətən” cəmiyyətinin məsul katibi Tamilla Mahmudova, İsveç Rosengord İçra hakimiyyətinin nümayəndələri İvona Johansson və Lisa Svenssonda iştirak edirdilər.

Tədbiri giriş sözü ilə “Xəzər” Azərbaycan İsveç Kültür Mərkəzinin başqanı Lelya Kiani açaraq tədbir iştirakçılarını salamladıqdan sonra şərqin ilk demokratik respublikasi olan Azərbaycan Xalq Çümhuriyyətinin fəaliyyətindən danışaraq onun azad demokratik və plüralist prinsiplər üzərində qurulduğunu qeyd edib.
Xüsusi ilə şərqdə ilk dəfə olaraq qadınlar səs vermə hüqüqunun verilməsinin,AXC-nin böyük nailiyyətlərin oldugunu bildirdi.

Digər çıxışçılarda öz cümhuriyyətin gördüyü işlərlə bağlı fikirlərini bildirdilər. Belə tdbirlərin həmişə keçirilmələrinin tərəfdarı olduqlarını söylədilər.

Sonra tədbir bədii hissə ilə davam edib.

Elnur Eltürk

İran adlanan yerin Zahidan şəhərində daha bir terror!

2009-06-01T08:05:00.000-07:00

İranın Zahidan şəhərində partlayış zamanı 5 nəfər ölüb.
"Mehr" institutunun maliyyə və kredit şöbəsinə terror hücumu zamanı beş nəfər həlak olub". // Trend
---------------------------------------------------------
Türkiyə XİN başçısı ABŞ-da səfərdədir

"Türkiyənin XİN başçısı Əhmət Davudoğlu Vaşinqtonda ilk rəsmi səfərdədir", - Türkiyənin The Journal of Turkish Weekly jurnalı xəbər verir.
İyunun 5-nə qədər davam edəcək səfərin gedişində XİN başçısı ABŞ-ın dövlət katibi Hillari Klinton və Ağ Evin nümayəndələri ilə birlikdə BMT Təhlükəsizlik Şurasının sədrliyinin iyun ayında Türkiyəyə keçməsini müzakirə edəcək. Davudoğlu ikitərəfli münasibətlərin inkişafına, biznes və regional təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığa həsr olunan Amerika-Türkiyə Şurasının illik konfransında iştirak edəcək. // Trend

Şimali Koreya qitələrarası ballistik raketi poliqona çıxarıb

2009-06-01T08:04:00.001-07:00

Məlumata görə, KXDR Tonçxanri poliqonunda qitələrarası raketi buraxmağa hazırlaşır
Koreya Xalq Demokratik Respublikası (Şimali Koreya) uzaq məsafəli ballistik raketi ölkənin şimal-qərbindəki Tonçxanri poliqonuna yerləşdirib. Bu barədə "Gazeta.ru”nun məlumatına görə, Cənubi Koreya hökumətindən mənbə təsdiq edib. Məlumata görə, KXDR Tonçxanri poliqonunda qitələrarası raketi buraxmağa hazırlaşır.
Cənubi Koreya kütləvi informasiya vasitələrinin məlumatına görə, raket iyunun 16- da Vaşinqtonda ABŞ və Cənubi Koreya prezidentlərinin görüşü zamanı buraxılacaq.

Xatırladaq ki, mayın 25-i Şimali Koreya yeraltı nüvə sınağı həyata keçirib, bunun ardınca isə bir neçə yaxın mənzilli raket buraxıb./ANS PRESS/

Neftin bareli 66 dollara qalxıb

2009-06-01T08:03:00.001-07:00

Mayın 29-da dünya birjalarında keçirilən hərracın nəticələrinə görə, neftin qiymətində müşahidə olunan artım davam edib. Belə ki, Nyu-Yorkun NYMEX əmtəə birjasında keçirilən ticarət

əməliyyatlarının gedişində WTI neftinin ixracına dair iyul müqaviləsinin dəyəri 1,23 dollar və ya 1,89% artaraq 1 barelə görə 66,31 dollar təşkil edib.

ICE London qitələrarası birjasında iyulda ixrac etməklə Brent markalı neftin 1 barelinin dəyəri isə 1,13 dollar artaraq 65,52 dollar olub.

İRƏVANDA HAKİM PARTİYA QALİB ELAN OLUNDU

2009-06-01T08:01:00.000-07:00

Nəticələrin saxtalaşdırıldığını bəyan edən Ter-Petrosyanın başçılıq etdiyi müxalifət hərəkatı mitinqlərə başladı

Bazar günü İrəvan şəhər Ağsaqqalar şurasına keçirilən seçkilərin nəticələrinə görə, hakim partiya yerlərin əksəriyyətini əldə edib. Mərkəzi Seçki Komissiyasının məlumatına görə, Respublika partiyası səslərin 46 faizini toplayıb. Hakim koalisiyaya daxil olan “Firavan Ermənistan” partiyası isə 22 faiz səs yığıb. Eks-prezident Levon Ter-Petrosyanın başçılıq etdiyi Erməni Milli Konqresi isə 17 faiz səslə üçüncü yerdə göstərilib.

Lakin müxalifət seçkilərin kobud şəkildə saxtalaşdırıldığını bəyan edir.
MSK-nın məlumatına görə, seçkilərə qatılan 6 siyasi partiya və bir blokdan qalanları 7 faizlik baryeri keçə bilməyiblər. İrəvanın Ağsaqqallar şurası şəhər parlamenti funksiyasını həyata keçirir və 65 üzvdən ibarətdir. Şuraya seçkilər ilk dəfədir keçirilirdi. Seçkinin nəticələrinə görə, İrəvanın indiki meri Qaqik Bəyləryan öz postunu saxlaya bilib və avtomatik olaraq mer seçilir. Qeyd edək ki, Erməni Milli Konqresinin seçki siyahısına Ter-Petrosyan özü başçılıq edirdi.
Seçkilərin nəticələrinin elan olunmasından sonra Ermənistan Milli Konqresinin bu gün İrəvanda mitinq keçirməyi planlaşdırır. Hərəkatdan bildirilib ki, mitinqdə seçkilərin saxtalaşdırıldığına dair dəlillər təqdim olunacaq. Ermənistan müxalifəti səsvermə zamanı kobud qanun pozuntularına yol verildiyini, qutulara topa bülletenlərin doldurulduğunu, regionlardan gətirilən xüsusi qrupların seçki məntəqələrini gəzərək dəfələrlə səs verdiklərini, müxalifətdən olan seçki komissiyaları üzvlərinin və müşahidəçilərin döyüldüyünü, protokolların saxtalaşdırıldığını bildirir. Erməni Milli Konqresinin seçki qərargahı səsvermə zamanı çoxsaylı qanun pozuntuları qeydə alıb.
Mitinqlə bağlı hakimiyyət paytaxta nəqliyyatın daxil olmasına məhdudiyyətlər təqdim edib. Ermənistan KİV-lərinin xəbərlərinə görə, İrəvana aparan yollarda polis postları qoyulub və marşrut taksilərinin şəhərə daxil olmasına icazə verilmir. Şahidlərin dediyinə görə, tələbələrdən tələbə biletini təqdim etmək tələb olunub və yalnız bundan sonra onlara İrəvana daxil olmaq icazəsi verilib. Qalanlar isə geri qaytarılıb. İrəvanda da müxalifətin mitinqi ilə bağlı təhlükəsizlik tədbirləri həyata keçirilib. Xəbərlərə görə, MSK əvvəlcə müxalifətdən seçki pozuntuları haqda şikayətləri qəbul etməkdən imtina edib. Şikayətlər ancaq günün ikinci yarısından qəbul olunub. Ölkə prokurorluğu isə mətbuatda gedən informasiyalar əsasında səkkiz seçki məntəqəsində səslərin yenidən sayılmasını tələb edib. Baş prokuror Aqvan Ovsepyan həmçinin tələb edib ki, seçki pozuntularına dair cinayət işləri qaldırılsın.
Seçkiləri izləyən Avropa Şurasının Yerli və Regional Hakimiyyətlər Şurasının müşahidəçiləri isə bəyan ediblər ki, seçkilərin təşkil olunmasında bir sıra müsbət məqamlar olsa da, ümumən demokratik və ədalətli seçkilər keçirmək üçün imkan əldən buraxılıb. Missiyanın rəhbəri Naycel Mermaqen deyib ki, seçkilərdə yol verilən pozuntular haqda hesabat hazırlanacaq. “Biz axşam səslərin necə sayıldığını izləyə bilmədik, ancaq digər müşahidəçilərdən və etibarlı mənbələrdən seçki məntəqələrində baş verənlər haqda məlumatlar almışıq”.
Fərhad Məmmədov

İran adlanan yerin Azərbaycandakı səfirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçiriləcək

2009-06-01T08:00:00.001-07:00

Müsavat Partiyası iyunun 2-də İranın Azərbaycandakı səfirliyinin binası qarşısında aksiya keçirməklə bağlı Bakı şəhər İcra Hakimiyyətinə müraciət edib. Partiyanın Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri Arif Hacılının APA-ya verdiyi məlumata görə, aksiyada İran hakimiyyətindən azərbaycanlılara qarşı başladığı təqib və təzyiq kampaniyasını dayandırmaq tələb olunacaq. Aksiyada, həmçinin, İran Silahlı Qüvvələrinin baş qərargah rəisinin İsrailin prezidenti Şimon Peresin Azərbaycana gözlənilən səfəri ilə bağlı verdiyi bəyanata etiraz da ifadə olunacaq.

A. Hacılı bildirib ki, əslində, bu bəyanat Azərbaycan dövlətinə qarşı təhdiddir. Piketdə 50 nəfərin iştirakı nəzərdə tutulur.

2009-06-01T07:59:00.000-07:00

İRAN ADLANAN YER XƏZƏRİN AZƏRBAYCAN SEKTORUNA GİRİR

2009-06-01T07:57:00.000-07:00

Bir neçə il əvvəl hərbi qarşıdurmaya səbəb olan mübahisəli “Araz” yatağında kəşfiyyat quyusu qazılacaq

İran Xəzərin Azərbaycan sektorunun hüdudları daxilində yerləşən mübahisəli “Alov” (İran tərəfinə görə “Alborz”) yatağında kəşfiyyat işlərinə başlamağa hazırlaşır. Bu barədə “The Tehran Times” qəzeti yazıb. İranın neft naziri Qulamhüseyn Nozəri deyib ki, yataqda yaxın vaxtlarda ilk kəşfiyyat quyusunun qazılması planlaşdırılır. O, qeyd edib ki, Xəzərin hüquqi statusuna dair danışıqlar başa çatmasa da, bu yataqda kəşfiyyat işlərinin başlaması onlar üçün problem yarada bilməz.
Bildirilir ki, iki İran şirkəti yataqda kəşfiyyat işlərinə başlamaq üçün neft nazirliyi ilə müqavilə imzalayıblar.
Xatırladaq ki, “Alov” yatağında bir neçə il əvvəl Azərbaycan tərəfdən aparılan kəşfiyyat işləri hərbi münaqişə təhlükəsinin yaranmasına səbəb olub.
BP şirkəti tərəfindən icarəyə götürülən Azərbaycan kəşfiyyat gəmisi İran hərbi gəmilərinin və təyyarələrinin hücumuna məruz qalaraq geri çəkilməyə məcbur qalıb. O vaxtdan etibarən Azərbaycan yataqda kəşfiyyat işlərini dayandırıb. Neçə vaxtdır İranla danışıqlarda bu yataqların birgə istismarına dair təkliflər müzakirə olunub, ancaq anlaşma əldə etmək mümkün olmayıb. İndi isə İran təkbaşına yataqlara daxil olmağa hazırlaşır. Azərbaycan tərəfi İranın bu niyyətinə hələlik reaksiya vermir. MUSAVAT

ZAHİDAN TOQQUŞMALARINDA 10 NƏFƏR HƏLAK OLUB

2009-06-01T07:55:00.000-07:00

Mayın 31-də Sistan və Bəlucistan əyalətinin mərkəzi sayılan Zahidanda sünni bəluclarla İranın hökumət qüvvələri arasında silahlı qarşıdurmalar baş verib. Hər iki tərəfdən 10 nəfərin həlak olduğu, 100-dən çox insanın isə yaralandığı bildirilir.

Mayın 28-də axşam saatlarında Zahidan şəhərindəki şiələr məscidinə “Condollah” təşkilatına bağlı bir kamikadzenin intihar əməliyyatında 25-dən çox insan həlak olmuş, 125 nəfər isə ağır xəsarət almışdı. Mayın 30-da isə hadisədə təqsirli bilinən “Condollah”ın 3 üzvü dar ağacından asılıb.

İran parlamentinin keçmiş deputatı Calal Calalizadə “Azadlıq” radiosunun fars redaksiyasına açıqlamasında silahlı qarşıdurmaların sünni bəlucların dini rəhbəri Mövlana Əbdülhəmid intihar əməliyyatında həlak olanların yas mərasiminə qatılarkən mülki geyimli təhlükəsizlik qüvvələrinin hücumuna məruz qalmasından sonra baş verdiyini vurğulayıb.

C.Calalizadə deyib: “Bəlucların dini rəhbəri mərasimə qatılarkən birdən-birə mülki geyimli təhlükəsizlik qüvvələri vəhabilərə və sünnilərə qarşı şüarlar səsləndirərək ona hücum edib döyüblər. Yerli bəluclar onu mülki geyimli şəxslərin əlindən qurtararaq hadisə yerindən uzaqlaşdırsalar da, hücumçular bununla kifayətlənməyib, sünnilərin yaşadığı Hamam küçəsindəki əhaliyə qarşı hücuma keçiblər. Bundan sonra şəhərin bir neçə məntəqəsində axşam saatlarına qədər yerli əhali ilə hökumət qüvvələri arasında silahlı qarşıdurma yaranıb”.

Hökumət idarələri və bankların yerli əhalinin hücumunda ziyan gördüyü bildirilir. İyunun 1-də isə İran hüquq mühafizə qüvvələri komandanının canişini Əhmədrza Radan jurnalistlərə açıqlamasında Zahidan şəhərinin hökumət qüvvələrinin tam nəzarətində olduğunu bildirib.

Iranda hələ də bığı uzun kişiləri öldürürlər

2009-06-01T07:51:00.000-07:00

Babək Azəri: «Iranda ermənilər dini azlıq kimi bütün haqlara sahibdirlər»

Iran dünyanın, əsasən də inkişaf etmişlərin hər zaman maraqla izlədiyi ölkələrdəndir. Çünki burada tətbiq olunan qanunlar feodal dövrünü xatırladır. Müsahibim, Isveçdə yaşayan hüquqçu Babək Azəri ilə söhbətimiz isə Irandakı dini azlıqlarla bağlıdır.
- Irandakı dini azlıqlar barəsində nə deyə bilərsiniz və hansı dini azlıqlar daha əhəmiyyətlidir?
- Sünnülərdən, ələvilərdən, xristianlardan, musəvilərdən, zərdüştçülərdən, bəhailərdən savayı, digər balaca qrup şəklində olan dini azlıqların da adın çəkmək olar. Iranda sünnülər təqribən 5-6 milyon, ələvilər isə təxminən 2,5 milyon arasıdır. Sünnülər və ələvilər say baxımından çox olduqları üçün Iranda yaşayan digər azlıqlardan daha artıq əhəmiyyət daşıyırlar. Əlbəttə, dini azlıqlar barəsində dəqiq statistik məlumat yoxdur. Iran rejimi də bu barədə konkret məlumat verməkdə maraqlı deyil.
Iranın anayasasında qeyd olunub ki, Iranın rəsmi dini islamın dininə aid olan cəfəri şiə məzhəbidir və ümumi halda Iranın rəsmi dininə inanmayanlar ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Burda da iki məsələni bir-birindən ayırmalıyıq. Birinci, Iranın anayasası bəzi dini azlıqlardan ad aparıb və onlarla bağlı bəzi haqları rəsmi şəkildə tanıyır. Ikincisi, Iranın anayasası bəzi dini azlıqları rəsmiyyətdə tanımır. Iranda hətta, qanunla, rəsmi şəkildə tanınan azlıqlar da ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Amma, o dini azlıqlar ki, rəsmi şəkildə tanınmayıblar, onların aqibəti daha dəhşətlidir. Misal üçün, Iranda bəhailər dini inamlarına görə, uzun həbsə, işgəncəyə məruz qalıb, hətta bəzi vaxt onları öldürürlər. Hələ də onların qəbir daşlarını vurub sındırır, qəbri yerlə-yeksan edirlər. Bu qeyri-insani hal hələ də davam edir.
Iranda dini azlıqlara münasibətdə ancaq ermənilər müstəsna rol oynayırlar. Onlar dini azlıq kimi bütün haqlara və hətta mən deyərdim, bundan da artığına sahibdirlər.
Buna da əsas səbəb Iran rejiminin türklərə qarşı irqçi siyasətidir və bu siyasəti həyata keçirmək üçün erməniləri öz yaxın müttəfiqi hesab edir.
- Babək bəy, ümumiyyətlə, siz dini azlıqlar deyəndə nəyi nəzərdə tutursunuz?
- Beynəlxalq qayda-qanun əsasında hər bir azlıq gərək 4 şərtə malik ola:
1. Yaşadıqları dövlətdə hakimiyyətdə olmayalar.
2. Say baxımından əhalinin az faizini təşkil edələr.
3. Yerli olalar, yəni olduğu ölkədə bir neçə nəsil yaşamış olalar. Elə bu səbəbə görə, azlıqlarla mühacirlər arasında fərq qoyulmalıdır. Əlbəttə, bu, o mənada deyil ki, beynəlxalq qayda-qanunda mühacirlər az hüquqa malikdirlər. Misal üçün mən özüm həddi-buluğ yaşıma çatandan sonra Isveçə mühacirət etmişəm və bu ölkənin tərəqqisində və inkişafında heç bir rolum olmayıb. Bütün bunlara baxmayaraq, bir Isveç vətəndaşı kimi tam hüquqa malikəm. Bu mənim insan haqlarım sayılır.
4. Azlıq gərək din, dil, adət-ənənə və ümumiyyətlə mədəni normalarla yaşadığı ölkədə çoxluqla fərqlənə. Bu üsullar hüquq elminin əsasında yaranıb və əsas məqsəd ondan ibarətdir ki, insanlar arasında harmoniya ola.
- Bəs Iranda hansı üsullar əsasında dini azlıqlar və onların hüquqları təyin olunur?
- Iranda hakimiyyətdə olan ruhanilər şiə məzhəbinə aid olan ehkamların əsasında dini azlıqları təyin edirlər. Iranın anayasasının 12-ci maddəsində qeyd edilir ki, Iranın rəsmi dini islam dininin şiə məzhəbidir. Bundan əlavə, hənəfi, şafeyi, maliki, həmbəli və zeydi məzhəblərindən ad çəkilir. Iranın anayasasının 13-cü maddəsində xristianlar, yəhudilər və zərdüştçülər dini azlıqlar kimi qeyd olunurlar. Əgər diqqət etsəniz görərsiniz ki, Iranın anayasasında çox konkret formada həm rəsmi din və rəsmi dini azlıqlar var.
Anayasada adı çəkilməyən dini azlıqlar isə Iranda dini azlıqlar kimi tanınmırlar. Misal üçün, adamları işə götürəndə və ya ali təhsil üçün sənəd verəndə, onlar gərək yazılı formada inandıqları din barəsində məlumat verələr. Əgər onların inandığı din anayasada qeyd olunan dini azlıqlardan deyilsə o zaman onlar ali təhsildən və işləməkdən məhrum olurlar. Vətəndaşları inandıqları dini danmağa məcbur edirlər. Amma bəhailər və ələvilərin dinlərini danmağı böyük günah sayırlar. Elə bu əsasda açıq - aşkar dini inamlar barəsində məlumat verəndə, onlar dəhşətli ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Əlbəttə, bəzi vaxtlar ürəkağrıdan faciələr də baş verir. Misal üçün, ələvi kişilər dini inamlarına uyğun olaraq uzun bığ saxlayırlar. Gənc ələvilər hərbi xidmətə gedəndə zorakılıqla onların bığların qırxıb, ağır psixoloji işgəncəyə məruz qoyurlar. Beləki, onları bir-birlərinə barmaqla göstərib, lağa qoyub gülürlər. Hətta bəzi yerlərdə yaşlı ələviləri də tutub zorakılıqla bığların qırxırlar və bundan sonra onlar öz evlərinə gedib, bir müddət utandıqlarından eşiyə çıxmırlar. Hətta bəzi gənc ələvilər bu psixoloji basqılara dözə bilməyib, intihar edirlər. Iran inqilabından 30 il keçsə də, Iran hakimiyyətinin nə qayda-qanununda, nə də hakimiyyəti idarə edənlərin dini təfəkküründə zərrə qədər də olsa, insana baxış dəyişməyib. Belə ki, ələvilərin bığlarının bir qədər uzun olmasını onlar özlərinə böyük problem hesab edirlər və hətta ona görə adam da öldürə bilirlər.
Bildiyiniz kimi, Hindistanda bəzi dini qruplar var, onlar dini inamları əsasında uzun bığ və saqqal saxlayırlar. Hətta başlarına əmmamə formasında bir şey də qoyurlar. Qərb ölkələrində onların bığ-saqqalına və geyim tərzinə həssasiyyət yoxdur. Bir müddət bundan əvvəl televiziyada gördüm ki, Avstraliyanın aeroportunda bir dairənin rəisi hindistanlı idi, onun uzun bığ və saqqalı və öz əqidəsindən doğan geyim tərzi vardı. Avropada yaşayan müsəlmanlar dini inamlarına görə, donuz əti yemirlər. Heç onları donuz əti yeməyə məcbur da etmirlər. Mənim yaşadığım Stokholm şəhərində müsəlmanlar xüsusi sallaqxana açıblar. Orda mal-davarı və toyuq-cücəni islam qayda-qanunu ilə kəsirlər. Bu qayda ilə kəsilmiş ətləri mağazada satarkən onun üzərinə “halal” markası vurulur.
- Bir müddət öncə xəbər yayıldı ki, Urmu zindanında gənc ələvi Mehdi Qasımzadə dara çəkilib və digər bir gənc ələvi Yunis edam hökmünə məhkum olub və hökmün icrasın gözləyir. Bu məsələyə bir hüquqşünas kimi açıqlıq gətirin.
- Mənim fikrimcə, Mehdi Qasımzadənin edamını bir dəhşətli cinayət adlandırmaq olar. Hətta mən istərdim qısa şəkildə fikrimi bu cür ifadə edim - VƏHŞILIK! Güney Milli Fəallarının çabası nəticəsində Beynəlxalq Əfv Təşkilatı Mehdi Qasımzadənin edamın pisləyib, Iran rejimindən tələb edib ki Yunisin edam hökmünü ləğv etsin.
Mehdi Qasımzadə zindanda olanda ələvilərin durumu ilə bağlı bir yazı yazmışdı. Yazı “Iranın rejiminin 25 il nəsilkəsmə siyasəti” adlanır. O, öz yazısında qeyd edir ki, ələvilər dini inamlarına xatir, mədəni, siyasi və dini zülmə məruz qalırlar, hətta onların ali təhsil almalarının qarşısı alınır. Çox təəssüf, ümumi halda ələvilərin durumu getdikcə ağırlaşır. Onlar dəfələrlə Iranın dini rəhbərinə və hökümət orqanlarına məktub yazıb və bu basqılara son qoymanı tələb ediblər. Amma Iran rejimi onların etiraz səsini eşitməkdənsə, onlara qarşı basqıları artıraraq ələvilərin Cəmxana adlanan ibadətgahlarını bağlayıb. Təqribən 5 il öncə Qoşaçayın Üçtəpə kəndində əhali mədəni formada kəndin mərkəzinə yığışıb, əllərində yazılı şüar tutaraq, Iran hökumətindən tələb etdilər ki, ələvilərə qarşı basqılara son qoyulsun. Bu dəfə də həmişəki kimi Iranın bir neçə yüz hərbi qüvvəsi kəndi mühasirəyə alıb, dinc, silahsız əhaliyə hücudilər və onlarla vəhşi kimi rəftar etdilər. Yüzlərlə insan yaralandı, 6 nəfər ələvilərdən, 2 nəfərsə hücumda iştirak edən dövlət məmurlarında olay zamanı həlak oldu.
Olayla bağlı bir neçə nəfər həbsə alındı, sonra onlardan üçünə uzun həbs və iki nəfərə, o cümlədən, Mehdi Qasımzadəyə və Yunisə edam hökmü verildi. Onlar “Allaha qarşı savaş aparmaq”da ittiham edilirdi. Üçtəpə kəndində hadisənin necə olduğu barədə bizim dəqiq məlumatımız yoxdur. Çünki Iranın hərbi qüvvəsi uzun müddət kəndi mühasirədə saxlamışdı, tərəfsiz adamlara və jurnalistlərə imkan verilməmişdi ki, hadisə yerində olub, kənara məlumat ötürələr. Ancaq Iran rejimi bəyanat verib, bildirmişdi ki, 2 dövlət məmuru və 2 nəfər ələvilərdən ölüb. Bir neçə aydan sonra ölənlərin sayının 6 nəfər olduğu məlum oldu. Amma Iran rejiminin dediyi 2 nəfər dövlət məmurunun hadisə yerində necə öldüyü barədə bu gün də dəqiq məlumat yoxdur. Milli fəalların verdiyi məlumata görə, bir neçə yüz silahlı qüvvə kəndin bir neçə tərəfindən hücum edəndə öz atəşləri nəticəsində 2 nəfər onlardan ölmüşdü. Bunlardan da əlavə, diqqət etsəniz, görərsiniz ki, Üçtəpədə yaşayan əhalinin əsas məşğuliyyəti əkinçilikdir və onlar sakit insanlardır, belə olan təqdirdə onlar heç vaxt rejimə qarşı silahlı savaş etməyiblər. Iranın kəndlərində əhalinin əlində silah yoxdur, ancaq bəzi kəndlərdə 2 və ya 3 ov tüfəngi olur. Bu tüfəngləri də almaq üçün gərək dövlətdən yazılı şəkildə icazə ola. Mən bir müddət öncə bir qəzetdə oxudum ki, Iranda 200 ailəlik bir kənddə ancaq bir şikar-ov tüfəngi var. Ondan da nə zaman istifadə olunur? O zaman ki, qış aylarında güclü qar yağır və kəndin ətrafla 3-4 ay əlaqəsi kəsilir. Bu zaman ac qurdlar mal-qaraya hücum edirlər. Ancaq bu ərəfədə tüfəng heyvanları qorumaq üçün kara gəlir. Bunu deməkdə məqsədim odur ki, Üçtəpə kəndində əhalinin 2 və ya 3 şikar tüfəngi var. Sizcə, bu az miqdarda olan yüngül silahla ağır qüvvəli çox saylı dövlət ordusunun qarşısında nə etmək olar? Əgər sən və mən Üçtəpədə olsaydıq, 2-3 şikar tüfəngi ilə meydana çıxıb, yüzlərlə sayı olan silahlı qüvvəyə hücum edərdik? Bütün bunlardan əlavə, rejim xəbər blokadası yaratmaqla və yanlış məlumat yaymaqla cinayətini ört-basdır etməyə çalışır. Iranda bir söz var, deyirlər, o adamın ki, hesabı pakdır, onun hesabat verməkdən qorxusu yoxdur.
- Siz qeyd etdiniz ki, Mehdi Qasımzadə və Yunis “Allaha qarşı müharibə” apardıqları üçün edama məhkum olunublar. Bəlkə “Allaha qarşı müharibə” ittihamını açıqlayasınız?
- Iranda cəza qanunları beş yerə bölünürlər:
1.Hüdud, yəni hədlər
2.Təzir
3. Cinayətin qarşısını alan qanunlar
4.Diyə
5.Qisas
Bunların hamısını bir söhbət əsnasında aça bilmərəm. Çünki bunlar hər tərəfli şərh tələb edən məsələlərdir. Ancaq “hüdud” məsələsinin üzərində dayanacam. “Hədlər” dini cəza qanunlarıdır ki, onların əsasında Allaha qarşı cinayət törətmiş insanlar cəzalanırlar. Allaha qarşı cinayət törədiləndə hətta dini rəhbər də o şəxsi əf edə bilməz. Iranda əgər bir fərd soyuq və ya isti silahla hakimiyyətə qarşı savaş apararsa, bu Allaha qarşı müharibə adlanır və onun cəzası ölümdür. Əlbəttə, bu Iran hakimiyyətinin əlində öz müxalifətini istədiyi vaxt vurmaq üçün bir çomaqdır. Urmu şəhərinin Imam Cüməsi Molla Həsəni öz xatirə kitabında yazır: “Inqilabdan sonra mən öz böyük oğlum Rəşidin tutulmasına səbəb oldum. Onu Allaha qarşı müharibə apardığı üçün edam etdilər. O, heç vaxt hakimiyyətə qarşı silahlı savaş aparmamışdı. Oğlum sol təfəkkürlü və rejimə qarşı idi. Mən dəfələrlə onun edamı ilə bağlı konkret məlumat istədim, amma onun dosyasını mənə verməkdən imtina etdilər”.
Bundan da əlavə, xatırladım ki, 1988-ci ildə ancaq iki ayın ərzində bir neçə min siyasi məhbusu bu ittihamla edam etdilər. Onların əksəriyyəti həbsə məhkum olmuşdular, bəziləri həbs müddətini qurtarmışdı.
Amma çox təəssüf ki, elə onlar zindanda ikən Allaha qarşı müharibə aparan damğası vurulub, zindandaca edam edildilər.
Arzu

İRAN ADLANAN YERDƏN TERROR İTTİHAMINA İLK REAKSİYA

2009-06-01T07:49:00.000-07:00

Tehranda İsrailin Bakıdakı səfirliyinə qarşı hazırlanan terrorda əli olmadıqlarini deyirlər, Livan isə hadisə ilə maraqlanır

İran təhlükəsizlik orqanlarının rəsmisi bu ölkənin xüsusi xidmət orqanlarının “Hizbullah” təşkilatı vasitəsilə Bakıdakı İsrail səfirliyini partlatmaq planı hazırladığı haqda rəsmi ittihamları qəbul etmir. İranın İSNA agentliyinin yaydığı xəbərə görə, təhlükəsizlik orqanlarının adının açıqlanmamasını istəyən rəsmisi deyib ki, bu iddialar əsassızdır və İsraildən qaynaqlanır. Xəbər verildiyi kimi, Bakıda İsrail səfirliyini partlatmağa hazırlaşarkən yaxalanan iki livanlı “Hizbullah” agenti və onlarla əlbir olan 4 Azərbaycan vətəndaşının işi üzrə aparılmış istintaq başa çatıb və ittiham aktı məhkəməyə təqdim olunub.

Məhkəmə prosesi qapalı olacaq və iyunun 10-da başlayacaq. ABŞ-ın “Los Angeles Times” qəzeti yazıb ki, terrorçu qrupun yaxalanması İsrail və Qərb xüsusi xidmət orqanlarının verdikləri informasiyalar sayəsində mümkün olub. Məlum olub ki, qrup İsrail səfirliyinin yerləşdiyi “Hyatt Park” oteli qarşısında eyni anda içərisinə yüzlərlə kiloqram partlayıcı yerləşdirilmiş 3-4 avtomobili partlatmağa hazırlaşıblar. İstintaq müəyyən edib ki, terror planının arxasında İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun xüsusi təyinatlı bölməsi dayanıb.
“Los Angeles Times” qəzetinin bu məqaləsi Qərb, İsrail və Ərəb mətbuatında geniş rezonansa səbəb olub. Xüsusən İsrail mətbuatı bir neçə gündür bu mövzu haqda məqalələr dərc edir. İddiaları təkzib edən İran rəsmisi isə deyib ki, İsrail müsəlman ölkələrinin, xüsusən də qonşu ölkələrin İranla münasibətlərini korlamaq üçün cəhdlər edir. Rəsmi şəxs deyib ki, İran Azərbaycanla qarşılıqlı hörmətə, xeyirxah qonşuluğa əsaslanan münasibətlərə malikdir və iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafına dair bu yaxınlarda İsrailin xoşuna getməyəcək hadisələr baş verib.
Həbs edilən “Hizbullah” terrorçularının İran pasportu daşıyan livanlı olması bu ölkəni də məsələ ilə maraqlanmasına səbəb olub. Livanın “The Daily Star” qəzetinin yazdığına görə, ölkənin xarici işlər naziri Fevzi Saleh deyib ki, onun hadisə ilə bağlı heç bir rəsmi məlumatı yoxdur və iki nəfər livanlının Bakıda həbs olunması haqda mətbuatdan xəbər tutub. Nazir deyib ki, Azərbaycan hakimiyyəti rəsmi kanallarla onları məlumatlandırmayıb. Saleh qeyd edib ki, Livanın Azərbaycanda səfirliyi yoxdur, lakin məsələ ilə bağlı Azərbaycan XİN-lə əlaqə saxlamağı planlaşdırır. Qəzet vurğulayıb ki, Bakıda başa çatan istintaq Livanda parlament seçkiləri kampaniyasına təsadüf edir. Gələn həftə ölkədə parlament seçkiləri keçiriləcək və bu seçkilərdə “Hizbullah”ın qalib gəlmək şansı böyükdür. Əgər “Hizbullah” seçkiləri udsa Livanda hökuməti formalaşdırmaq səlahiyyəti terrorçu təşkilata keçəcək.
Məqaləni bütöv şəkildə “Yeni Müsavat”ın sabahkı sayında oxuya bilərsiniz.
Fərhad Məmmədov
musavat

AZƏRBAYCANLI FƏAL AZADLIĞA BURAXILIB

2009-05-30T14:17:00.000-07:00

İbrahim Cəfərzadə

Azərbaycan milli kimliyi uğrunda dinc mübarizə aparan fəal İbrahim Cəfərzadə 1 il həbs müddətini başa vuraraq azadlığa çıxıb.

“Media forum” saytının məlumatına görə, İ.Cəfərzadə 3 il əvvəl Beynəlxalq Ana Dili Günü mərasimlərinə qatıldığı üçün Xoy İnqilab Məhkəməsinin hökmüylə məhkum edilmişdi.

Məhkəmə həmçinin fəal İ.Cəfərzadəni dövlət quruluşuna qarşı çıxmaqda günahlandıraraq onun siyasi və ictimai fəaliyyətinə 3 illik qadağa da qoyub.

Mir Hüseyn Musəvi İranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqları davam etdirəcəyini deyib

2009-05-30T14:13:00.000-07:00

İran prezidentliyinə namizəd, sabiq baş nazir Mir Hüseyn Musəvi bu gün deyib ki, prezident Mahmud Əhmədinejaddan fərqli olaraq o, beynəlxalq ictimaiyyətlə İranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqları davam etdirməyə hazırdır. Cənab Musəvi prezident seçildiyi təqdirdə İranın nüvə fəaliyyətlri ilə əlaqədar BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri - Birləşmiş Ştatlar, Britaniya, Çin, Fransa, Rusiya və Almaniyanın da daxil olduğu altı dövlətin iştirak etdiyi qrupla müzakirələr aparmağa razı olacağını bildirib. Prezident Mahmud Əhmədinejad bu yaxınlarda altıtərəfli danışıqlarda iştirak etməkdən imtina etdi.

Prezident Əhmədinejadın dediyi kimi, cənab Musəvi də İranın nüvə proqramını dinc sahələrdə istifadə etməklə, davam edəcəyini deyir. Lakin cənab Musəvi deyir ki, İran beynəlxalq ictimayiyyəti nüvə proqramının nüvə silahı istehsali üçün davam etdirilməyəcəyinə əmin etməlidir. Mir Hüseyn Musəvi onu da əlavə edib ki, o, Birləşmiş Ştatlarla qadağa qoyulan danışıqları da bərpa edəcək. Lakin cənab Musəvi Vaşinqtonu İrana qarşı siyasətini dəyişməyə çağırıb və deyib ki, onun ölkəsinə tətbiq edilən iqtisadi sanksiyaların ləğvi müsbət addım olardı.

Mahmud Əhmədinejat kartof paylayacaq

2009-05-30T14:10:00.000-07:00

Müxalifət Mahmud Əhmədinejatın pulsuz kartof paylamaqda əsl məqsədinin seçiciləri ələ almaqdan ibarət olduğunu iddia edir
İran hökuməti prezident seçkilərinə iki həftə qalmış ölkənin kənd rayonlarından əhalisinə 400 ton pulsuz kartof paylamaq qərarına gəlib. Hökumət bu addımını məhsulun bol olması ilə əlaqələndirsə də müxalifət Mahmud Əhmədinejatın pulsuz kartof paylamaqda əsl məqsədinin seçiciləri ələ almaqdan ibarət olduğunu iddia edir. Müxalifətçilər Mahmud Əhmədinejatın keçirdikləri mitinqlərdə "kartofa ölüm" şüarı səsləndirirlər.
/ANS PRESS/

Prezident seçkiləri Əhmədinejad üçün çətin sınaqdır

2009-05-30T14:09:00.001-07:00

The New York Times: "İslahatçı Musəvinin əsas hədəfi seçkilərdə təkcə Güney Azərbaycanda yaşayan 15 milyonluq türk elektoratının dəstəyini qazanmaqdır"
Mayın 25-də İran prezidentliyinə namizəd Mirhüseyn Musəvini Təbrizdə kimiləri gül-çiçəklə, kimiləri isə etiraz aksiyasıyla qarşılayıb. Təbriz stadionunda toplaşan fəallar prezidentliyə namizəddən həm türk dilində mədrəsə, yəni ana dilində təhsil istəyiblər, həm də Xatəminin azərbaycanlılar barədə etdiyi zarafata görə üzr istəməsini tələb ediblər. Elə Təbriz stadionunda qaldırılan şüarlarda da türk dilinin rəsmi dil elan olunması barədə tələblər, Xatəminin əleyhinə ifadələr yer alır. Təbriz stadionundakı aksiyanın iştirakçısı Ramin Xaceyi deyib ki, Təbriz azərbaycanlıları Musəvinin qarşısında şüarlar səsləndirdilər və Xatəmi azərbaycanlıları təhqir etdiyi üçün Musəvi bir qisim sözlər eşitdi.

Turqut

Sonda da "Ettelaat" əməkdaşları bizim uşaqları döydülər. Bilmirik neçə nəfər itkin düşüb, xəsarət alıb. Sayını itirmişik". Azərbaycanlı Siyasi Məhbusları Müdafiə Assosiasiyasının sözçüsü Yaşar Həkkakpurun sözlərinə görə, mayın 20-dən İranın müxtəlif şəhərlərində keçirilən aksiyalarda həbs olunanların kimliyini müəyyənləşdirmək çətindir. Hələlik 15 nəfərin adları dəqiqləşdirilib. Amma onların sayı daha artıqdır. Bundan əlavə, aksiyalarda hazırlıqda şübhəli bilinən fəallar da həbs olunur. Təbrizin məşhur fəallarından biri Çingiz Bəxtavər isə stadiondakı aksiya zamanı tutulanlara zor tətbiq olunduğunu bildirib. Onun qardaşı Cahanbəxş Bəxtavər və qardaşı oğlu Nadir Bəxtavər də həbs olunanlar arasındadır: "Milli fəallar mədəni şəkildə öz konstitusion hüquqlarını tələb edirdilər. Onları zorla, qəddarlıqla vura-vura apardılar". Onun sözlərinə görə, azərbaycanlılar milli-mədəni haqları uğrunda sivil mübarizə aparırlar və bu haqları da İranın həm islahatçı, həm də mühafizəkar hökumətləri tapdayıb: "İranda insan haqları, insanların milli-mədəni hüquqları 30 ildir ki, daha şiddətli şəkildə pozulur. Bu hüquqlara boykot qoyulub. Hakimiyyətə gələn hər yeni qüvvə də bu boykotu davam etdirir. Bizim bir sıra tələblərimiz var ki, onları toplaşaraq elan etmişik. Türk dilinin rəsmi dil olmasını, ana dilində təhsil haqqının təmin olunmasını, yerli idarəetməyə mərkəzdən təyinatlara son qoyulmasını tələb edirik. Çünki mərkəzi hökumətin təyin etdiyi adamlar millətin yox, mərkəzi hökumətin xeyrinə işləyir".
Mahmud Əhmədinejadın vaxtaşırı dünyanı idarə etməyin zərurəti barədə çıxışlarına toxunan Mirhüseyn Musəvi deyib: "Dünyanı elm və təfəkkürlə idarə etmək olar. Bir də hər şeydən əvvəl öz ölkəmizdəki problemləri aradan qaldırmağa çalışmalıyıq". Qeyd edək ki, soydaşlarımız Musəvini Urmiyada "bozqurd" işarələrilə qarşılayıblar. Eyni zamanda prezidentliyə namizəd Güney Azərbaycanın Soyuqbulaq şəhərində də olub, Qaşqay türklərilə də görüşüb. Prezidentliyə namizədin seçkilərə bir neçə həftə qalmış böyük izdiham önündə çıxış etməsi dünya mətbuatının diqqətini çəkib. ABŞ qəzetləri bu çıxışı hazırkı prezident Əhmədinejad üçün başağrısı kimi təqdim edirlər. "The New York Times" yazır ki, onun nitqini izləyənlərin sayı 30 min civarında olub. Jurnalist Nazila Fathi Təbrizdən göndərdiyi məqalədə Mirhüseyn Müsəvinin çıxışını izləməyə gələn tərəfdarlarını Əhmədinejadın ənənəvi elektoratıyla müqayisə edir və yazır ki, onları bura gətirən səbəb nə pul, nə havayı yemək, nə də məcburi sifariş olub. Yerli hökumətin qadağalarına və hətta internetdə tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərə baxmayaraq, mitinqdən xəbər tutanların çoxu bura öz şəxsi avtomobiliylə gəlib. Tərəfdarları əslən Güney Azərbaycanın kiçik şəhərlərindən biri olan Xamnədə doğulmuş Müsəviyə bəslədikləri rəğbətlərini "Azərbaycan evim, Musəvi həyatımdır" şüarıyla izhar ediblər. "The New York Times" yazır ki, Musəvinin Təbrizdəki çıxışı onun namizəd qismində Azərbaycan ikigünlük turnesinin ilk hissəsi olub: "İslahatçı namizədin əsas hədəfi isə iyunun 12-də keçiriləcək seçkilər ərəfəsində Güney Azərbaycanın təkcə öz ərazisində yaşayan 15 milyonluq Türk elektoratının dəstəyini qazanmaqdır. "The New York Times"ın yazdığına görə, Musəvi müxtəlif bölgələrin etnik dillərinin məktəblərdə öyrədilməsinə imkan verən konstitusiya maddəsini tətbiq edəcəyini bildirib ki, hazırkı prezident Əhmədinəjad bunu etməyib. Qəzet daha sonra yazır ki, əslində Musəvi gələn ay keçiriləcək seçkilərdə ölkəyə rəhbərlik uğrunda mübarizə aparan 3 yeni namizəd arasında Əhmədinejada ciddi rəqib hesab olunur. Digər namizədlər isə islahatçı Mehdi Kərrubi və "Sepah"ın sabiq lideri Möhsün Rezayidir. Bununla yanaşı, qəzet yazır ki, Əhmədinejadın hələ də Türk ərazilərində, xüsusilə yoxsul kəndlərdə ciddi dəstəyi var. "The New York Times" bunun səbəblərini iqtisadi amillərdə görür. Məsələn, Təbrizdən 75 yaşlı Həsən Nazari qəzetə danışıb ki, o, qarşıdakı seçkilərdə təkrarən Əhmədinejada səs verəcək, çünki son 5 ildə onun təqaüdü artıb. Ancaq "The New York Times"dən fəqli olaraq, "The Washington Post" qəzeti iqtisadi amilləri İranın hazırkı prezidenti üçün çətin sınaq sayır. Müəllif Əli Əkbər Dareyni məqaləsində yazır ki, islahatçı namizədlər hazırkı prezidentin iqtisadi kursunu ciddi tənqid edirlər. Bu isə ölkədə inflyasiyanın 25 faizə yüksəlməsi və işzislik səviyyəsinin artmasıyla əlaqədardır. Qəzet Mirhüseyn Musəvinin Təbrizdəki çıxışı zamanı ölkə iqtisadiyyatı barədə dediklərindən sitat gətirir. Musəvi deyib ki, İran zəngin ölkə olsa da, ölkəni bu hala salan xalqın taleyi yox, hazırkı hakimiyyətdir. O söyləyib ki, Əhmədinejadın güzəştsiz ritorikası və nüvə proqramı ətrafında dünyaya meydan oxuması 70 milyon insanı beynəlxaq iqtisadi təcridə salıb. Düzdür, ötən il neftin bahalaşması nəticəsində İran enerji satışından rekord gəlirlər əldə edib, ancaq iranlılar pis yaşayış tərzlərindən gileylidirlər. Prezidentin islahatçı rəqibləri isə Əhmədinejadın başının daha çox ABŞ və İsraillə qarşıdurmaya qarışdığını və diqqəti daxilə yönətməyə, iqtisadiyyatı bərkitməyə vaxtı olmadığını deyirlər. Musəvi deyib ki, son 4 ildə İranda daxili istehsal aşağı düşüb, insanlar daha da yoxsullaşıb və bu vəziyyət dəyişməlidir. Musəvi habelə xatırladıb ki, onun hökumət başçısı olduğu 1980-88-ci illərdə İran hətta İraqla müharibə apardığı dövrlərdə belə 25 faiz inflyasiya ilə üzləşməmişdi.
Mayın 28-də Urmiya Universitetinə çıxış etmək üçün gələn Mirhüseyn Musəvi azərbaycanlı tələbələrin kəskin etirazlarıyla qarşılaşıb. O, zala girər-girməz şüarlar səsləndirilib. Çıxışına fars dilində başlayan Musəvi azərbaycanlıların "Türk, Türk" istəyinə isə belə cavab verib: "Burası İrandır, bu bölgədə çoxlu qövm və məzhəblər yaşayır". Fars dilində danışığına davam edən prezidentliyə namizədə tələbələrin "Xatəminin xəyanətinə münasibətiniz necədir?" sualına "cavab vermək istəmirəm" deyib. Bu da soydaşlarımızn etirazına səbəb olub və bir anda zal "Ölüm olsun satqına!" şüarıyla titrəyib. Son zamanlarda Xatəminin Azərbaycan türklərinə həqarət etməsindən yararlanmaq istəyən mühafizəkarlar da öz layiqli cavablarını alıblar. Soydaşlarımız "Nə sağçıyıq, nə solçu, millətçiyik millətçi!" deyiblər. Bu arada İranın sabiq prezidenti Məhəmməd Xatəmi barəsində yayılmış videogörüntünü təkzib edib.

Əhməd Davudoğlu Bakıya rəsmi səfərə hazırlaşlır

2009-05-25T05:12:00.000-07:00

Yenicə Türkiyənin Xarici siyasət idarəsinə rəhbər təyin olunmuş Əhməd Davudoğlu gələn həftə Azərbaycana nazir qismində ilk rəsmi səfər edəcəyini açıqlayıb.

Bu gün Dəməşqdə İslam Konfransı Təşkilatının xarici işlər nazirlərinin yığıncağı çərçivəsində jurnalistlərlə görüşən Türkiyənin baş diplomatı Azərbaycan rəhbərliyi ilə Bakı-Ankara münasibətlərini və Qarabağ problemini müzakirə etmək niyyətində olduğunu deyib. O, elə Dəməşqdən birbaşa Bakıya yollanacağını da vurğulayıb.

Türkiyə və Azərbaycan ən yaxın müttəfiqlər hesab edildiyindən, son zamanlar Bakıda Ankara-Yerevan yaxınlaşmasına münasibət birmənalı deyildi. Bu isə iki ölkə arasında əlaqələrin müəyyən qədər gərilməsinə səbəb olmuşdu.

Lakin bu yaxınlarda Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyub Ərdoğan Azərbaycana uğurlu səfər edərək, bu gərginliyin aradan qalxmasına nail ola bilib. Cənab Ərdoğan ölkəsinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə həssas yanaşdığını, bu mənada hər-hansı şübhə və dedi-qoduya əsas olmadığını da vurğulayıb.

Öz növbəsində Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Ərdoğanla görüşdən sonra, Türkiyə-Ermənistan danışıqlarınıa dair iki ölkə arasında son zamanlar yaranmış müəyyən suallara tam cavab aldığını söyləyib.

Ərdoğanın Bakı səfərində onu müşayiət edən nazirlər arasında Əhməd Davudoğlu da var idi. Ancaq belə görünür ki, Türkiyənin baş diplomatı qısa fasilədən sonra yenidən Bakıya səfər etmək zərurəti hiss edib.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazriliyinin sözçüsü Elxan Poluxov cənab Davudoğlunun Bakı təmaslarının gündəliyini Amerikanın Səsinə açıqlayıb:

“Qarşıda ikitərəfli əməkdaşlığın mühüm istiqamətləri durur. İki ölkə bir-birinə yaxın olduğundan, əlaqələri birlikdə müzakirə etməklə irəli aparmaq təcrübəsi mövcuddur. Davudoğlu ilə müzakirə olunacaq məsələlər sırasına gündəlik həyatımızın ən müxtəlif istiqamətləri daxildir. Konkret olaraq, enerji sahəsində həm mövcud layihələr, həm də perspektiv planlara nəzər salınacaq. Danışıqlarda Qarabağ problemi də hər zamanki kimi, xırdalanacaq. Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə gəldikdə, bu mövzu Türkiyə baş naziri cənab Ərdoğanın bu yaxınlarda Bakıya səfəri zamanı səsləndirdiyi bəyanatlarla qapanıb”, - deyə Elxan Poluxov vurğulayıb.

Ankaradan Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Cəlaləddin Yavuz isə hesab edir ki, Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə dair mövzu tam qapanmayıb. Cənab Yavuz Amerikanın Səsinə bunları deyib:

“Sözsüz ki, baş nazir Ərdoğan Azərbaycana gec də olsa səfər etməklə, bu məsələyə dair mövqeyini son olaraq ortaya qoydu və indi Azərbaycanda Türkiyənin niyyətlərinə dair hər hansı şübhə olmamalıdır. Ancaq Ermənistanla danışıqlar dayanmayıb, müzakirələr davam edir. Türkiyə əvvəllər də bəyan etdiyi kimi, Yerevanla təmaslarını Qarabağ nizamlamasına uyğunlaşdırmalıdır. Bu baxımdan hər iki tərəf arasında dialoqlara mütəmadi olaraq ehtiyac yaranır”.

Cənab Yavuz sonda onu da deyib ki, çox güman ki, Türkiyənin baş diplomatı Bakıya qarşıdakı səfəri ilə Ankaranın Yerevanla dialoqların Qarabağ nizamlamasına uzlaşdırılacağı barədə Azərbaycana verdiyi vədi yeniləyəcək.

Monqol müxalifəti hakimiyyəti ələ keçirdi

2009-05-25T05:11:00.000-07:00

Müxalifətin nümayəndəsi prezident seçkilərində qalib gəldi

Monqolustanın fəaliyyətdə olan prezidenti Nambarın Enxbayar dövlət başçısı seçkilərində məğlub olduğunu etiraf edib. Lent.az-ın “France Presse” agentliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, 1921-ci ildən ölkəni idarə edən hakim Monqol Xalq-İnqilab Partiyasının lideri Demokrat Partiyasının namizədi Tsaxiaqiyna Elbeqdroja məğlub olduğunu bildirib.

Enxbayar Elbeqdrojaya minimal fərqlə məğlub olduğunu vurğulayıb. Rəsmi nəticələr bu gün gün ərzində elan ediləcək.

Tsaxiaqiyna Elbeqdroja Monqolustanda kommunist rejiminin çökdürülməsinin əsas iştirakçılarından biridir. O, ölkənin təbii resurslarından daha effektiv istifadə etmək hesabına sadə insanların həyat səviyyəsini yüksəltməyə söz verib

İran adlanan yerdə \"Facebook\" saytına blok qoyuldu

2009-05-25T05:09:00.001-07:00

Prezidentliyə namizədlərdən biri internetdə qızğın seçki kampaniyası aparırmış

İranda prezident seçkiləri ərəfəsində \"Facebook\" saytı blok olunub.
İranın İLNA agentliyinin mayın 24-də verdiyi məlumata görə, prezidentliyə namizəd Mir Hüseyn Musəvinin tərəfdarları \"Facebook\"-dan istifadə edərək, dəstəklədiyi namizədi təbliğ edirmişlər.
İLNA-nın məlumatına əsasən, Husəvinin 5200 tərəfdarı \"Facebook\"-da aktiv təbliğat aparırmışlar.
İranda növbəti prezident seçkiləri iyunun 12-də keçiriləcək. Hazırda dörd namizəd rəqabət aparır: hazırkı prezident Mahmud Əhmədinejad, sabiq Baş nazir Mir Hüseyn Musəvi (Hossein Mousavi), eks-spiker Mehdi Kərrubi və İran İnqilabçılar Korpusunun sabiq rəhbəri Möhsün Rizayi (Mohsen Rezaee).

General Möhsün Rzayi: “Əgər mən prezident seçilsəm, İsraili milçək kimi bir şapalağa məhv edərəm”

2009-05-25T05:05:00.000-07:00

RAN PREZİDENTLİYİNƏ NAMİZƏD İSRAİLİ HƏDƏLƏDİ

İranda prezidentliyə namizədlərdən biri, “Sepah” qüvvələrinin keçmiş komandanı, general Möhsün Rzayi İsraili “bir zərbə ilə məhv edə biləcəyini” deyib. General seçicilər qarşısında dünənki çıxışı zamanı deyib ki, əgər onu prezident seçsələr, İsraili milçək kimi bir şapalaqla məhv edəcək.

“Əgər mən prezident seçilsəm, sionist rejim bir daha İranı hədələmək cəsarətində olmayacaq. Mənim hökumətim xarici siyasətdən başı çıxdığı kimi raket və tankların da nə olduğunu yaxşı bilir. Mən bilirəm ki, İsrailin zəif nöqtəsi haradır, mən onu bir zərbə ilə yer üzündən silə bilərəm”- deyə M.Rzayi bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrail və Amerikada yaxşı bilirlər ki, Rzayi kimdir və onu kimlər dəstəkləyir: “Mən sizi əmin edirəm ki, əgər hökumətdə bizimkilər olsa, İrana qarşı hədələr dərhal kəsiləcək”.
Qeyd edək ki, İranın indiki prezidenti Mahmud Əhmədinejad da İsrailin yer üzündən silinəcəyi haqda dəfələrlə bildirib. Lakin onun mühafizəkarlar düşərgəsindən olan rəqibi nümayiş etdirmək istəyir ki, İsrailə qarşı daha qətiyyətli olacaq.
İsrail mətbuatı isə Rzayinin sözlərini “uşaq lovğalığı” kimi şərh edib. Bu arada İranın müdafiə naziri Mustafa Məhəmməd Nəcar ölkənin Silahlı Qüvvələrinin yeni silah əldə etdiyini açıqlayıb. Bu silah 12 kilometr məsafəni vura bilən “Fəth” adlı 40 millimetrlik avtomatik topdur. Silah dəniz döyüşlərində hərbi gəmilərə qarşı effektli hesab olunur.
Amerikanın “Wall Street Journal” qəzetində dərc edilmiş məqalədə isə bildirilir ki, İsrail son bir neçə ildir İrana qarşı görünməyən müharibə aparıb və bu müharibədə böyük uğurlar əldə edib. Məqalə müəllifi, yəhudi jurnalist Ronen Berqman yazıb ki, “Mossad” tərəfindən aparılan bu müharibə nəticəsində İranın nüvə proqramları ciddi şəkildə əngəllənib. Məqalədə deyildiyinə görə, İran Silahlı Qüvvələri rəhbərlərinin uçduğu iki təyyarənin qəzaya uğraması, nüvə laboratoriyasındakı yanğın və İranın nüvə reaktoru üçün saxta materialın ötürülməsi bu müharibənin elementləri arasındadır.musavat

İSLAM KONFRANSI TƏŞKİLATI ERMƏNİSTANIN AZƏRBAYCANA TƏCAVÜZÜNÜ PİSLƏYƏN ÜÇ QƏTNAMƏ QƏBUL EDİB

2009-05-25T05:03:00.000-07:00

İslam Konfransı Təşkilatına üzv ölkələrin xarici işlər nazirlərinin Suriyanın paytaxtı Dəməşqdə keçirilən 36-cı konfransında Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünə dair üç qətnamə qəbul olunub.

Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən «Media forum» saytına verilən məlumata görə, mayın 23-dən 25-dək keçirilən konfransın gündəliyində İKT ölkələrinin maraqlarını ifadə edən 80 məsələ, o cümlədən erməni təcavüzünə dair qətnamələr daxil edilib və qəbul olunub.

Qətnamələrdən biri Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü, biri təcavüzlə əlaqədar Azərbaycana iqtisadi yardımın göstərilməsi, digəri ermənilərin işğal etdiyi ərazilərdə islam mədəni və tarixi abidələrinin məhvi haqqındadır.

Konfransda Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti iştirak edib.

Konfransın açılış mərasimində Suriya prezidenti Bəşər Əsəd iştirak edib.

Plenar iclasda E.Məmmədyarov erməni təcavüzü və onun nəticələri ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyini diqqətə çatdırıb.

Konfransda hesabatla çıxış edən İKT baş katibi Ekmələddin İhsanoğlu Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü ilə bağlı İKT-nin birmənalı mövqeyini aşıqlayıb, təcavüzü qətiyyətlə pislədiyini, erməni işğalçılarının dərhal və qeyd-şərtsiz bütün işğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarından çıxmasının tələb olunduğunu vurğulayıb.
«Media forum»

İran adlanan yerin orta-mənzilli raket sınağı ABŞ Konqresində reaksiyaya səbəb olub

2009-05-25T05:00:00.000-07:00

İran adlanan yerin bu yaxınlarda sınaqdan keçirdiyi raket İsrailə və Cənub-şərqi Avropaya çatmaq qabiliyyətinə malikdir. İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad sınağın uğurlu keçdiyini bildirib.

Bu sınağı amerikalı rəsmilər də təsdiq edib. ABŞ müdafiə naziri Robert Geyts: ‘Raket təxminən 2000-2500 kilometr məsafəni vurmaq qabiliyyətinə malidir. Fikrimizcə mühərikdə yaşanan bəzi problemlər səbəbində azı sınağın hazırkı mərhələsində raketin hədəfə çatma qabiliyəti bir qədər az olub.’

Raket İsrailə, Cənub-Şərqi Avropaya və ABŞ-ın yaxın Şərqdəki bazalarına çata bilər. Ötən həftə Vaşinqtonda Birləşmiş Ştatlar prezidenti Barak Obama və İsrail baş naziri Benyamin Natanyahu nüvə ilə silahlanmış İrandan gələ biləcək təhlükələri müzakirə edib.

ABŞ Prezidenti deyib ki, ‘Mən inanıram ki, nüvə silahı əldə etmək İranın marağında deyil. Çünki bu, Yaxın Şərqdə nüvə silahları mübarizəsinə yol aça və regionda tam bir qeyri-stabilliyə gətirib çıxara bilər.’

İran bildirir ki, nüvə proqramı dinc mahiyyət daşıyır. Ancaq ekspertlər narahatdır ki, bu raket nüvə başlığı da daşıya bilər

İran daha əvvəl – keçən ilin noyabr ayında Sejil yer-yer raketini sınaqdan keçirmişdi. ABŞ İranı bu sınaqla BMT Təhlükəsizlik Şurasının Qətnaməsini pozmaqda ittiham edib.

ABŞ dövlət katibi Hillari Klinton bu yaxınlarda Senatın komitəsi qarşısındakı çıxışında deyib ki, Biz yenidən aktiv şəkildə bu hadisələri izləyir və İrana nümayiş etdirmək istəyirik ki, nüvə silahları onlar təhlükəsiz deyil, daha təhlükəli edəcək.

Obama administrasiyası deyir ki, son sınaq onları narahat edir, ancaq onlar Tehranı diplomatiya yoluna cəlb etmək istəyir. Buna baxmayaraq, administrasiyanın bildirdiyinə görə, ilin sonuna qədər inkişaf əldə edilməsə İrana daha ağır sanksiyalar tətbiq oluna bilər.voa

İRAN ADLANAN YERİN İSTANBUL KONSOLOSLUĞU ÖNÜNDE GÜNEY AZERBAYCAN PROTESTOSU

2009-05-25T04:58:00.000-07:00

Bügün, 23 Mayıs 2009 Cumartesi günü, satt 15:00’da GÜNEY AZERBAYCAN BİRLİK KOMİTESİ-İstanbul’un düzenlediği ve Türk dünyasının farklı topluluklarından (Kuzey Azerbaycan, Türkiye, Doğu Türkistan, Ahıska Türkleri, İdil Tatarları, Kerkük Türkleri, Borçalı Türkleri vb) onlarca kişinin katılımıyla yaklaşık 80 kişilik bir topluluk İran İslam Cumhuriyeti’nin İstanbul başkonsolosluğu önünde 22 Mayıs 2006 Güney Azerbaycan Ayaklanması yıldönümü dolayısıyla bir miting gerçekleştirildi.

Düzenlenen etkinliğin amacı yayınlanan bildirilerde; Güney Azerbaycan Türklerine yapılan sosyal, kültürel, ekonomik ve mezhebi baskıların durdurulması, sivil ve barışçıl yöntemlerle kendi milli haklarını talep eden insanların tutuklanması ve ağır işkencelere maruz bırakılması, Güney Azerbaycan aydınlarının faili meçhul cinayetlere kurban gitmesi, Türklere karşı hakaretler, eritmeler, nüfus dengesinin bozulması gibi yollarla sistemli etnik temizlemeye tabi tutulması, Türkçe basın ve yayına uygulanan baskı ve yasaklamalar, yaklaşmakta olan İran Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Güney Azerbaycan temsilcisi ve eski Tebriz milletvekili Ekber A’lemi’nin son dönemde Güney Azerbaycan Milli Hareketi’ndeki etkili faaliyetlerinden ve yüksek oy potansiyelinden dolayı adaylığının rejim tarafından nedensizce reddedilmesi, eski Cumhurbaşkanı Hatemi’nin sözde uygarlıklar konuşması iddialarıyla çelişir bir şekilde Türklere karşı hakaret dolu son konuşmasına yönelik itiraz ve tepkilerini gündeme getirip kınamak şeklinde açıklandı...

Açılan pankartlarda son yıllarda Güney Azerbaycan Milli Mücadelesi uğruna şehit olanların, faili meçhul cinayetlere kurban giden Prof. Dr. Zehtabi ve Müh. Emani gibi aydınların tutuklananların fotoğrafları, rejim yöneticilerini kınama içerikli karikatürler ve Güney Azerbaycana uygulanan baskılar ve idam cezasının kaldırılması, insan hakları ihlallerinin durdurulması, tutukluların serbest bırakılması ve Türk diline resmi dil statüsünün verilmesi gibi talepler göze çarpmaktaydı.

Olaysız geçen mitingte şu sloganlarlara yer verildi:

Kahrolsun Fars Irkçılığı; Benim dilim ölen değil, başka dile dönen değil; Tebriz-Bakü-Ankara, Acem hara biz hara?; İran’da Türk dili yine resmi olmalı; Ne Mutlu Türk’üm diyene!; Ne mutlu Türk’üm diyebilene!; Türk Türk’e destek, bizimdir gelecek; Azerbaycan birdir, başkenti Tebriz’dir!; Azerbaycan gözdür, bebeği Tebriz’dir!; İran adında sömürgeye son!; İdam kalksın, işkence dursun!; Irkçı molla, sarığını kolla!; Alpertunga yenecek, Türk’ün devleti yine dönecek!; Türk eli ölmez, Acem’e çevirilmez! vs.

Benzeri aynı günde Ankara’da yapılan mitingte İran rejimine yönelik 8 maddelik bir bildiri okunup topluluk tarafından alkışlandı.

Güney Azerbaycan Birlik Komitesi (İstnbul)
azadtribun

22 may - Güney Azərbaycanın Milli Dirçəliş günü

2009-05-25T04:55:00.000-07:00

Dünyanın ən qədim milətlərindan olan Azərbaycan türk millətinin çox zəngin dövlətçilik tarixi vardır. Bu tarix qəhrəmanlıq ənənələri, şərəfli, mürəkkəb, bə’zən də ziddiyyətli və faciəli hadisələrlə zəngindir.
Iran adlanan ölkədə islam pərdəsi altında hakimiyyətdə olan şovinist molla rejiminə qarşı 18 il ərzində milli kimlik üğrunda mübarizə aparan və bir millət olaraq bu milli mübarizəni kütləviləşdirən Azərbaycan türkü bəşəriyyətin tərəqqisinə xidmət edəcək demokratik dövlətdə yaşamaq arzusunu sivil mubarizə yolu ilə əldə etməyə çalışır.

Müasir XXI əsrdə irqçi fars rejimi bu haqlı mübarizəni hələ də silah gücü ilə yatırmağa çalışır. 22 may 2006-cı il tarixdə milli tələblər uğrunda başlanan kütləvi etirazlarda tətbiq olunan zorakılıqlar bu faktı bir daha sübut edir. Bu hadisədən üç il keçir və Azərbaycan türk milləti 22 may 2006-cı il milli qiyamında millətimizin göstərilmiş olduğu qəhrəmanlıqları yüksək dəyərləndirərək hər il may ayının 22-də bütün basqılara ramən milli istəklərini kütləvi şəkildə gündəmə gətirir və işğalçı fars rejiminə bildirir ki, bu millət öz haqlı istəklərində isrlarlıdır və milli haqlarını əldə edənə qədər müqəddəs mübarizəsini davam etdirəcək.
Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası bu tarixi günün Güney Azərbaycanın Milli Dirçəliş günü kimi qeyd olunmasını təklif edir. Çünki, Azərbaycanın milli mübarizə tarixinə daxil olan 22 May Azərbaycan türkünün müstəqillik uğrunda mübarizəyə qalxdığı gün – millətin Dirçəliş günü kimi həmişə şərəflə anılacaq.

Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası

23.05.09

Urmu Azad Bili yurdunda "HARAY HARAY MƏN TÜRKƏM" şuarı Səs lənib dir.(yeniləndi)

2009-05-25T04:52:00.000-07:00

Bu gün Urmu Səma Azad Bili yurdunda Öyrəncilərin Təşəbusu iylə bir Etirazi Aksiya geçirilib.
GAİP muxbirinin urmu dan verdiği məlumata əsasən Bu aksıyanın başlanqıcından əvəl bəzi Öyrənci lər Universitənin Hərasəti tərəfindən çağırılıb və onlara huşdar verilib. bunlarla birlikdə Universitəni önündə Çoxlu sayıda Nizam intizam guvələri yerləşdirilib. onlar Motor və maşinla(eleganz) Universitənin Ətrafında gəzməyə məşqul olublar.

Aksiya Təbriz vaxtı iylə saat 10 da bu yoğun Əmniyəti Şərayit Altında başlayib.aksiyanın başlanqıcında Bir Öyrənci Fəal digər Öyrəncilərin tərəfindən Danışıq aparıb və Faşist Xatəminin Azərbaycan millətinə bi Namus deməsinə Öz etirazını dilə gətirib. Məlumata görə Aksiyanın dəvamında Öyrənci lər və Bili yurdunda ki digər Milli Fəal lar Haray Haray Mən Türkəm , Xatəmi Xəcalət Xəcalət və bunun kimi şuarlar səsləndiriblər.

Bu yığınacağın ikinci bölümündə bir Milli Fəal Universitə dəki Milli Fəal lari Təmsiylən Bİr danışıq Aparıb. Bu milli Fəal Öz danışığında 1385 Xurdad qiyamının Şəhidlərinin Xatirəsin Əzizliyib və o da öz Etirazın bu filme( Xatəminin Türkləri bi namus və gamaz adlandırmasına) Bildirib dır.

Milli Fəal lar Nəng olsun Xatəmiyə , Türk Dilində Mədrəsə Olmalıdır Hər kəsə və belnəçi Plakardlarla yazaraq Bu miting də Göclü şəkil də iştirak ediblər.

Bu Mitingin sonunda YA YA YA ŞA ŞA ŞA AZƏRBAYCAN ÇOX YAŞA və TÜRK DİLİNDƏ MƏDRƏS MƏDRƏSƏ şuarları səslənib və Bir Etirazi Bəyaniyə oxunaraq 1 saat dan sonra sona çatıb dır.

Vidio və Əlavə Şəkil lər Qısa zamanda Yayılacaqdır.

Aşağıda kı Şəkil lər Öyrencı sitəsindən alınıb dır.
gaip

PENTAQON İRANA QARŞI MÜHARİBƏ PLANINI TƏZƏLƏYİB

2009-05-25T04:49:00.000-07:00

Amerika əsgərləri isə hələlik Bəhreyndə ərəb rəqslərinə tamaşa edir

ABŞ-ın Müdafiə Nazirliyi prezident Barak Obamanın tapşırığı ilə İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyatlar planını yeniləyib. Bu barədə müdafiə naziri Robert Geyts bildirib. NBC telekanalında çıxışı zamanı Pentaqon rəhbəri deyib ki, ABŞ İrana qarşı hərbi əməliyyatlar variantını heç vaxt istisna etməyib. Lakin ABŞ bu mövqedədir ki, güc tətbiqi diplomatik vasitələrin nəticə verməyəcəyi halda mümkün ola bilər.
“Prezident müntəzəm olaraq İrana qarşı hərbi planların yenilənməsi haqda tapşırıq verir. Mən səlahiyyətli şəxs kimi deyə bilərəm ki, prezidentlə bizim dialoqumuz nəticəsində bu cür planlar yenilənib və bütün kartlar hazırda masa üzərindədir”- deyə R.Geyts bildirib.
Obama İranla dialoqun tərəfdarıdır və səlahiyyətlərinin icrasına başlayandan sonra Tehrana qarşı sərt mesajlar verməkdən çəkinib. ABŞ prezidenti İranla dialoqun bütün formalarından, o cümlədən prezident Mahmud Əhmədinejadla üzbəüz görüşlərdən də istifadə edilməsinə tərəfdardır. Bununla belə Obama ABŞ-ın əvvəlki prezidenti kimi İrana qarşı güc variantını istisna etmir. Bu günlərdə Vaşinqtonda İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüşü zamanı Obama deyib ki, ABŞ-ın İrana qarşı səbri hüdudsuz deyil və onlar diplomatik vasitələrin nəticə verməsini gözləyir. Əks halda ABŞ prezidenti ən azı İrana qarşı sanksiyaları sərtləşdirəcəyini bildirib.
Hazırda İran körfəzinin beynəlxalq sularında Amerikanın iki təyyarədaşıyan gəmisi növbə çəkir. Onlardan biri “Nimitz” ilk dəfə Yaxın Şərq limanlarından birinə yan alıb. Amerika mənbələrinin məlumatına görə, təyyarədaşıyan Bəhreyn limanında lövbər salıb və onun göyərtəsindəki minlərlə əsgər sahilə çıxıb. Bu, son 61 ildə baş verən ilk belə hadisədir. Bildirilir ki, Amerika təyyarədaşıyanında xidmət edən əsgərlərə bir neçə gün istirahət etmək, o cümlədən gecə klublarına getmək və ərəb rəqslərinə tamaşa etmək icazəsi verilib. Ekspertlərə görə, bu körfəzdəki Amerika qüvvələrində hazırlıq səviyyəsinin aşağı salınmasını göstərir. İran ətrafında gərginliyin davam etdiyi vaxtlarda körfəzdəki Amerika qüvvələrinə döyüş hazırlığı əmri verilmişdi.
F.Məmmədov
musavat

İranın siyasi və ideoloji mahiyyəti və Güney Azərbaycan Milli Hərəkatı

2009-05-25T04:48:00.001-07:00

Elnur Eltürk Dünya Azərbaycanlıları Konqresi Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin yazısı

Hər bir xalq öz azadlıq uğrunda savaş apararsa o gec-tez haqqında sahib çıxacaqdır. Çünki,azadlıq gözəl nemətdir və bu nemətin ram edilməsi uğrunda əsrlərlədir ki, savaşlar gedir və gələcəkdə bu davam edəcəkdir.Əgər keçmişdə ox-kaman və orta əsr silahları ilə bu davam edirdisə,indi ki,vaxtda ağır silahlar və müasir texnoloji vasitələrlə bu siyasət həyata keçirilir.

Bu gün İran adlanan məmləkətdə türk milləti əzilməmək və assimiliyasi məruz qalmamaq üçün mücadilə aparırlar. Dövlət səviyyəsində aparılan bu siyasət,bu gün daha da aqressivləşib. Milli məsələrlə bağlı fikirlərə qənim kəsilən Tehran hər addım başı milli fəalları təqib edir və formalaşmaqda olan ziyalı təbəqəsini sıradan çıxartmaq üçün geniş fəaliyyətə keçib. Bu gün İranın ideoloji sistemi,beyin mərkəzləri tam gücü ilə milli düşüncəni məhv etməyə və irançılıq ideologiyası yaymaqla məşğul olsalarda amma milli hərəkat bu təbliğatların qarşısında əzilmir,milli hərəkat yüksələn mərhələ ilə inkişaf etməkdədir. Artıq hərəkat Milli məfkürənin müdafiəsi mərhələsindən,siyasi mərhələyə keçməkdədir.

Sevindirici hall ondan ibarətdir ki,daxildə və xaricdə olan milli qüvvələrin arasında güclü harmoniya olmaqdadır.Əvvəllər biz bunu zəif görsəkdə, ancaq hal hazırda proseslərin özündə bir təmərküzləşmə görünməkdədir.

Çox maraqlıdır zorun üzərində qurulan bir ölkə nə vaxta kimi bu siyasəti davam etdirəcəkdir. Əgər İranın dövlətçilik fəlsəfəsinin kökündə dini konfessiyalar üzərində qurulmuş bir ana bir xətt dayanırsa və dini ideyaları anayasanın əsas müddəaları kimi götürübsə, İslamın müqəddəs kitabı sayılan “Qurani-Kərimi” incələdikdə orada toplumların(qövmlərin) haqqının verilməməsi və insanların milli istismarı üçün heç bir ayə yoxdur.

Bu gün iranın dini rəhbərləri dinin siyasəşdirib öz maraqları çərçivəsində idarə edirlərsə bu artıq başqa şeydir. Dinlə siyasətin bir arada olması və çulğalaşmış formada idarə olunması mümkün deyil. Bunu ən azı Osmanlı imperiyası sübut etdi. Heç Osmanlı imperiyası da öz idarəçilik sistmenin prinsip etibarı ilə zorakılıq və xalqların istismarı sistemi ilə idarə etmirdi. Amma tarixin dərs verən üzlərindən biridə odur ki, dövlətçilik fəlsəfəsinin əsas kökündə zorakılıq durursa,o dövlət uzun ömürlü ola bilməz.

Tarixin gedişatıda təsdiq edir ki,inqilab öz övladlarını yeyir (Jan Robespyer) Bir vaxtlar İranda dini dövlətin formalaşmasını istəyən qüvvələr bu gün artıq özləri qurduqları və hakimiyyətə gətirdikləri siyasi qüvvələrə qarşı çıxırlar. İranın tanınmış siyasətçilərdən olan azərbaycan türkü, Əkbər Ələmi artıq özü etiraf edir ki,şaha qarşı çıxdığına görə peşimandır.Mənim dayağım Azərbaycandır və mənim ana dilimi farslaşdırmaq istəyirlər və s sözlərini dilə gətirir və iranın siyasi sisteminin düzgün qurulmadığını etiraf edir.

Bu gün onun etiraf etməsi Güney Azərbaycanda Milli Azadlıq Hərəkatına böyük təsir. Maraqlı olan amillərdən biridə Ələminin simasında belə bir fikir ortaya çıxır ki,deməli güneydə aparılan savaş məntiqli və strateji baxımından düzgün hesablanan bir hərəkatdır. Çünki,Iran rejiminin qurulmasında xidmət olan bir insanın bunu etiraf etməsi,artıq iran rejiminin çürüdüyünü və belə bir sistemlə dövləti sona kimi saxlamaq mümkün olmayacaqdır. Gələcəkdə İranda baş verəcək inqilabi dəyişiklərdə və ya güclü siyasi təlatümlərdə azərbaycan türkləri öz haqqlarını alacaqlar. İran rejimi Ələmi kimi xalqımızın haqqını müdafəi edən insanları nə qədər məhv etsədə və ya başqa adlarla onları sıradan çıxartsada amma milli hərəkatın nüvəsi daha da güclüdür.

Xüsusi ilə hərəkatın məvh edilməməsinin əsaslarından biridə və İran siyasətçilərinin dərk edə bilmədiyi ən böyük amilli hərəkat öz nüvəsini və mayasını haradan götürürür. Bunun sadə bir cavabı var. Min illər boyu formalaşmış və nəsillərdən nəsilə ötürürülən xalqın milli ruhundadır. Çünki,türk toplumu tarixin əsasətində yaşayan bir vaxtları olub,amma türkçülüyün böyük ideoloqlarında olan Əli bəy Hüseynzadənin sözləri desək “Türkdən qul olmaz” ifadəsi türkün yaşam tərzinə yaddır. Bax İran siyasətçiləri bunu dərk edə bilmirlər.

Urmu Aksiyalarında Videolar

2009-05-25T04:17:00.000-07:00

Urmunun dünən və bu gün kı Etiraz aksiyaların burdan İzləyin.

http://www.gaip.biz/index.php?option=com_content&task=view&id=1755&Itemid=1

elirza ferşinin tutulmasından goruntuler

2009-05-23T14:07:00.001-07:00

Təbrizdə etirazlar. Həbslər və xəsarət alanlar var

2009-05-22T06:23:00.000-07:00

Xədicə İsmayılova
Mayın 22-də Təbrizin mərkəzində hökumətin təşkil etdiyi gəzinti etiraz nümayişləri ilə müşahidə olununb.

İranın 3-cü kanalı gəzintidə 300 min nəfərə yaxın təbrizlinin iştirak etdiyini bildirib. Tədbirə qatılan milli hüquqlar uğrunda fəallar gəzintidə etirazlarını nümayiş etdiriblər. Onlar «Türk dilində mədrəsə» kimi şüarlar səsləndiriblər.

İranın hüquq-mühafizə orqanları etirazçılara təzyiq göstərib. Azı dörd nəfər həbs edilib, xəsarət alanlar var. Həbs olunanların arasında Təbriz Universitetinin professoru Əlirza Fərşi də var.

İranda Azərbaycanlı Məhbusları Müdafiə Komitəsinin yaydığı məlumatlara görə, Paşa Qarabaği, Əli İslami, Əsgər Çəməni, Bayram Xaleqzadeh də həbs olunanlar arasındadır.

Təbrizdəki mənbələr «Azadlıq» radiosuna hələlik yalnız Əlirza Fərşinin həbsini təsdiqləyiblər.

Etirazçılar «Azadlıq» radiosuna bildirib ki, aksiyada məqsəd 2006-cı ilin may nümayişlərini anmaq və bu günlərdə «youtube» portalında yayılan video ilə bağlı etirazlarını bildirmək olub. Videoda prezidentliyə islahatçı namizəd Musəvinin silahdaşı, keçmiş prezident Məhəmməd Xatəminin türklər barədə zarafat etməsi əksini tapır. İranın bir neçə universitetinin tələbə fəalları həmin zarafatların türkləri təhqir etdiyini bildirib və Xatəmidən üzr istəməyi tələb ediblər.

Mayın 20-də isə İranda islahatçı qanadın prezidentliyə namizədi Musəvinin nümayəndəsi Ənsarinin Təbrizin Şəhriyar hotelində keçirdiyi görüş etirazlarla müşayiət olunub. Təbriz sakinləri Xatəminin türklərdən üzr istəməsini tələb ediblər. ASMEK-in yaydığı və Təbrizdəki mənbələrin təsdiqlədiyi məlumata görə, mühafizə qüvvələri ilə iğtişaşçılar arasındakı toqquşmada Təbrizli fəal Hadi Hamidi Şəfiq yaralanıb.

İranda azərbaycanlılar ana dilində tədrisin olmamasına və milli zəmində diskriminasiyaya məruz qalmalarına etiraz edirlər. 2006-cı il mayın 21-22-də İranın bir neçə şəhərində azərbaycanlılar rəsmi «İran» qəzetində dərc olunan karikaturaya etiraz etmişdilər. Karikaturada tarakanın azərbaycanca danışdığını göstərilir və şəkli müşayiət edən mətndə tarakanlardan xilas olmağın yolları öyrədilirdi.

Beynəlxalq təşkilatlar İranı qeyri-fars millətləri diskriminasiyaya məruz qoymaqda günahlandırır. İran Konstitusiyasının 15-ci maddəsi bu ölkədə yaşayan bütün millətlərə öz ana dilində təhsil hüququ tanıyır. Amma sayı 20-35 milyon arasında ehtimal edilən azərbaycanlıların öz dilində məktəbi yoxdur.

Iran Azərbaycana hədələrini davam etdirir

2009-05-22T06:19:00.000-07:00

Fuad Qəhrəmanlı: «Azərbaycanın Iranın təhdidlərinə layiqli cavab verməməsi gələcəkdə bu istiqamətlərdə müəyyən problemlər yarada bilər» Israil prezidenti Şimon Peresin Bakıya gözlənilən səfəri Iranın ciddi narahatlığına səbəb olub. Iran prezidentinin hərbi və təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri “Fələstini işğal etmiş Israilin” dövlət başçısının Bakıya dəvət olunmasını “qonşu müsəlman dövlətlərinə hörmətsizlik” kimi qiymətləndirməsindən sonra yerli mətbuatda sərt mesajlar səslənib. Birbaşa və ya dolayısıyla Tehran rejiminin nəzarətində olan, bir neçəsi isə Tehran xüsusi xidmət orqanlarının qeyri-rəsmi orqanı kimi fəaliyyət göstərən qəzet və saytlar əsas məqalə və şərhlərini Azərbaycan-Israil münasibətlərinə həsr ediblər. Bunlardan “Aftab”, “Keyhan”, “Ittilaat”, “Etimadi milli” qəzetləri, habelə “Tabnak” və “Aftab” saytları bu yöndəki fəaliyyətləri ilə başqalarından daha çox fərqlənirlər. Bu arada “Səhər” kanalını mövzuya toxunaraq baş verənləri özünəməxsus formada şərh edib. Səslənən əsas fikir isə Iran hökumətinə Naxçıvanla əlaqələrin kəsilməsi və Ermənistanla daha sıx əməkdaşlıq edilməsindən ibarət olub. Iranla-Israil arasında olduqca gərgin münasibətlərin olduğunu deyən AXCP Rəyasət Heyətinin üzvü, Fuad Qəhrəmanlı bildirdi ki, hətta bu münasibətlərin gələcəkdə hərbi münaqişə səviyyəsinə qalxacağı istisna edilmir: “Iranın son raket təlimlərindən sonra Israil rəsmiləri bəyan etdilər ki, ABŞ Irana qarşı hərbi əməliyyata başlamayacağı təqdirdə, Israil bunu təkbaşına da edə bilər. Təbii ki, belə kritik məqamda Israil prezidentinin Azərbaycana səfəri Iranın narahatçılığına səbəb olmaya bilməz”. Iranla Azərbaycan arasında sıx qonşuluq münasibətlərinin olduğunu vurğulayan F.Qəhrəmanlı əlavə etdi ki, Iranda yaşayan 30 milyonluq azərbaycanlı faktorunu da kənara qoymaq lazım deyil. Iranın Ş.Peresin Bakıya səfəri zamanı Azərbaycanla Tehranın əleyhinə müəyyən müqavilələr imzalamasından narahatlıq keçirdiyini deyən politoloq qeyd etdi ki, ona görə Iran sərt açıqlamalarıyla baş verənələrə öz mövqeyini nümayiş etdirməyə çalışır. Amma Azərbaycanın baş verənlərə sükutla yanaşmasının düzgün siyasət olmadığını vurğulayan AXCP yetkilisi söylədi ki, rəsmi Bakının bu mövqeyi mənfi peresident yarada bilər: “Azərbaycanın Iranın təhdidlərinə layiqi cavab verməməsi gələcəkdə bu istiqamətlərdə müəyyən problemlər yarada bilər. Azərbaycan hökuməti o qədər ikili siyasət aparıb ki, onun fəsadları baş verən zaman sükuta qərq olur. Eyni zamanda NATO və Rsuiya ilə, Israil və Iranla sıx əməkdaşlıq etmək olmaz. Azərbaycan Israil prezidentinin Bakıya səfərinin hansı fəsadlar doğura biləcəyini qabaqcadan proqnozlaşdıraraq müəyyən addımlar atmalı idi. Digər tərəfdən Iran müsəlman təəssübkeşliyini yalnız özünə lazım olanda yada salır. Məsələn, Fələstinlə bağlı baş verənlərdə Türkiyə Irandan daha sərt mövqedən çıxış etmişdi. Bütün bunların müqabilində isə Iran Azərbaycan torpaqlarını işğal edən bir dövlətlə sıx əməkdaşlıq edir”. Xəyal

22 may hadisələrindən 3 il ötür . Güneydəki soydaşlarımız bir neçə günlük təpkisi ilə İran adlanan yeri silkələdi

2009-05-22T06:08:00.000-07:00

2006-cı ilin 22 mayında Güney Azərbaycanda baş verən hadisələrdən 3 il ötür. Xatırladaq ki, Tehranda çıxan "İran" adlı qəzetdə təhqir xarakterli karikaturaya (türklər "tarakan"a bənzədilmişdi) etiraz olaraq milyonlarla soydaşımız küçələrə çıxıb. Və hadisə ilə Güney Azərbaycan milli hərəkatında yeni dönüş nöqtəsi başlayıb. Aksiyaların kütləviləşdiyini və Güney Azərbaycan sərhədlərini aşaraq bütövlükdə İranı əhatə etdiyini görən Tehran hakimiyyəti aksiyaları xüsusi qəddarlıqla yatırdıb. Nəticədə onlarla gənc və yaşlı həlak olub, yüzlərlə soydaşımız yaralanıb və minlərlə nümayişçi həbs olunub. 22 may hadisələrinin 3-cü ildönümü münasibətilə dünən Dünya Azərbaycanlıları Konqresi (DAK) Daimi Şurasının təşkilatçılığı ilə "22 May hərəkatının mahiyyəti, Güney Azərbaycanın istiqlala aparan yol və son durum" adlı toplantı keçirildi. DAK Daimi Şurasının sədri Əjdər Tağızadə qeyd etdi ki, Güneydəki soydaşlarımız bir neçə günlük təpkisi ilə İranı silkələdi: "Bu ölkənin əsas etnosu olan bir xalqın heysiyyatı ilə oynamağın nə ilə nəticələnə biləcəyini fars rejiminə göstərdi. Əslində bu aksiyalar hansısa qəzet yazısındakı təhqirə cavab deyildi. Onsuz da, fars rejiminin istibdadı altında olan hər günümüz bizə təhqirdir. 22 may üsyanı ilə xalqımız özünün azadlıq istəyini və bu istəyə çatmaq üçün böyük iradəyə sahib olduğunu ortaya qoydu". Ə.Tağızadənin sözlərinə görə, o zaman İran hakimiyyəti məlum hadisələri ABŞ-ın sifarişi kimi təqdim etməyə çalışsa da, onun bu niyyəti alınmayıb: "Sən məni təhqir elə, tarakana bənzət, mən də etiraz edəndə, denən ki, bunun arxasında Amerika durur. Buna kim inanar?". DAK həmsədri, Milli Məclisin üzvü Sabir Rüstəmxanlı 22 may olaylarının ildönümünün Azərbaycanda layiqincə qeyd edilməməsindən, cəmiyyətin belə hadisələrə laqeyd yanaşmasından şikayətləndi. Onun fikrincə, bu gün Azərbaycan cəmiyyəti enerjisi tükənmiş, yorğun insan təsiri bağışlayır. Güneyli Əli Nicat Azərbaycanda o taydan gələnlərin addımbaşı problemlərlə qarşılaşdığını dedi: "Sənədlərimiz yerində deyil, hər an deportasiya olunmaq təhlükəsi var. Bu gün Azərbaycan Respublikasında güneylilərin əfqan qaçqınları qədər hüquqları yoxdur". AMİP lideri Etibar Məmmədov Güney Azərbaycanda gedən proseslərin, aparılan repressiyaların dünyaya çatdırılmasına müasir vasitələrdən istifadəyə ehtiyac olduğunu söylədi: "Artıq qalın tarix kitablarının, uzun-uzadı nitqlərin, serial filmlərin zamanı deyil. Təbliğat üçün ən effektli vasitə yığcam video-süjetlər və kiçik çap məhsullarıdır". "Bizim üzərimizə düşən vəzifə güneyli soydaşlarımıza mənəvi -siyasi dəstək verməkdir", - deyən deputat Fəzail Ağamalı bu işə medianın, QHT-lərin lazımi səviyyədə diqqət ayırmadığını bildirdi. Digər deputat Qüdrət Həsənquliyevsə İsrail prezidentinin Azərbaycana dəvət olunmasına İran rəsmilərinin verdiyi reaksiyaya toxundu: "Deyirlər ki, müsəlman qanını tökən ölkənin prezidentini niyə dəvət etmisiniz? Amma bir-iki həftə əvvəl özləri donuz iyi verən Sarkisyanı qucaqlayıb bağırlarına basırdılar". Q.Həsənquliyev Azərbaycan xalqının iftixarı olan Babəkin abidəsinin "Azadlıq" meydanında ucaldılması təklifini də verdi. Sabiq millət vəkili Hacıbaba Əzimovsa İranın "Səhər-2" telekanalında Azərbaycan dövlətinə qarşı davamlı təxribat işi apardığına diqqət çəkdi: "Bu televiziya iddia edir ki, Azərbaycanda azsaylı xalqlar əzilir, məhv edilir. Bu çıxışı edənlərsə Moskvaya və Tehrana işləyən adamlardır". Tədbirdə 22 may hadisələrini əks etdirən qısa film nümayiş etdirildi. Aqil CAMAL

Erməni diplomatiyasının qürubu

2009-05-22T06:06:00.000-07:00

"Fransada gedən dini savaşlardan sonra hakimiyyət Henrix Navarralıya çatdı və o, IV Henrix adıyla taxta çıxaraq Burbonlar sülaləsinin əsasını qoydu. Fransa isə onu tanımadı və fanatik katolik tərəfindən qətlə yetirilənədək Henrix fransızların nəzərində gugenot olaraq qaldı. IV Henrix Ermənistan prezidenti Serj Sərkisyana ən yaxın və oxşar tarixi fiqur sayıla bilər".
İrəvanda çıxan "Azad Fikir" qəzeti hesab edir ki, sabiq prezident Levon Ter Petrosyanın Qarabağ və Ermənistan erməniləri arasında uçurum yaratmış sektasının səyləri nəticəsində Sərkisyan bir vaxtlar Parisdə Henrix təki, İrəvanda yad adamdı. "Burada Sərkisyanın siyasi və ya ictimai dayaqları yoxdur. O, tənhadır. Tarix göstərir ki, dövlətin birinci adamı hətta hər hansı dəstək və istinad yeri olmadan da illər yox, qərinələr boyu hakimiyyətdə qala bilər. Bir şhərtlə ki, dövlətin maraqlarını ümdə hesab etsin və cəmiyyətin mənafeləri ilə heç bir əlaqəsi olmayan şübhəli tərəfdaşların xidmətlərindən imtina etsin", - "Azad Fikir" bildirib.
Ermənistanda hakimiyyətdən narazılıq durmadan artmaqdadı.
Belə ki, müxalifətdəki "İrs" Partiyasının parlament fraksiyasının katibi Larisa Alaverdyan ölkənin ali qanunvericilik məclisində çıxış edərkən bildirib ki, hakimiyyətin yürütdüyü siyasət ölkəni uçuruma aparır.
"Ermənistan bir çox beynəlxalq strukturlarda natamam və yarıtmaz şəkildə təmsil olunduğundan, xüsusilə də Dağlıq Qarabağ məsələsində zəif davrandığımızdan bir çox təşkilatlarda əleyhimizə olan qərarlar qəbul olunur. Ermənistanın beynəlxalq təşkilatlardakı nümayəndə heyətləri Dağlıq Qarabağ problmi ilə bağlı üzərilərinə düşən məsələləri həll etmirlər. Bununla bağlı olaraq parlamentdə btün nümayəndə heyətlərinin üzvləri ilə görüş keçirərək Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması məsələsində ümumi mövqenin hazırlanmiasını müzakirə etməliyik", - Larisa Alaverdyan bildirib.
İrəvanın narahatlığını anlamaq olar. Zira son vaxtlar bir çox beynəlxalq təşkilatlarda gerçəkdən də "İrəvanın əleyhinə" qərarlar qəbul olunur, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması və Azərabycanın erməni işğalında olan ərazilərinin azad edilməsi ilə bağlı erməniləri əsla təmin etməyən addımlar atılır.
Ermənistan İqtisadi-Siyasi Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Vahan Gülbekyan hesab edir ki, rəsmi İrəvanın yürüdtüyü daxili siyasət ölkə iqtisadiyyatında xaos yaradıb.
Onun dediyinə görə, 2009-cu ilin əvvəlindən bəri Ermənistanda iqtisadi inkişaf templəri sürətlə aşağı düşməkdədir.
"Milli Statistika Xidməti bu günlərdə ölkə iqtisadiyyatı ilə bağlı son göstəricilərini açıqlayıb. İllik hesabla kənd təsərrüfatında geriləmə 4,1%- təşkil edərək 57 milyard drama çatıb. Xidmət sahəsində həmin rəqəm 0,6%-dir və 216 milyard dram təşkil edir. Sənaye və inşaatda da uzunmüddətli perspektivlər baxımından ölkə iqtisadiyyatı üçün çox ağır nəticələr verə biləcək tənəzzül davam edir. Sənayedə geriləmə 11,1% və ya 177 milyard dram, tikintidə isə 42,4% və ya 51,5 milyarda bərabər olub. İşsizlik 6,5%-ə qədər artıb, xarici ticarət dövriyyəsi 30% azalaraq $1,069 milyarda enib. Özü də ixrac 47,8% geriləyərək $175 milyona, idxal isə 25% azalaraq $893 milyona çatıb. Beləliklə, Ermənistanın xarici ticarətindəki mənfi balans sürətlə böyüyür: idxal ixracdan 5,1 dəfə artıqdı. Bütün bunları sadalamaqda məqsədim iqtisadiyyatın vəziyyətindən bəhs etmək yox, prezident Serj Sərkisyan və onun hakimiyyət komandasının ölkəni hansı uçurumun kənarına çatdırdığını göstərməkdir. Eyni vəziyyət xarici siyasətdə də müşahidə olunur: iqtisadiyyatı geriləmənin analoqu diplomatiyamızdadır. Dağlıq Qarabağ məsələsi, Türkiyə ilə sərhədlərin açılmasə və münasibətlərin normallaşdırılması kimi problemlərlə bağlı Serj Sərkisyan bol vədlər versə də, işlər nəzərdə tutulduğundan da pis vəziyyətdədir. İrəliləmək əvəzinə geriləyirik", - V.Gülbekyan söylədi.
İrəvandakı Qloballaşma və Regional Əməkdaşlıq Məsələləri üzrə Analitik Mərkəzin rəhbəri Stepan Qriqoryanın dediyinə görə, Ermənistan rəhbərliyinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc danışıqlar vasitəsilə nizamlanma prosesində tutduğu mövqe və atdığı addımlar təqdirəlayiq deyil.
"Son vaxtlar Azərbaycan ilə yanaşı, Ermənistanda da Minsk Qrupunun həmsədrlərindən narazılıq artır. Halbuki Dağlıq Qarabağdakı cəbhə xəttində tərəflər arasında son 15 il ərzində atəşkəsin qorunmasıda Minsk Qrupunun rolu çox böyükdür. Şübhəsiz ki, Minsk Qrupunda üçtərəfli həmsədrlik Dağlıq Qarabağ probleminin həllində əsas formatdır. Onun çərçivəsində problemin həlli ilə bağlı xeyli faydalı və maraqlı variantlar hazırlanıb. Qarabağ probleminin hələ həll edilməməsinə rəğmən, Minsk Qrupunun həmsədrləri münaqişə tərəflərinin yaxınlaşdırılması, Ermənistanla Azərbaycanın XİN başçıları və prezidentlərinin görüşlərinin təşkili sahəsində ciddi işlər görürlər. Buna rəğmən, həmsədrlərin fəaliyyətində narahatlıq doğuran elementlər də var. Son iki-üç il ərzində onlar münaqişənin həlli ilə bağlı çoxsaylı, heç nəyə əsaslanmayan nikbin bəyanatlar veriblər. Amerikalı həmsədr Metyu Brayza bu baxımdan xüsusilə fərqlənir. Məhz bu diplomat Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinin konkret tarixlərini dəfələrlə açıqlayıb. Belə bəyanatlar isə Ermənistan və Azərbaycanda ümidlər yaradıb, amma sonra o ümidlər doğrulmayanda pərişanlıq yaranıb. Eyni zamanda, həmsədrlər dəfələrlə bir-birlərinin açıqlamalarıyla ziddiyyət təşkil edən bəyanatlar veriblər. Əfsuslar olsun ki, Ermənistan rəhbərliyi yaranmış situasiyanı dəqiq və ən başlıcası, preventiv qiymətləndirə bilmədiyi üçün xarici diplomatiyada geriləməkdəyik", - S.Qriqoryan söylədi.
Ermənistan prezidenti Serj Sərkisyan ölkə parlamentindəki hökumət saatı əsnasında bəyan edib ki, rəsmi İrəvanın ən önəmli məsələlərdə tutduğu mövqelərdə heç bir dəyişiklik yoxdur: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsi bundan sonra da Ermənistanın xarici və daxili siyasətinin ən mühüm məqamlarından biri olaraq qalacaq".
Politoloq Fikrət Sadıqovun fikrincə, Ermənistan rəhbərliyi sərfəli saydığı variantların reallaşmadığını görüncə ötənlərdə qalmış ritorikaya qayıtmaq fikrinə düşüb.
"Ermənistan rəhbərliyinin yürütdüyü "dəyişməz" siyasət ölkə əhalisinin tam əksəriyyətini səfil gününə salmaqla yanaşı, dövləti diplomatik dalana dirəyib. Əgər Ermənistan bundan sonra da "dəyişməz mövqeli" siyasətini davam etdirərsə, tam təcr iddə qalacaq. Çünki ermənilərin hamisi və pənah yeri Rusiya da yaranmış vəziyyətdən çıxış axtarır. Moskva Cənubi Qafqazdakı yeganə müttəfiqi olan, inad edərək heç bir güzəştə getmək istəməyən Ermənistanı bundan sonra da snsuzluğa qədər dəstəkləyə bilməz. Buna görə də Ermənistan rəhbərliyi və diplomatiyasının indiki davranışı dalana, uçuruma aparan yoldur. Şübhə etmirəm ki, Serj Sərkisyan iqtidarı belə radikal və ən başlıcası, heç bir real zəmini olmayan bəyanatlar vasitəsilə hakimiyyətini qoruya bilməyəcək", - F.Sadıqov söylədi.

Humay

İran adlanan yerdə prezidentliyə namizədlərin şüarlarında "neft qafiyəsi"

2009-05-22T06:02:00.000-07:00

İranın 70 faiz gəlirini təşkil edən qara qızıl ölkədə keçiriləcək prezident seçkilərində namizədlərin xalqa ünvanladıqları bəyanatların "qafiyəsinə" çevrilib. Bəs debatların sonunda kim bu "qafiyəni" uduzacaq?

İranın hazırkı Prezidenti 2005-ci il prezident seçkilərində vəd vermişdi ki, neft gəlirləri xalqın sosial yaşayış səviyyəsinin yüksəldilməsinə xərclənəcək. 2008-ci ildə neftin bir bareli 157 dollara yüksəlib. Bunun nəticəsində də son dörd ildə yalnız neftdən 244 milyard dollar (neft məhsullarını hesab etməsək) gəlir əldə olunub. Tənqidçilərin fikrincə, bu "əfsanəvi gəlirlər" Əhmədinejadın səhv iqtisadi siyasəti nəticəsində tamamilə boş yerə sərf olunub. Əhmədinejad son dörd ildə neft gəlirlərini kredit və digər vasitələrlə bazara idxal etməklə, bazarda olan pulun həcmini ikiqat (İranın "Economic" qəzetinin may ayındakı sonuncu məlumatına əsasən) artırıb, bu isə inflyasiyanın 25 faizə çatması ilə nəticələnib.

Lakin Əhmədinejad hələ də neft pulları ilə bağlı şüarlarını dayandırmayıb. Mayın 19-da İran Prezidenti "mafiyanın əlinin neft gəlirlərindən kəsilməsi" və "neft gəlirləri hesabına adambaşına hər ay 80 dollar veriləcəyini" bildirib.

Prezidentliyə digər namizəd Mehdi Kərrubi, 2005-ci il prezident seçkilərdə neft gəlirlərinin xalqın rifahı naminə xərclənməsi barədə vəd vermişdi. Hazırda Kərrubi Əhmədinejadı onun fikirlərini imitasiya etdiyi üçün ittiham edir.

Prezidentliyə digər namizəd Mir Hüseyn Musəvi (Hossein Mousavi) keçən həftə Əhmədinejadı kəskin tənqid edərək və "ölkəyə son dörd ildə neft satışından daxil olan 300 milyard dollar həcmində vəsaitin itməsindən" təəccübləndiyini bildirərək, hakimiyyətin bu məbləğdə pulu hara xərcləndiyini açıqlamaqdan boyun qaçırdığını bəyan edib.

Neft gəlirlərinin dördillik uğursuz sınağı Əhmədinejadın "Axilles dabanıdırmi"?

Ekspertlər dəfələrlə Əhmədinejadın uğursuz iqtisadi planlarını tənqid atəşinə tutsa da, İran xalqının böyük əksəriyyəti informasiyanı tamamilə hakimiyyətin nəzarəti altında olan TV vasitəsilə alır. Əhmədinejad bir il bundan əvvəldən enerji sahəsində subsidiyaların ləğvi və eyni zamanda əhaliyə adambaşına ayda 60 dolların verilməsi ilə bağlı layihəsini parlamentə təqdim edib və parlament bu layihənin ölkədə inflyasiya yaradacığını bildirərək təsdiq etməyib. Əhmədinejad bununla bağlı özünə bəraət qazandıra bilər. Milli Medianın rəhbəri İzzətullah Zərğami çərşənbə axşamı prezidentliyə namizədlər arasında (Əhmədinejad da olmaqla) televiziyada depat aparacağını bildirib. Deməli, Əhmədinejadın özünü müdafiə etməsi üçün yetərincə arqumenti var və debatdan çəkinmir.

Fikrimcə, neft gəlirlərinin birbaşa xalqa verilməsi vədi reallığa uyğun deyil. Birincisi, bu, inflyasiyanın artması ilə nəticələnə bilər, digər tərəfdən cari ildə neftin qiyməti artmasa, parlamentdə təsdiq olunmuş dövlət büdcəsində səkkiz milyard dollar həcmində çatışmazlıq yaranacaq. Belə olan halda neft gəlirlərinin xalq arasında bölüşdürülməsinə ümid etmək olmaz.